Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 157

ہیر وارث شاہ: بند 157

May 21st, 2011

پرہے وچ بے غیرتی کل ہوئی چوبھ وچ کلیجے دے چسکدی اے
بے شرم ہے ٹپ کے سرے چڑھدا بھلے آدمی دی جان دھسکدی اے
چوچک گھوڑے تے تُرت اسوار ہویا ہتھ سانگ جیوں بجلی لِشکدی اے
سُنب گھوڑے دے کاڑہی کاڑ وجن ہیر سُندیاں رانجھے تھوں کھسکدی اے
اُٹھ رانجھیا بابل آؤندائی نالے گل کردی نالے رشکدی اے
مینوں چھڈ سہیلیاں نس گیاں مکر نال ہولی ہولی بسکدی اے
وارثؔ شاہ جیوں مورچے بیٹھ بلی ساہ گھٹ جاندی ناہیں کُسکدی اے

اوکھے لفظاں دے معنے
چوبھ: چبھن۔
چسکدی: ٹیس پیندی۔
دھسکدی: ہولی ہولی ڈُبدی، ولا جاندی۔
سانگ: برچھی، نیزہ۔
سنب:گھوڑے دے کھر۔
کھسکدی: پرہے ہٹ دی۔
رشکدی: ہولی ہولی کھسکدی ہے۔
ڈسکدی: روندی۔
بھسکدی: بناوٹ نال روندی۔
کسکدی:بولدی۔

سدھا مطلب
کیدو سوچدا اوس دی کل پرہیا وچ بڑی لہائی تے بے غیرتی ہوئی سی۔ ایہہ گل اوہدے کلیجے وچ رڑک رہی ہے۔
کیدو ورگا بے شرم آدمی ٹپ کے دوجے دے سر چڑھ جاندا، تے شریف بندہ اوہنوں ولاؤڻ دا جتن کردا ہے۔ مطلب اوہدے توں بچدا ہے۔
چوچک کیدو دی گل سُڻ کے فوراً گھوڑے تے اسوار ہویا تے اوہدے ہتھ وچ برچھی بجلی وانگ چمک رہی ہے۔
چوچک دے گھوڑے دے سنب کاڑ کاڑ وج رہے ہیڻ تے اوہناں نوں سُڻ کے ہیر رانجھے کولوں ہولی ہولی کھسکدی ہے۔
اوہ رانجھے نوں کہندی ہے جو ہُڻ اٹھ جا کیوں جو میرا پیو آؤندا پیا ای۔ ایہہ کہندیاں ہولی ہولی کھسکدی وی جاندی ہے۔
فیر مکر نال روڻ والی شکل تے آواز بڻا کے کہندی ہے جو اوہنوں سہیلیاں ایتھے چھڈ کے نس گئیاں۔
ہیر دی حالت اوس بلی ورگی ہے جو مورچے بیٹھ کے ساہ گُھٹ لوے تے کوئی آواز نہ کڈھے۔

کھلارواں مطلب
پہلے دو مصرعیاں وچ کیدو دے اندر دے ساڑ تے اوہدا سماج نال تعلق دسیا گیا۔ ظاہر ہے جو کل دی پرہیا وچ کڑیاں نے اوہنوں جنسی بیمار تے مکری فریبی کہہ کے بڑا بے عزت کیتا سی۔ ایہہ گل اوہدے دل وچ رڑکدی ہے۔ دوجا مصرع شروع وچ ہی اوہنوں بے شرم کہہ دیندا ہے۔ مطلب اوہدی اندرلی رڑک باہر اوہدی بے شرمی وچ ظاہر ہوندی ہے۔

ایتھے سماج وچ شرم دا تصور وکھری طرحاں ورتیا گیا ہے۔ سماج وچ رہڻ والے بندے کڑی منڈے نوں عشق کردیاں ویکھ کے ولا جاندے نیں، اکھاں بند کر لیندے نیں۔ پر ایہو جیہیاں گلاں نوں چُکّڻ تے بدنام کرن والے بے شرمی کردے نیں۔ سماج وچ اصل وچ ہوڻ والے عمل تے اوہدے وکھالے (یا جیویں وکھایا جاندا ہے) وچ اک مڈھلا پاڑ ہے۔ مطلب سماج وچ شرم دا تصور اک طرحاں دی منافقت ہوندا ہے۔

شرم دا مطلب ہے لکاؤڻا تے اوہ جیہڑا آپڻے انگاں نوں یا کجھ گلاں نوں لکا نہیں سکدا اوہ بے شرم ہوندا ہے۔ ایہہ لُکا میل وند (طبقاتی) سماج دا مُڈھ ہے۔ جیویں پہلاں کہیا گیا ہے جو اصل تے ایہہ ہے جو رانجھا یاں اوہدا طبقہ چوچک تے اوہدے طبقے نوں پال رہیا ہے، پر وکھایا انج جاندا ہے جیویں ویہلیاں کھاڻ والے (مالک) پیدا کرن والیاں نوں کھوا رہے ہیڻ۔ ایہہ اوہ مڈھلا لکا ہے جیس توں کئی طرحاں دے لکا سماج وچ آئے ہیڻ۔ مثلاً عورت دے جثے نوں سوہپڻ والے انگ زنانی دا حصہ ہیڻ پر مرد مالک ہے تے اوہ زوراوری نال اوہناں انگاں نوں لکاؤڻ تے مجبور کردا ہے۔ جے زنانی اوہناں انگاں نوں وکھا دیوے (ظاہر کردیوے) تے اوہ بے شرم کہاؤندی ہے۔

کیدو وی بے شرم ہے جو ہیر رانجھے دے عشق نوں لکا نہیں سکدا سگوں اوہدا چرچا کردا ہے۔ جیویں پہلاں کہیا گیا ہے جو سماج مڈھلے پاڑاں نوں ہضم کرکے آپڻے آپ نوں چالو رکھدا ہے۔ سماج دا شریف بندہ کیدو توں ایسے لئی یرکدا ہے جو اوہنوں پتہ ہے جو سماج منافقت تے پاڑاں نوں ڈھک کے ہی چلدا ہے۔کیدو ایہناں پاڑاں نوں کھول کے ساہمڻے لیاؤڻا چاہوندا ہے۔ اوہنوں ایہہ نہیں پتہ جو اوہ جیویں سماج نوں پکا کرنا چاہوندا ہے اوہ اوسے نوں ڈھاؤڻ دا کارن بڻے گا۔ ڈھیندے سماجاں وچ ایہہ کدی پتہ نہیں لگدا، جیویں اورنگ زیب نوں نہیں پتہ سی جو آپڻی مڈھ پرستی تے مذہبی ات واد نال مغل شاہی دیاں جڑاں پُٹ رہیا ہے۔

اخیری تن مصرعے ہیر تے ہیڻ جو اوہ آپڻے پیو نال کیویں نبڑے۔ اوہ رانجھے نوں کہندی ہے جو میرا پیو آ رہیا ہے سنبھل جا تے ہولی اوتھوں کھسکڻا شروع ہوندی ہے۔ فیر مکری روڻ نال کہندی ہے جو اوہنوں سہیلیاں چھڈ کے نس گئیاں۔ ایہناں مصرعیاں توں اگے ودھو طاقتاں وی ظاہر وچ اکو سیدھ وچ چل سکدیاں ہیڻ۔ اوہناں نوں وی ول ولیویں تےگل لکا کے تے مکر فریب لا کے ٹرنا پیندا ہے۔ ایسے لئی اخیری مصرعے وچ مورچے وچ بلّی دے ساہ گھٹ کے بیٹھڻ توں انج دسدا ہے جو کوئی گوریلا جنگ وچ لُک کے بیٹھا ہے۔ اک طرحاں نال نویاں ابھردیاں طاقتاں دی چالو نظام نال لڑائی گوریلا جنگ ہی ہوندی ہے جیس وچ لُک چھپ، سانگ رچاؤڻ تے دو پیر اگے اک پیر پچھے پٹڻ توں کم لیا جاندا ہے۔ایہہ ہے اوہ کم جو ہیر بند دے اخیر تے کردی نظر آؤندی ہے۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels