Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 163

ہیر وارث شاہ: بند 163

June 1st, 2011

گھر آئیاں دولتاں کون موڑے کوئی بنھ ِپنڈوں کسے ٹوریا ای
اساں جیوندیاں نہیں جواب دینا ساڈا رب نے جوڑنا جوڑیا ای
خطاں چٹھیاں اتے سنیہاں تے کسے لُٹیا مال نہ موڑیا ای
جائے بھائیاں بھابیاں پاس جم جم کسے ناہیوں ہٹکیا ہوڑیا ای
وارث ؔ شاہ سیالاں دے باغ وچوں ایس پھل گلاب دا توڑیا ای

اوکھے لفظاں دے معنے
ہُٹکیا: روکیا۔
ہوڑیائی: ڈکیا اے۔
بنھ: بند، مصیبت نو ں روکڻا

سدھا مطلب
[ایہہ چوچک دے جواب دا دوجا حصہ ہے]
کسے نے اج تیکر گھر آئیاں دولتا وی موڑیاں ہیڻ یاں کسے نے آپڻا سامان بنھ کے اگے ٹوریا ہے یاں دے دتا ہے۔ یاں کسے نے آپ پنڈ بنھ (گٹھری بڻا کے) دوجے نوں دتّی ہے؟
اسین جیوندے جی رانجھے نوں نوکری توں نہیں ہٹاؤڻا کیوں جے ساڈا اوہدے نال جوڑ رب نے بڻایا ہے۔
کدی ایہہ وی ہویا جو کسے نے چٹھی یا پیغام نال ہی لُٹیا مال موڑ دتا ہووے؟
ایہہ چاہوندا ہے تے جم جم آپڻیاں بھائیاں بھرجایاں کول جاوے ، ایس نوں کسے نے ایتھے ڈک کے نہیں رکھیا ہویا
وارث شاہ دا سوچڻا ہے جو چوچک دے خیال وچ رانجھے نے گلاب دا پُھل توڑیا ہویا ہے مطلب اوس نوں ہیر ملی ہوئی ہے

کھلارواں مطلب
ایس بند وچ وارث شاہ چوچک راہیں جاگیرداری تے مالکی تے بڻے سماج دی مڈھلی چلت نوں ننگا کرکے وکھاؤندا ہے۔ پہلے ہی مصرعے وچ چوچک ایہہ منندا ہے جو رانجھے دی محنت اک دولت ہے جس نوں کوئی ایویں آپڻے آپ اگے نہیں ٹوردیندا۔ سچی گل وی ایہو ہے جو محنتی دی محنت ہی دولت پیدا کردی جیویں رانجھے دا مجھاں چارنا چوچک لئی دولت پیدا کرنا ہے۔ ایس لئی اصلی دولت تے اوہ محنتی بندہ ہے جیہڑا دولت نوں پیدا کردا ہے۔ اس لئی کوئی بنا کسے مجبوری دے ایہو جیہی دولت نوں کوڻ چھڈدا ہے۔

کجھ کھوج کار بنھ نوں بانھا یاں غلام وی متھڻ دے جتن کردے ہیڻ تے ایہہ مطلب کڈھدے ہیڻ جو کدی کسے نے آپڻی مرضی نال آپڻا غلام پنڈوں اگے ٹوریا ہے؟ جے کر "پنڈوں" نوں گراں یا چک دے معنیاں وچ پڑھیا جاوے تے فیر مطلب ہے جو کسے نے مال اکٹھا کر کے آپ گراں توں اگے ٹوریا ہے؟ تے "پنڈوں" نوں گٹھڑے دے معنیاں وچ لیا جاوے تے فیر وی مطلب اوہو رہندا ہے۔ پر ایس مصرعے دی اصل گُنڈھی دولت دے تصور وچ ہے جس نوں کوئی وس لگے چھڈدا نہیں۔

دوجے مصرعے وچ چوچک آپڻے آپ نوں گل دا سچا تے پکّا وکھا رہیا ہے جس نے رانجھے نوں رکھڻ دا وعدہ کیتا سی تے اوہ جیوندیاں وعدہ نہیں توڑ سکدا۔ مصرعے دے دوجے حصے وچ رانجھے دے ملن نوں رب دا جوڑ ملاؤڻا کہیا گیا ہے۔ ہیر وی کہندی ہے "سانوں رب نے چاک ملا دتّا" تے ظاہرا طور تے چوچک وی اوہو کہہ رہیا ہے پر دوہاں دا مطلب اک دوجے دے ہڈوں اُلٹ ہے۔ چوچک دا مطلب ہے جو رب نے آپڻے کرم نال اک مفت دا محنتی بندہ اوس نوں دے دتّا۔ حاکم میل لوکاں دی مجبوری یاں آپڻی زبردستی نال ماڑیاں دی مفت محنت نوں رب دی دیڻ کہہ کے ہی ہضم کردے ہیڻ۔ چوچک دی گل دا ایتھے اصل مطلب ایہو ہے۔

تیجے مصرعے وچ چوچک رانجھے دے بھراواں نوں دنیا دی کوڑی حقیقت یاد کرواؤندا ہے جو کدی کسے نے خطاں، چٹھیاں، تے پیغاماں تے لُٹیا ہویا مال نہیں موڑیا۔ ایہہ وی ویکھو جو ایتھے چوچک رانجھے نوں لُٹ دا مال ہی سمجھدا ہے۔ ایہہ لُٹ زور دھگاڻے ہوئی یاں اوس دی کُڑی راہیں ہو گئی پر اوس لئی ایہہ لُٹ ہے جیس نوں موڑیا نہیں جا سکدا: لُٹ خطاں چٹھیاں راہیں یاں ترلے پاؤڻ نال کوئی نہیں مُڑدی۔ لُٹڻ والے نے جے ترلے سڻنے ہوندے تے اوہ لُٹدا ہی کیوں؟

چوچک لُٹ تے چوری دے مال دی واپسی دے مڑن دی دیسی ریت ول وی اشارہ کر رہیا ہے۔ اوس ریت دے موجب یاں تے لُٹ دا مال کھوہ لوو یا کوئی پرہیا پنچائیت لےکے لُٹڻ والیاں دے وڈیاں نال پرہیا کرو تے فیر کوئی حل نکل سکدا پر چھڑے چٹھیاں پیغاماں نال لُٹیا مال کوئی نہیں موڑدا۔ شاید چوچک رانجھے دے بھراواں نوں ایہہ وی کہہ رہیا ہے جو تسیں جو چھڑیاں چٹھیاں لکھ رہے او ایہدا مطلب ہے تہانوں وی کوئی رانجھے دی واپسی دا ایڈا فکر نہیں۔ جے تہانوں ایڈی ہی فکر ہوندی تے تہانوں ایہہ پتہ ہوندا جو لُٹیا ہویا مال کِنج مُڑدا ہے۔

اگلے مصرعے وچ فیر چوچک ذمیواری توں ویہلا ہوڻ لئی کہندا ہے جو جو رانجھے نوں کسے نے ایتھے ڈکیا نہیں ہوئیا، جے اوہ آپڻیاں بھائیاں بھرجائیاں کول جاڻا چاہوندا ہے تے جم جم جاوے۔ چوچک نوں پتہ ہے جو رانجھا ہیر نوں چھڈ کے کدی جاوے گا ہی نہیں، ایس لئی رانجھے دے بھراواں نوں ایہہ کہڻ وچ کیہ حرج ہے جو جے اوہ جاڻا چاہوے تے چلا جاوے۔ ایہہ مصرعہ ضروری سی کیوں جو ایس توں پہلاں والے مصرعے وچ رانجھے نوں لُٹ دا مال کہیا ہویا سی جیہڑا موڑیا نہیں جا سکدا۔ پر ایس مصرعے وچ چوچک صفائی دے دیندا ہے جو لُٹ دا مال آپڻی مرضی نال لُٹیا ہویا ہے تے اوس نوں کوئی زبردستی نہیں روکیا گیا۔

اخیری مصرعے وچ چوچک رانجھے دے جھنگ سیالاں وچ مرضی نال رہڻ تے لٹیا ہویا مال بنڻ بارے کہندا اے اوس نے سیلاں دے باغ دا سب توں سوہنا پُھل گلاب توڑیا ہویا ہے، یعنی اوہنوں ہیر ملی ہوئی ہے۔ چوچک نوں ایہہ پتہ ہے جو رانجھا ایس پھُل گلاب دا بھور (بھنورا) بڻ کے بیٹھا ہویا ہے تے کتے نہیں جاوے گا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels