Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 166

ہیر وارث شاہ: بند 166

June 4th, 2011

بھائیاں بھابیاں چا جواب دتا سانوں وطن تھیں چا تراہیو نیں
بھوئیں کھوہ کے باپ دا لیا ورثہ مینوں اپنے گلوں چا لاہیو نیں
مینوں مار کے بولیاں بھابیاں نے کوئی سچ نہ قول نِباہیو نیں
مینوں دے جواب چا کڈھیو نیں ہل جو کیارڑا واہیو نیں
رل رن خصماں مینوں ٹھٹھ کیتا میرا عرش دا کِنگرا ڈھائیو نیں
نِت بولیاں مار دیاں جا سیالیں میرا کڈھنا دیس تھیں چاہیو نیں
اسیں ہیر سیال دے چاک لگے جٹی مہر دے نال دل پھائیو نیں
ہُن چھٹیاں لکھ کے گھلیاں نیں راکھا کھیتڑی نوں جدوں چاہیو نیں
وارثؔ شاہ سمجھا جیٹٹیاں نوں ساڈے نال متھا کیہا ڈاہیو نیں

اوکھے لفظاں دے معنے
تراہیو: ڈرایا۔
بھوئیں: واہی بیجی والی زمین (صرف زمین نہیں)؛
کیارڑا: کیاری، کھیت۔
ٹھٹھ: مخول۔
عرش دا کنگرا: دل مراد ہے، دل توڑنا، دل دا سب توں نازک تھاں۔
بولیاں: طعنے۔
کھیتڑی: کھیتی۔
متھا ڈاہوڻا: ناجائز لڑائی جاری رکھڻا، مقابلہ کرنا

سدھا مطلب
رانجھا ہیر نوں بھابیاں دا خط سڻ کے جواب دیندا ہے جو بھراواں تے بھرجائیاں مینوں (نال رکھڻ توں) چٹا جواب دے دتا سی تے ماں دھرتی توں ڈرا، دھمکا کے کڈھ دتا سی۔
اوہناں نے واہی والی زمین کھوہ کے مینوں باپ دے ترکے توں ویہلا کر دتا تے مینوں آپڻے گلوں لاہوڻ والی کیتی۔
بھابیاں جیہڑے طعنے مینوں دیندیاں سڻ اوہ کوئی رشتیاں دا قول اقرار نبھاؤڻ والے نہیں سڻ۔
مینوں جواب دے کے کڈھ دتّا تے میری ہل تے کھیتاں تے قبضہ کر لیا۔
بھائیاں بھرجائیاں، رناں خصماں رل کے مینوں مخول کیتے (بے عزت کیتا) تے میرے دل سب توں نازک تھاں تے سٹ مار کے اوس نوں ڈھاہ دتا۔
مینوں روز طعنے ماردیاں سڻ جو سیالاں دے جا (ہیر نوں جتڻ لئی) تے ایہہ صرف مینوں دیس وچوں کڈھڻ دا بہانہ سی۔
ہڻ اسیں ہیر سیال دے چاک لگے گئے ہاں کیوں جو اوس نے محبت دے نال میرا دل موہ لیا ہے۔
ہڻ چٹھیاں لکھ کے ایس لئی مڑن لئی کہہ رہے ہیڻ جو اوہناں نوں کھیتاں دی راکھی لئی بندہ چاہیدا ہے۔
رانجھا ہیر نوں کہندا جو اوہناں جٹیاں (بھابیاں) نوں سمجھا جو ساڈے نال بنا وجہ دے کیوں تکرار کر رہیاں ہیڻ۔

کھلارواں مطلب
ایس بند وچ رانجھا بھابیاں تے بھراواں دی منافقت تے دوغلے پن توں پردہ لاہ رہیا ہے۔ اوہ کوئی ویہلڑ تے کملا نہیں جو بھائیاں تے بھرجائیاں دیاں کمزوریاں تے اوہناں دیاں چالاں نوں نہ سمجھدا ہووے۔ اوہ جاڻدا ہے کہ ہُڻ بھراواں بھرجائیاں نوں پتہ لگ گیا ہے جو اوہ بڑے اوکھے کم وی کر سکدا ہے تے بہادر مرد ہے ایس لئی اوہنوں آپڻے کھیتاں دی راکھی لئی بلایا جا رہیا ہے۔ مطلب بھراواں دے اوس نوں بلاؤڻ وچ وی معاشی لابھ ہے کوئی پیار محبت نہیں۔ ایسے گل نوں وارث شاہ ہوریں پہلے کِتے ننگے مُنگے رنگ وچ انج کہہ ہٹے ہیڻ:
وارث شاہ ایہہ غرض ہے بہت پیاری ہور ساک نہ سین نہ انگ دے نی

بند دے پہلے حصے وچ رانجھا بھرجائیاں دے خط وچ لکھے پیار الاہمیاں جھوٹ تے منافقت ثابت کردا ہے۔ اوہ کہہ رہیا ہے جو باپ دے مرن توں بعد اوہ نکا سی تے اوس ویلے اوہنوں پیار دی لوڑ سی۔ پر اوس ویلے بھراواں تے بھرجائیاں نے اوہنوں ڈرا دھمکا کے دیس وچوں کڈھ دتا۔بھراواں نے (قاضی تے پینچاں نوں رشوت دے کے) واہی والی زمین اوہدے کولوں کھوہ لئی جس دا مطلب سی جو اوہدے باپ دا ورثہ وی اوہنوں نہیں دتا۔ تے فیر اوہنوں وکھ وکھ چالاں نال پنڈ وچوں کڈھ دتا۔

اوہنوں پنڈوں کڈھڻ لئی بھرجائیاں نے طعنے میہڻے دیڻ دا ہتھیار ورتیا۔ نال ہی اوہ ایہہ کہندا ہے جو جے بھابیاں آپڻیاں رشتیاں دا قول نبھاؤندیاں (کہندے ہیڻ جو وڈی بھرجائی ماں برابر ہوندی ہے) تے اوہ ایہہ کدی نہ کردیاں۔ رشتے دا قول اقرار ایہہ ہے جو بھابیاں نکے دیور نال مامتا رکھواؤندیاں۔ پر ایہہ مامتا دے رشتے نوں بھن کے اوہناں نے مڈھلے ساک دی النگھنا کیتی۔ تے جد ایہو جیہے ساک دی بنیاد ہی مُک جاوے تے فیر کدی رشتہ نہیں جُڑدا۔

رانجھا گل نوں کھولدیاں کہندا ہے جو بھراواں بھرجائیاں مینوں جواب دے دتا تے میرے جاڻ مگروں میرے ہل تے قبضہ کر کے میری زمین تے وی مل مار لئی۔ ایس لئی اوہناں مینوں پنڈ وچ ٹھٹھ کردتا یاں میرے پچھے پھکڑی لا دتی سی۔ پڑھنہار نوں یاد ہووے گا جو جدوں قاضی تے پینچاں نوں وڈھی دے کے رانجھے کولوں وگڻ والی زمین کھوہ لئی سی اوتھے وارث شاہ ہوراں انج سین وکھایا سی

کچھاں مار شریک مذاق کردے بھائیاں رانجھے دے باب بنائی آہی
گل بھائیاں ایہہ بنا چھڈی، مگر جٹ دے پھکڑی لائی آہی

اوس ویلے رن خصماں جو رل کیتی اوہنے میرے دل دی سب توں نازک تھاں تے سٹ ماری۔ عرش دے کنگرے نوں انج سمجھو جو اک تے عرش ہے، رب دا سب توں وڈا اُچّا تھاں تے فیر عرش دی وی عام تھاں نہیں عرش دا کنگرہ جیہڑا اوہدی شوبھا لئی ہوندا ہے۔ سو بھراواں بھرجائیاں نے اوہدے دل دے دُھر اندر دے جذبے تے سٹ ماری۔ ظاہر گل ہے جو ایتھے رانجھا رشتیاں دی بنیاد تے گل کر رہیا ہے جس تے اک بندہ آپڻے ٹبر تے سماج وچ جیوندا ہے۔ جد بھراواں بھرجائیاں اوہ رشتہ توڑ دتا تے رانجھے دی ہستی ٹبر تے اوہدے آلے دوالے سماج توں ٹٹ کے وکھ ہو گئی۔ ایہہ ہے عرش دا کنگرہ ٹٹڻا۔

رانجھا اوسے گل نوں جاری رکھدیاں کہندا ہے جو جد میں اوتھے رہندا ساں تے بھرجائیاں روز طعنے ماردیاں سڻ جو سیالیں جا کے ہیر نوں ویاہ کے وکھا۔ ایہہ وی اک داء یاں چال سی اوہناں دی مینوں کڈھڻ دی۔ مطلب اوہناں نوں کوئی شوق نہیں سی ہیر میری ہووے اوہ بس مینوں کڈھڻ لئی روز ایہہ بولی ماردیاں سڻ۔ تے میں اوس طعنے تے نکل کے ہیر سیال دا چاک لگ گیا۔ پر ایہہ وی اس لئی جو ہیر نے بڑے پیار محبت نال میرا دل آپڻے قابو وچ کیتا ہے۔ مطلب اوہ سیالیں آیا تے میہڻے دی وجہ توں سی ہیر دے نال بھابیاں دا میہڻا پالڻ لئی نہیں جُڑیا ، سگوں اوس دی مہر محبت دی وجہ توں جُڑیا ہے۔ ایس توں ایہہ وی سِٹا نلکدا ہے جو بعضے ویلے کوئی عمل منفی کارناں (جیویں بھابیاں دے طعنے) پاروں شروع ہوندا ہے پر اوہ نواں رنگ بڻا کے منفی نہیں رہندا۔

رانجھا کہندا جو اوہ آپڻے بھراواں بھرجائیاں دی اصل نوں جاڻدا ہے، اوہناں نے ہُڻ خط ایس لئی لکھیا ہے جو اوہناں نوں کھیتاں دی راکھی لئی بندہ چاہیدا ہوڻا۔ رانجھے نے تخت ہزارے وچ ٹٹدے رشتیاں توں ایہو تت کڈھیا سی جو ایس سماج دے بندے بنا معاشی غرض دے کجھ نہیں کردے۔ ایس لئی جے بھرجائیاں اوس نوں لِکھ رہیاں ہیڻ تے ایس وچ اوہناں دا کوئی لالچ ہی ہوڻا۔

اخیری مصرعے وچ وارث شاہ ایہہ کہہ رہے ہیڻ جو کوئی بھرجائیاں نوں سمجھاوے جو رانجھا اوہناں دے تت تے اصل نوں سمجھ چکیا۔ ہُڻ ایویں دی تکرار دی کوئی لوڑ نہیں۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels