Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 167

ہیر وارث شاہ: بند 167

June 10th, 2011

ہیر پُچھ کے ماہیڑے اپنے توں لکھوا جواب چاہ ٹوریا ای
تساں لکھیا سو اساں واچیائے سانوں واچدیاں ای لگا جھوریا ای
اساں دھیدو نوں چا مہینوال کیتا کدی توڑناتے ناہیں توڑیا ای
کدی پان نہ ول تھے پھیر پہنچے شیشہ چُور ہویا کسے جوڑیا ای
گنگا ہڈیاں مُڑدیاں نہیں گئیاں وقت گئے نوں پھیر کس موڑیا ای
ہتھوں چھٹڑے واہریں نہیں مل دے وارثؔ چھڈنا تے ناہیں چھوڑیا ای

اوکھے لفظاں دے معنے
واچیائے: سمجھیا ہے،جانکاری ہوئی ہے۔
جھوریائی: غم، فکر، اندیشہ۔
مہینوا: مجھاں چارن والا۔
گنگا گئیاں ہڈیاں نہیں مڑدیاں: جدوں کوئی شے کسے جابر دے کول ہووے تے مڑن دی آس نہ ہووے فیر ایہہ اکھاڻ بولیا جاندا ہے
واہریں: جدوں کوئی ڈھور ڈنگر چور لے جاڻ تے اوہناں نوں چھڈاؤڻ لئی مگر جاڻ والی پارٹی نوں واہر کہندے نیں

سدھا مطلب
ہیر نے آپڻے ماہی نوں پچھ کے جواب لکھوا کے رانجھے دیاں بھابیاں نوں گھل دتا۔
اوس لکھوایا ہے جو جو کجھ تسیں لکھیا اسیں اوس تے گوہ (غور کیتا) تے اوس دے ہر پکھ تے نظر پائی۔ ایس گوہ تے وچار وچ سانوں جھورا یاں پچھتاوا جیہا لگا۔
اسیں دھیدو نوں مہینوال (جیویں سوہڻی نے بڻایا سی) بڻا لیا ہے، نہ ہی میں ایس نال کدی توڑی ہے تے نہ ہی کدی توڑنی ہے۔
ہیر کہندی ہے رانجھے دا تخت ہزارہ چھڈڻا ایویں ہی سی جیویں ول (بیل) نالوں پتہ وکھرا ہو جاوے یاں کوئی شیشہ ٹُٹ جاوے۔
رانجھے دے تخت ہزارے دے چھڈڻ دی مثال وی انج دیندی ہے جیویں گنگا گئیاں ہڈیاں نہیں مڑدیاں، یاں لنگھے ہوئے ویلے نوں کوئی موڑ نہیں سکدا۔
اخیر تے ایسے گل نوں اِنج کہندی ہے جے کوئی چور نوں آپڻے ہتھیں چھڈ یوے یاں اوہ ہتھاں وچ آیا نکل جاوے فیر اوس دے پچھے لکھ جتھے لبھڻ لئی گھلو اوہ نہیں ہتھ آؤڻا۔ تے نال ہی کہندی ہے جو میں نہ چھڈڻا ہے تے نہ ہی اج تائیں ایس نوں چھڈیا ہے۔

کھلارواں مطلب
دوجے مصرعے وچ ہی ہیر بھابیاں نوں یقین دواؤندی ہے جو اسیں تہاڈے خط نوں ایویں سُٹ نہیں دتا سگوں اسیں بڑے ہی غور نال اوس تے وچار کیتا ہے۔ واچیا دا مطلب ہے اوس دے ہر پکھ نوں ویکھیا، اوس نوں تولیا۔ تے ایس دے نتیجے وچ پچھتاوے دا احساس ہویا۔ ایتھے ہیر کہہ رہی ہے جو تہاڈے خط وچ پچھتاوے دا وی لشکارا سی جیہڑا میرے دل نوں لگا۔ ویکھو ایتھے ہیر رانجھے وانگوں کھرویاں تے مُنہ تے مارڻ والیاں گلّاں نہیں کر رہی۔ اوہ رانجھے دے دُکھ تے اوہدی کاوڑ نوں سمجھدی ہے پر اوہ دوجیاں زنانیاں دے اندر جمدے پچھتاوے توں وی مُنکر نہیں۔ اوہ بھرجائیاں نوں بندیائی دی پدھر تے ورت رہی ہے۔ سو وارث شاہ ہوریں رانجھے مونہوں کھریاں تے ننگیاں منگیاں معاشی تے سماجی حقیقتاں بارے گل کروا رہے ہیڻ تے ہیر ولوں بندیائی دی پدھر تے۔ وارث شاہ ہوراں دا پورا انسان ایہناں دوہاں دے ملاپ نال ہی بڻدا ہے، ایسے لئی اک دوجے بنا دوہیں ادھے نیں۔

ہیر واچڻ والی گل کہہ کے رانجھے نال آپڻے سانگے تے عشق دا دس رہی ہے تے نالے ایہہ وی کہہ رہی ہے جو میں نہ اوس نال کدی توڑیا تے نہ ہی توڑنا ہے۔ اوہ ایہہ کہہ کے بھابیاں نوں چوبھ وی لا رہی ہے جو تسیں اوس نال رشتہ بڻا کے اک واری توڑ دتا۔ اگلے تن مصرعیاں وچ ہیر ٹٹے ہوئے رشتیاں دے فیر نہ جڑن تے زور پاؤندی ہے۔

پہلاں تاں اوہ ٹُٹے ہوئے رشتیاں نوں ول نالوں ٹٹے پتے طرحاں دسدی ہے، جیہڑا فیر ول نال کدی نہیں جُڑ سکدا۔ رانجھے دا ٹبر وی اک ول طرحاں لمّا تے جُڑیا ہویا سی جس دا اک پتہ رانجھا سی جیہڑا ول توں توڑ دتا گیا تے ہُڻ اوہ مُڑ کے جُڑ نہیں سکدا۔ اوہ رانجھے دے ٹبر توں وکھیویں نوں شیشے دا ٹٹڻا وی کہندی ہے جیہڑا مُڑ کے جُڑ نہیں سکدا۔ ایس امیج نوں ہی فیض احمد فیض ہوراں شیشوں کا مسیحا کوئی نہیں جو ٹوٹ گیا سو ٹوٹ گیا وچ ہو بہو ورتیا ہے۔

گنگا سٹیاں ہڈیاں کدی نہیں مڑدیاں (ہندو آپڻے مردیاں نوں ساڑ کے اوہناں دیاں ہڈیاں گنگا دریا وچ روڑھدے ہیں) مطلب مریا بندہ فیر جیون وچ واپس نہیں آؤندا۔ ایہہ ایس طرحاں ہی ہے جیویں لنگھے ہوئے ویلے نوں کوئی نہیں موڑ سکدا۔ اک فلسفی دے کہڻ موجب تسیں اک دریا وچ صرف اک واری پیر پا سکدے ہو، مطلب جد دوجی واری پاؤ گے تے پہلے پاڻی دی تھاں دوجا آگیا ہووے گا۔

اخیری مصرعے وچ پہلے دو مصرعیاں وچ قدرت دیاں مثالاں نوں سماجی رنگ وچ پیش کیتا گیا ہے کہ اوہ چور یاں ڈاکو جیہڑا تہاڈے ہتھوں کسے طرحاں وی نکل جاوے اوہدے پچھے جا کے پھڑن والے جتھے کدی کامیاب نہیں ہو سکدے۔ سو وارث شاہ ہوریں کہہ رہے ہیڻ جو جو اصول قدرت دیاں باقی وکھالیاں وچ دسدے ہیڻ اوہو سماج تے لاگو ہوندے ہیڻ۔ ایہنوں انج وی کہہ سکدے ہو جو جے سائنسی اصول دھرتی دی اگیت (نباتات) یا پتھراں (شیشہ) تے لاگو ہیڻ تے سماج وی انج دے ہی اصولاں نال سمجھیا جا سکدا ہے۔ایہہ وچار پکھ وارث شاہ دی پوری لکھت وچ تھاں تھاں تے دسدا ہے۔ سگوں ایہہ کہیا جا سکدا ہے جو وارث ہوریں ایس پکھ نوں اگھیڑن وچ بہت مست ہو جاندے نیں۔

اخیر تے ہیر اوہناں ہی اصولاں نوں آپڻے آپ تے لاگو کرکے کہندی ہے جو میں نہ تے رانجھے نوں کسے وی صورت وچ چھڈیا تے نہ چھڈڻا ہے۔ پڑھنہار جاڻدے ہیڻ جو پچھے کئی واری بہت اوکھے ویلے آئے جتھے ہیر یاں رانجھے وچوں کوئی وی نس سکدا سی پر نہ کدھرے ہیر دا ایمان ڈولیا تے نہ رانجھے دا۔ فیر ایہہ بھرجائیاں دی بڑے پیار نال لائی چوبھ ہے جیہناں نکے جہے لالچ لئی رانجھے نوں کڈھ دتا سی۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels