Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 175

ہیر وارث شاہ: بند 175

August 1st, 2011
5 / 5 (1 Votes)

کھیڑیاں بھیجیا اساں تھے اک نائی کرن مِنتاں چا احسان کیجے
بھلے جٹ بوہے اُتے آء بیٹھے ایہہ چھوکری اُنہاں نوں دان کیجے
اساں بھائیاں ایہہ صلاح دتی کیہا اساں سو سبھ پروان کیجے
ان دھن دا کُجھ وساہ ناہیں اتے باہاں دا نہ گُمان کیجے
جتھے رب دے ناؤں دا ذکر آیا لکھ بیٹیاں چا قربان کیجے
وارثؔ شاہ میاں نہیں کرو آکڑ فرعون جیہاں ول دھیان کیجے

اوکھے لفظاں دے معنے
دان: خیرات۔
پروان: پورا۔
ان دھن: غلہ، جنس، مال ڈنگر، جائیداد، دولت۔
وساہ: اعتبار۔
باہاں دا: بھائیاں دا، برادری، رشتہ دار۔
آکڑ: غرور، تکبر

سدھا مطلب
چوچک دے بھرا تے برادری کہندی ہے جو کھیڑیاں نے سانوں ہیر دے رشتے لئی نائی گھلیا ہے
ایہہ چنگے (سوکھے) جٹ نیں تے ایہہ کُڑی اوہناں نوں خیرات دے دتی جاوے۔
اسیں بھائیاں ایہہ مشورہ یاں سجھا دتا ہے تے ایس نوں ایویں ہی منڻا پوے گا۔
دولت دا کوئی اعتبار نہیں تے بھراواں نال بڻی آپڻے زور تے غرور نہیں کرنا چاہیدا
جتھے رب دے ناں دا ذکر وی آجاوے اوتھے لکھ دھیاں قربان کیتیاں جا سکدیاں ہیڻ۔
وارث شاہ کہندا ہے آکڑ نہیں کرنی چاہیدی تے فرعون ورگیاں دی اخیر وچ دھیان وچ رکھڻی چاہیدی ہے۔

کھلارواں مطلب
پہلے مصرعے وچ چوچک دے بھرا کھیڑیاں دے نائی گھلڻ دا ایس لئی ذکر کردے ہیڻ جو سوالی اوہ نیں اسیں نہیں۔تے ایس گل تے زور پاکے جو اوہناں منتاں وی کیتیاں تے احسان کرن لئی کہیا ہے چوچک دے بھرا کہہ رہے ہیڻ جو اسیں کھیڑیاں دی لت تھلے نہیں سگوں اوہناں تے لت رکھ کے ایہہ رشتہ کرن والے ہاں۔ ایہہ گل چوچک نوں ایس لئی دسی جا رہی ہے جو اسیں کُڑی اڻ چاہی تھاں تے نہیں ویاہوڻ دا کہہ رہے سگوں اوہناں نوں دے رہے ہاں جو ایس لئی منتاں کر رہے ہیڻ تے کُڑی دی قدر ہووے گی۔

دوجے مصرعے وچ کھیڑیاں دے سوالی ہوڻ دے نال نال اوہناں دے بھلیاں ہوڻ تے وی زور ہے۔ جیویں کہیا گیا ہے چوچک دے بھراواں دا "بھلیاں" دا مطلب آپڻے میل یا طبقے دا ہوڻا ہے۔ بوہے آڻ بیٹھے دا مطلب ہے جو بھیک منگ رہے ہیڻ۔ تے اسیں اوہناں نوں ایہہ دان کرنا ہے۔ مطلب بھکاریاں نوں بھکھیا دیڻی ہے۔ ایہہ وی آپڻے آپ تے چوچک نوں وڈیاؤڻ لئی کہیا جا رہیا ہے۔ چالو ویہار وچ بہتی وڈیائی اک میل دے آپڻے دماغ تے آپڻی مت وچ ہی ہوندی ہے۔ ایس اوسے دا لشکارا ہے۔

تیجے مصرعے وچ چوچک دے بھرا کہہ رہے ہیڻ جو اسیں دے تے صلاح رہے ہاں پر ایس نوں ہر حال وچ اِنج دا اِنج ہی منیا جاڻا چاہیدا ہے۔ "کہیا اساں جو سب پروان کیجے" دا مطلب ہے جو چوچک لئی براری دا فیصلہ منڻا لازم ہے اوہ نہ چاہوے تد وی اوس لئی حکم ہے۔ ایس توں پتہ لگدا ہے جو جاگیرداری سماج وچ سردار یاں حاکم میل آپڻے ہی بڻائے قاعدے قانوناں دا کیویں غلام ہو جاندا ہے۔ جے اوہ تھلڑے میل نوں آپڻا غلام بڻاؤندا ہے تے آپ وی اوس پربندھ یاں نظام دا غلام بڻ جاندا ہے۔ ایسے لئی سیاڻیاں دا ایہہ کہڻا حق سچ ہے جو غلام بناوڻ آپ وی غلامی کرن دا غلام ہوندا ہے۔ اوس نوں آپڻی آزادی لئی دوجیاں نوں وی آزادی دیڻی پیندی ہے، مطلب قاعدے قانوں بدلنے پیندے نیں جیہڑے تھلڑے تے حاکم میل نوں اکو ویلے غلام بڻاوندے ہیڻ۔

اگلے تن مصرعے ویکھڻ نوں بڑے اوپرے تے عجیب لگدے نیں کیوں جے اہناں وچ چوچک دے بھرا انج بول رہے ہیڻ جیویں کوئی صوفی یاں بھگت بول رہیا ہووے۔ اوہناں دے بول بھگتاں تے صوفیاں والے ہیڻ پر اوہناں دا مطلب ہڈوں (بالکل ) اُلٹ ہے۔

اوہ کہندے ہیڻ جو ان دھن مطلب دولت دا کوئی اعتبار نہیں بھرا بندی نال بڻے ہوئے قبیلے اتے برادری تے وی ماڻ نہیں کرنا چاہیدا۔ یعنی اسیں اج کھیڑیاں نالوں بہتے امیر تے زوراور ہاں پر ہو سکدا ہے ایہہ اِنج نہ رہوے تے کل کھیڑے سیالاں نوں بہتے بھارے ہو جاڻ۔ وارث شاہ دے ویلے وچ حاکم اُنج وی تھڑکیا ہویا سی تے بے وساہی دا شکار سی۔حکومتاں تے سرداریاں دے بُرج ڈھیہ رہے سڻ تے ایہہ سانوں چوچک دے بھراواں دی ایس گل وچ وی نظر آؤندا ہے۔ پر پچھے والے بند نوں دھیان وچ رکھئیے جیس وچ اوہناں کہیا سی "کتھوں رُلدیاں گولیاں آئیاں نوں دِجن ایہہ سیالاں دیاں جائیاں وو" تے سانوں پتہ ہے جو چوچک دے بھرا ان دھن تے زور دی بے وساہی دا ذکر نمانتا وکھاؤڻ لئی نہیں سگوں چوہدر ہکی کرن لئی کر رہے ہیڻ۔ مطلب جے کل نوں سیال ماڑے ہوگئے تے کھیڑے تگڑے تے فیر وی چوہدر بنڻ دی آس رہوے گی۔ جے رانجھے نوں ہیر دے دتی جاوے تے فیر سدا لئی فقرے ہوڻ دا پربندھ ہو جاڻا ہے۔ ایس لئی چوچک دے بھراواں دی بے وساہی آپڻے میل دے اندر ہی اُتّے تھلے ہوڻ دی کھیڈ ول سینت ماردی ہے۔ سگوں بے وساہی دا ڈراوا دے کے آپڻے میل نوں پکیاں کرن دا اُپرالا (کوشش) ہے۔

ایس توں اگلے مصرعے وچ اوہو دوغلی چال ہے ۔ زبان بھگتاں والی بولنا تے کم سماجی ویہار دے چلاؤڻا۔بول سگویں اکو جیہے ہو سکدے ہیڻ پر اوہناں دے بولڻ والیاں دا مطلب اک دوجے دے اُلٹ تے مڈھوں ٹکراواں ہو سکدا ہے۔ چوچک دے بھرا کہندے نیں جتھے رب دے ناں دا ذکر آ جاوے اوتھے لکھ دھیاں قربان کیتیاں جا سکدیاں ہیڻ۔ وچوں اوہ ایہہ کہہ رہے ہیڻ جو ایہہ رب دا نظام ہے جو رشتے آپڻے جوڑ دیاں نال آپڻی یا منی پرمنی برادری وچ کرنا چاہیدا ہے۔ جے ایس دی النگھڻا کیتی جاوے تے رب دا نظام ٹٹدا ہے تے اوس لئی لکھاں دھیاں دی قربانی دتی جا سکدی ہے۔

اصل وچ چوچک، تے اوس دے بھراواں دا رب جاگیرداری نظام ہے۔ ایسے نظام دے اصول قانون رب دا نظام منے جاندے ہیڻ۔ ایس لئی جد اوہ کہندے ہیڻ "جتھے رب دے ناؤں دا ذکر آئیا" تے اوہدا ترجمہ ہے جو جتھے جاگیرداری نظام دے مڈھلے اصول دا ذکر آجاوے اوتھے بیٹیاں قربان کیتیاں جا سکدیاں ہیڻ۔ ایہو ہی وجہ ہے جو اجے تیکر کئیاں تھاواں تے دھیاں نوں جمدیاں ہی مار دتا جاندا ہے۔ ہُڻ 2011 سنہ وچ راجستھان دے اک پنڈ بارے اخبار وچ رپورٹ آئی سی جو اوتھے پچھلے 100 سال وچ دوجی جنج ویاہوڻ آئی ہے۔ پہلی جنج وی اوسے پیو دے گھر آئی سی جیس دے گھر دوجی۔ اوس دے دو دھیاں ہوئیاں تے اوہنے اوہناں نوں مارن توں انکار کر دتا۔ ہور پورے پنڈ وچ پورے سو سالاں وچ ہر ٹبر نے دھی نوں جمدیاں ہی مار دتا۔ ایہہ اوہ دھیاں قربان کرن دی ریت ہے جیس ول چوچک دے بھرا دھیان دوا رہے ہیڻ۔

اخیری مصرعے وچ وارث شاہ کہہ رہے ہیڻ جو آکڑ کرن توں پہلاں فرعون ورگے ہنکارے ہوئے بندیاں دی اخیر وی ویکھ لیڻی چاہیدی ہے۔ اتوں تے ایہہ لگدا ہے جو جیویں وارث شاہ ہوریں ایہہ چوچک دے بھراواں ولوں بول رہے ہیڻ پر وارث شاہ ایہہ چوچک دے بھراواں بارے وی بول رہے ہیڻ جیہڑے ہنکار وچ نا انصافی نال ہیر دا ویاہ رانجھے نال نہیں کھیڑیاں وچ کر رہے ہیڻ۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels