Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند 176

ہیر وارث شاہ: بند 176

September 5th, 2011
5 / 5 (1 Votes)

چُوچک پھیر کے گنڈھ سدا گھلے آون چوہدری ساریاں چکراں دے
ہتھ دے روپیہ پلے پاء شکر سوال پاؤندے چھوہراں بکراں دے
لا گیاں آکھیا سن توں سن ملیا تیرا ساک ہویا نال ٹھکراں دے
دھریا ڈھول جٹیٹیاں دین ویلاں چھنے لیاؤندیاں دانیاں شکراں دے
رانجھے ہیر سُنیا دلگیر ہوئے دوویں دین گالیں نال اکراں دے

اوکھے لفظاں دے معنے
گنڈھ: ویاہ یاں منگڻی دا سنیہا۔
چکراں: چک، پنڈ پنچایت۔
ہتھ دے روپیہ: کڑی یاں مُنڈے دی منگڻی ویلے اوس دے ہتھ تے اک روپیہ تے جھولی وچ شگن دے طور شکر پائی جاندی سی۔
چھوہراں: کُڑیاں۔
بکراں: کواریاں۔
لاگی: ویاہ کرواؤڻ والے، ویاہ وچ کم کرن والے کمیاں (نائی، درزی وغیرہ) نوں وی لاگی کہیا جاندا ہے۔
ٹھکراں: ٹھاکر، ٹھوکویں، معزز، نجیب، نائی دا خطاب وی ایہہ ہوندا سی کیوں جو اوہ رشتہ کرواؤندے سڻ۔
ویلاں: لاہڑے ووہٹی، کسے پیر فقیر توں وار کے رقم دینا۔ قوالی یا گاؤڻ والے دے گاوڻ سُڻ کے لوک جو پیسے اوہدی نذر کردے سڻ اوس نوں ویل کہیا جاندا سی۔ قوالاں نوں ایہہ ویل اُٹھ کے اوہناں دے اگے دھری جاندی ہے پر نقلیئے بھنڈ میراثی ناچی زنانیاں پڑ وچ جاکے ایہہ روپیئے لیندے یاں لیندیاں سڻ۔ کدی شرارت نال مُنڈے روپیہ دنداں وچ پھسا کے ناچیاں (یاں کنجریاں) نوں ونگاردے سڻ۔
سن نوں سن ملیا: جوڑ نوں جوڑ مل گیا۔
شیریڻی: نیاز دی مٹھائی۔
ڈھوں: کارن، نسبت۔
اکراں : غصے نال

سدھا مطلب
چوچک نے کڑی دے ویاہ دا سنیہا (گنڈھ) گھل کے پنڈ دے سارے چکراں دے چوہدریاں نوں سد لیا۔
آؤڻ والے کواری کُڑی دے ہتھ تے روپیہ رکھدے تے شگن دے طور جھولی وچ شکر پا دیندے۔
ویاہ کرواؤڻ والے تے مدد کرن والے کم کاری نے وی کہیا جو رشتہ جوڑ دا ملیا ہے تے ملن والے رشتے دار بڑے آدر والے تے ٹھکویں ہیڻ۔
جٹیاں نے ڈھول دھر کے وجایا (یاں وجوایا) تے اوہ روپئیاں یاں داڻیاں تے شکراں دیاں ویل دیندیاں ہیڻ۔
جدوں ہیر تے رانجھے نے سڻیا تے اوہ بہت غمگین ہوئے تے اوہ غصے نال گاہلاں کڈھڻ لگ پئے۔

کھلارواں مطلب
چوچک نے گنڈھ گھل کے یا کڑی دے ویاہ دا سنیہا گھل کے پنڈ دے سارے چکراں دیاں چوہدریاں نوں سد لیا۔ ایتھے لگدا ہے جو پنڈ چکراں وچ ونڈیا ہوندا سی تے ہر چکر دا اک چوہدری سی۔ ایہہ پنڈ دے سرداراں دے ٹبر توں تھلے دا حاکم میل سی۔ سردار آپڻے ٹبر دے فیصلیاں وچ اہناں چوہدریاں نوں نہیں رلاؤندے سڻ سگوں فیصلے کرکے دس دیندے سڻ۔ ایسے لئی جد چوچک نے بھراواں نال بہہ کے ہیر نوں کھیڑیاں دے گھر ویاہوڻ دا متھ لیا تے باقی چوہدریاں نوں سد لیا۔

ایہہ رواج سی جو جد ایہہ چوہدری آؤندے تے اوہ ویاہی جاڻ والی کواری کُڑی (چُھٹر یاں رنڈی بیوہ لئی نہیں) دے ہتھ تے روپیہ رکھدے تے جھولی وچ شگن لئی شکر پاؤندے۔ ایتھے وارث شاہ ایہناں رسماں دا دس رہیا ایہہ نہیں کہہ رہیا جو ہیر اوتھے بیٹھی ہوئی ہے تے اوس نوں ایہہ سب کجھ مِل رہیا ہے۔ سگوں اخیری مصرعے توں پتہ لگدا ہے جو اوتھے نہیں سی تے اوہنے ہور کسے کولوں باہروں سڻیا۔ ایس لئی ہیر دی پہلی وڈی بغاوت تے ایہہ ہے جو اوہدے پیو نوں اوہنوں دسے بنا باہر باہر ایہہ رسماں کرنیاں پے رہیاں ہیڻ۔ مطلب ہُڻ تیکر ہیر کولوں ایہہ گل لُکائی گئی تے اوس دی مرضی کسے وی طرحاں پُچھی نہیں گئی۔

پنڈ دے لاگی (جنہاں ویاہ دے جوڑ جوڑنے ہوندے نیں) وچارے سرداراں دے کمی ہوندے نیں تے مالکاں دی ہر گل دی سلاہڻا کرن تے مجبور۔ ایس لئی اوہ ایتھے کہندے ہیڻ جو بڑا جوڑ دا رشتہ ہویا۔ سن نوں سن ملیا ہندو رسم وچوں آیا ہے ۔ ہندو ایس نوں کُنڈلی ملاؤڻا آکھدے ہیڻ۔ پنڈت کُڑی تے منڈے دے جمڻ سال مہینے دن، تے جمڻ دن ویلے نوں واچ کے دسدے ہیڻ جو اوہناں دی جنم کُنڈلی ملدی ہے یا نہیں۔

ظاہر گل ہے پنجاب دے جٹ مسلمان ہوڻ توں پہلاں ہندو سڻ۔ بھاویں اوہ مذہب بدل گئے پر اوہناں دی زبان وچ اوہ ریتاں تے رہ گئیاں۔وارث شاہ دے سماج دے مسلماناں وچ ہی سن نوں سن ملڻ دے لفظاں دی ورتوں ہووے گی۔ ایسے لئی لاگی اک تے جنم کُنڈلی ول سینت ماردیاں جوڑ ملن دا کہہ رہے ہیڻ پر نال ہی ایہہ وی کہہ رہے ہیڻ جو بڑے وڈے طبقے دے ٹھاکر یاں ٹھکویں رشتے دار ملے ہیڻ۔ ویکھو ایتھے وی ایہہ نہیں کہیا جا رہیا جو ہیر نوں چنگا مُنڈا مل گیا ہے سگوں ایہہ کہیا جا رہیا ہے جو سیالاں نوں چنگے ساک مِل گئے۔ ایس مصرعے توں فیر اک واری ثابت ہو جاندا ہے جو ویاہ منڈے کڑی دا نہیں دو قبیلیاں یاں برادریاں دا ہو رہیا ہے۔

ایس توں اگلا مصرع فیر ویاہ دے رسم رواج تے ہے جو جٹیاں نے ڈھول وجوایا ہے تے ڈھول والے نوں داڻیاں تے شکراں دیاں ویلاں لیا لیا کے دیندیاں ہیڻ۔ ایہہ ویلاں حیثیت تے بلاؤڻ والے ٹبر نال نیڑتا دا وی ناپ ہوندیاں ہیڻ۔ لوکیں وکھاوے لئی یاں گھر والیاں تے رُعب پاؤڻ لئی وی ودھ ودھ کے ویلاں دیندے ہیڻ۔ سو اوہ ایتھے وی ہو رہیا ہے۔

اخیری مصرعے وچ پتہ لگدا ہے جو ایس رولے بارے ہیر تے رانجھے نے وی سڻیا تے اوہ غصے نال گاہلاں کڈھ رہے ہیڻ۔ایہہ اوہناں تھوڑے جہیاں مصرعیاں وچوں ہے جیس دے اخیر تےوارث شاہ ہوریں آپ رلتی ہوکے گل نہیں کر رہے۔ سگوں دور کھڑے صرف سماج وچ ویاہ دی رسم تے لِکھ رہے ہیڻ۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels