Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ٦٨

ہیر وارث شاہ بند ٦٨

March 14th, 2008
نال نڈھیاں گھن چڑکھڑے نوں تساں بیٹھنا وچ بھنڈار ہیرے
اسیں رُلاں گے آن کے وچ ویہڑے ساڈی کوئی نہ لئے گا سار ہیرے
ٹکے گھن کے ویڑھیوں کڈھ چھڈین سانوں ٹھگ کے مول نہ مار ہیرے
ساڈے نال جے توڑ نباہنی ہیں سچا دے کھاں قول اقرار ہیرے


اوکھے لفظاں دے معنے

نڈھیاں۔ جوان کڑیاں، (ہیر دیاں سہلیلیاں)
گھن۔ لے کے، حاصل کرکے
چرکھڑے۔ چرخے
بھنڈار۔ سانجھی تھاں (درویشاں وچ کھاہدا جان والا کھانا وی ایسے توں بھنڈار کہاؤندا ہے جو اوہ سانجھا ہُندا ہے۔ ایتھے بھنڈا کڑیاں دے بیٹھن دی سانجھی تھاں
سار۔ خبر
ٹکے گھن کے۔ خراج لینا۔ ایتھے مطلب ہے محنت دی کھٹی وٹنا

سدھا مطلب

[رانجھا اپنے دل دا ڈر اُگلدا کہندا ہے] تسیں کڑیاں نال چرخے کتن والی سانجھی تھاں (ترنجن) وچ جا کے بہہ جانا ہے۔
اسیں تیرے ویہڑے وچ رُلیا کراں گے تے سانوں کوئی پچھے گا وی نہیں۔
جدوں میری کمائی کھاہدی گئی تے مینوں گھروں کڈھ دتا جاوے گا۔ ایہہ ٹھگی میرے نال نہ کر ہیرے۔
جے توں میرے نال اخیر تیکر نباہنی ہے (عشق وچ پکیاں کھلونا ہے) تے پھیر میرے نال پکا قول اقرار کر۔

کھلارواں مطلب

ایس بند وچ رانجھے دے اندر دا شک پھیر باہر آ جاندا ہے۔ وارث شاہ بندے دے ایس اندر دے شک تے کچ نوں بار بار اگیڑدا ہے۔ اوس نوں پتہ ہے جو بندہ اپنی سماجی باندھ نوں تروڑ کے نکلن دے جتن کردا ہے۔ اوسنوں کئی واری لگدا وی ہے جو پرانے سماجی رشتے ٹٹ گئے پر اوہ پھیر کسے نہ کسے بہانے بندے نوں گھیر لیندے ہین تے اوہ پرت جاندا ہے پرانیاں باندھاں ول ہی۔

عام حیاتی وچ ویکھن وچ آؤندا ہے جو کدے جوانی دے کسے موڑ تے لوک انقلابی بن جاندے نیں پھیر جد ٹبر تے ٹبر داری دا بھار پیندا ہے تے پچھانہہ پرت جاندے نیں۔ پھیر ایہہ وی ہندا ہے جو بندہ انقلابی ہو گیا پر اوسدی سوچ دی پرکھ نہیں ہوئی ہوندی۔ پھیر اک دن انقلابی دی بھین آکے کہندی ہے میں اپنی مرضی نال کسے تھلڑے میل دے یا کسے غیر ذات دے بندے نال ویاہ کرنا ہے تے انقلابی بندہ تڑک جاندا ہے۔ اوس نوں پرانا ویہار جپھا مار لیندا ہے تے اوہ انج ہی کردا ہے جیویں اوس دے پیو دادے کردے رہے۔

رانجھا دے دل نوں وی اوہو دھڑکا ہے جو اجے تے عشق دا نواں نواں چاء ہے پر جدوں کجھ دن لنگھ گئے تے ہیر نے اپنییاں سہیلیاں وچ جاکے رجھ جانا ہے۔ سہیلیاں ہیر دے سماج اندر جڑت دی سینت ہے۔ سہیلیاں کل دیاں بیویاں تے چودھرانیاں نیں۔ اوہ اج چرخے کت کے داج بنا رہیاں ہین۔ سماج وچ جڑت دے عمل وچ ہین۔ ہیر وی اوسے عمل دی حصے دار ہے۔ رانجھے نوں ایہو دھڑکا ہے جو اوہ سماجی عمل ایڈا تگڑا تے بھارو ہے جو اوس اخیر ہیر نوں اپنے کلاوے وچ لے لینا ہے تے اوس سہیلیاں وچ رل کے اوہناں جیہی ہو جانا ہے۔

دوجے مصرعے وچ اک پاسے تے رانجھا ہیر نوں ایہہ کہہ رہیا ہے جو کجھ دناں وچ ہر کوئی تیرے سنے مینوں عام کاما سمجھنا شروع کر دیوے گا تے دوجے پاسے کامیاں نال ہوون والے سلوک تے وی چانن پا رہیا ہے۔ جو مالک لوک اوہناں نوں سکی روٹی تے کم کرا کے کڈھ دیندے ہین۔

تریجے مصرعے وچ رانجھا سماج دے مالکاں ول اشارہ کر رہیا ہے جیہڑے ہر طرحاں دے داء نال کامیاں نوں گھیر کے اوہناں دی کمائی کھاندے نیں تے پھیر بنا اوہناں دی محنت تارے اوہناں نوں کڈھ دیندے نیں۔ وارث شاہ رانجھے راہیں مالک طبقے دی مڈھلی ٹھگی تے چانن پا رہیا ہے۔ ظاہرا تے رانجھا ہیر نوں کہہ رہیا ہے جو میرے نال کِتے اوہو ٹھگی نہ کریں جو ویہار وچ روز ہو رہی ہے پر اصل وچ گل ویہار دی ہی ہو رہی ہے۔ رانجھے نوں پتہ ہے جو ہیر علاقے دے سب توں وڈے جاگیردار چوچک دی دھی ہے تے اوس دے ٹبر دا کار ویہار محنتیاں نوں ٹھگن وچ ہی چلدا ہے۔ ایس لئی اوہنوں شک ہے جو جاگیرداری ٹبر وچ جمی پلی ہیر وچ محنتیاں نال ٹھگی کرن دی عادت پکی ہو گئی ہووے گی۔ تے کجھ چر وچ جدوں اوسدی کمائی کھا لئی جاوے گی، اوہ اپنی منگ کرے گا تے اوس نوں کڈھ دتا جاوے گے۔

کہانی وچ اگے ہوندا وی انج ہی ہے بھانویں ایہہ ہیر دے پیو دے ہتھوں ہی ہوندا ہے۔ اوتھے پھیر وارث شاہ رانجھے راہیں مالک طبقے دی ٹھگی سدا ورت ہتھیاراں تے ہور کوڑی زبان وچ گل کرے گا۔

دھیاں ویچدے قول زبان ہارن محراب متھے اتے دھوں ڈھلی

یاں پھیر

دھیاں دینیاں کرن مسافراں نوں ویچن ہور دھر ے مال جوائیاں دا

اخیری مصرعے وچ رانجھا ہیر نوں کہہ رہیا ہے جو مینوں سچا قول قرار دے۔ پر اوہ ایہہ وی کہہ رہیا ہے جو جواب دین توں پہلاں ایہہ ساریاں گلاں سوچ لویں جو کیویں سماج تینوں پچھانہہ نوں کھچے گا تے کیویں توں مینوں بھل کے پچھانہہ جا سکنی ہیں۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels