Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند ٧٥

ہیر وارث شاہ: بند ٧٥

April 4th, 2008
پتُّر تخت ہزارے دے چوہدری دا رانجھا ذات دا جٹ اصیل ہے جی
اوہدا بُوپڑا مُکھ تے نین نِمھے کوئی چھیل جیہی اوہدی ڈیل ہے جی
متھا رانجھے دا چمکدا نور بھریا سخی جیو دا نہیں بخیل ہے جی
گل سوہنی پرھے دے وچ کردا کھوجی لائی تے نیاؤں وکیل ہے جی

اوکھے لفظاں دے معنے

اصیل۔ اچھی نسل والا، خالص
بوپڑا۔معصوم، بھولا
چھیل۔ہلکی پلکی چستی والی بنتر
ڈیل۔ بناوٹ، قد کاٹھ، نین نقش وغیرہ
بخیل۔ کنجوس
پرھے۔پرھیا، عدالت
کھوجی۔ چوری لبھن لئی چور دے پیراں دے نشان پچھان کے چوری لبھن والا۔ کھوج کرن والا
لائی۔ برادری دا قائم کیتا ثالث، پنچائیت دا ممبر
نیاؤں۔ انصاف

سدھا مطلب

ہیر پیو دے سوالاں دے جوب وچ کہندی ہے جو دھیدو تخت ہزارے دے چوہدری دا پُتر ہے تے اصل جٹ ہے۔
اوسدا چہرہ بڑا بھولا ہے تے اکھاں وی نمھیاں ہین (شوخ نہیں)، اوہدی بنتر ہلکی پھلکی چستی والی ہے۔
رانجھے دے متھے تے اللہ دا نور لشکارے ماردا ہے، اوہ کنجوس نہیں دل دا سخی ہے۔
اوہ پرھیا وچ بہہ کے سوہنی یا سیانی گل کر دا ہے۔ اوس کول کھوج کڈھن دا ہُنر وی ہے ، اوہ پنچایت وچ ثالثی دا کم وی جاندا ہے تے انصاف لئی وکالت وی کر سکدا ہے۔

کھلارواں مطلب

ہیر اپنے پیو دے سوالاں دے جواب وچ پہلاں تے ایہہ دسدی ہے جو رانجھا کوئی ایویں جیہا بندہ نہیں سگوں اوہ تخت ہزارے دے چوہدری دا پُتر ہے تے خالص جٹ ہے۔ ہیر اک طرحاں رانجھے نوں مُڈھ توں ہی اپنی ذات دے برابر بنا کے پیش کر رہی ہے تاں جو جے اگے جا کے ذات دا جھگڑے دے پاروں اوسدا پیو دھیدو تے اوسدے جوڑ نوں رد نہ کر دیوے۔ اوس دی ذات دسن دا ایہہ مطلب وی ہے کہ رانجھا اوہناں ریتاں دا جانو ہے جیہڑیاں چوچک لئی بڑیاں مڈھلیاں ہین۔

پر دوجے مصرعے توں ہیر رانجھے دیاں انسانی خاصیتاں تے بہتا زور دیندی ہے۔ اوسدے پیو لئی رانجھے دیاں ذاتی خاصیتیاں بارے بہت گھٹ سوال سن، بہتے اوہدے پچھوکڑ، ذات برادری، اوسدے ٹبر نال ورتارے بارے سن۔ ہیر وچ تے اوسدے پیو وچ ایہو فرق ایتھے نکھڑدا ہے جو ہیر سمجھدیاں وی اپنے پیو دی زبان توں وکھری زبان بولدی ہے تے رانجھے نوں اک انسان دے طور پیش کردی ہے۔

پہلاں تے ایہہ کہ کے جو اوسدا چہرہ بھولو جیہا تے اوس دیاں اکھاں نمھیاں نےہیر اوسدی باہروں نظر آوندی صورت توں اوسدے صاف، تے نترے ہوئے بندے دی دلیل دیندیاں نیں۔ اک طرحاں اوہ اپنے پیو نوں کہہ رہی ہے جو تسیں آپ ویکھو ایس دا بھولا جیہا چہرہ نمھیاں اکھاں تے ایس دی ڈیل ڈول ایہہ نہیں کہندی جو اوہ کوئی بڑا ساؤ بندہ ہے۔ اوسدا چہرہ تے اکھاں چالاکی، چترائی تے ٹھگی دا لشکارا نہیں ماردیا۔

تیسرے مصرعے وچ اوہ اوس دی باہر دی صورت نوں اوسدیاں اندر دیاں صفتاں نال جوڑدی ہے۔ جد اوہ کہندی ہے جو ''متھا رانجھے دا چمکدا نور بھریا'' تے اوہ ایہہ وی کہہ رہی ہے جو اوس دے اندر نور بھریا ہویا ہے جیہڑا اوس دے متھے دے لشکارے ماردا ہے۔ پھیررانجھے دے اند دے نور دی اک ہور صفت جوڑ دیندی ہے جو دل دا سخی ہے کنجوس نہیں ہے۔ سماج وچ سخی ہونا اک بہت وڈھا گُن متھیا جاندا ہے تے ہیر نوں رانجھے وچ اوہ گُن نظر آوندے ہین۔

ہیر ایہہ ساریاں گلاں گھڑ نہیں رہی۔ اوہ رانجھے دے اہناں گناں بارے جاندی ہے تے اوہناں تے ایمان لیا چکی ہے۔ ایتھے اوہ صرف اپنے پیو نوں رانجھے دے اوہ گن وکھا رہی ہے جیہڑے جٹ سردار نوں نتھاویں بندے وچ کدی دسدے نہیں۔ پھیر ہیر اپنے پیو نوں رانجھے دے گُن ایویں وکھانا چاہندی ہے جو جٹ سردار دی مت وچ آ جاون۔ ایسے لئی اوہ بھولا مُکھ، نمھے نین، نور بھریا چمکدا چہرہ تے سخی ہوون تے زور پاوندی ہے، ایہہ اوہ خا صیتیاں ہین جیہڑیاں انج تے ہر جگ تے جُگ وچ ودھیا منیاں جاندیاں ہین پر ہیر دے سماج وچ تے اہناں دی ہور وی ودھ قدر ہے۔

ہیر اپنے پیو دے اوس ڈر نوں کڈھنا چاہندی ہے جیہڑے اوس نے ''فوجدار وانگوں کر کوچ دھانا'' کہہ کے ظاہر کیتا سی۔ ہیر دے پیو نے تے رانجھے دے آون نوں فوجدار دے دھاڑے نال جوڑ دتا سی۔ ایسے لئی ہیر اوس دی نرمی، حلیمی تے اوس دے اندر بھرے نور تے سخاوت تے زور پاوندی ہے۔ مطلب ایہو جیہیا بندہ ''فوجدار'' وانگ دھاڑا کرن والا نہیں ہو سکدا۔

ایتھے وارث شاہ ہیر راہیں اگونہے تے ویلے دی راہ بدلن والے بندیاں ول سینت ماری آؤندا ہے۔ عام لفظاں وچ وارث شاہ ایہہ کیہ رہیا ہے جو ضروری نہیں جو دنیا وچ سماجی انقلاب لیاون والیاں دے چہریاں تے چتر چالاکی ہوے، اوہناں دیاں اکھاں وچ اگ دے لانبو نکل رہے ہوون یا اوہناں دی ڈیل ڈول دوجیاں تے چھا جان والی ہووے۔ سگوں گل ایسدے الٹ ہے جو اجیہے بندے بھولے بھالے، نمھے تے اندروںگڑھے ہوئے ہوندے نیں۔ اوہناں دا سبھا دوجیاں نوں دین والا ہوندا ہے تے ایہہ سب کجھ اوہناں دیاں چہریاں تے نور بن کے چمکدا ہے۔

اخیری مصرعے وچ ہیر اپنے پیودے ''کہیاعقل شعور دا کوٹ ہے نی'' والے سوال ول آؤندیاں کہندی ہے کہ اوہ پرھیا وچ گل بنا کے کرن جاندا ہے، اوہ کھوج ، لائی تے وکیل دا کم وی جاندا ہے۔ لگدا ہے جو ہیر ایہہ گل اپنے دلوں جوڑ کے لا رہی ہے پر اک حساب نال اوس نوں پتہ ہے جو رانجھے دے سبھا والا بندہ ایہو جیہے کماں دا جانو ہو سکدا ہے۔

ایتھے وارث شاہ پرانے جاگیرداری وسوں دے نیاں یا عدالتی نظام ول وی سینت ماردا ہے جو اوس وچ کیس طرحاں دے پیشہ ور لوک ہُندے سن۔

نوٹ: وچار نیں اک مشہور چور پناہ رجوکا دا انٹرویو چھاپیا سی تے اوس وچ وی اوس نے پرانے پنجاب وچ پرچلت عدالتی نظام ول اشارے کیتے سن ۔ ایہہ انٹرویو تسیں ایس لنک تے کلک کر کے پڑھ سکدے ہو۔

http://www.wichaar.com/item.php?c=15&id=714&s=73

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels