Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ بند ٧٧

ہیر وارث شاہ بند ٧٧

April 22nd, 2008
4 / 5 (1 Votes)
لائی ہوء کے مُعاملے دس دیندا مُنصف ہو وڈے پھاہے پھیڑیاں دے
ورہی گھت کے کہی دے پاڑ لائے ستھوں کڈھ دیندا کھوج جھیڑیاں دے
دھاڑا دھاڑوی توں موڑ لیاوندا ہے ٹھنڈ پاوندا وچ بکھیڑیاں دے
سبھا رہی رونی نوں سانبھ لیاوے اکھیں وچ رکھے وانگ ہیڑیاں دے
سئیاں جواناں دا بھلا ہے چاک رانجھا جتھے نت پوندے لکھ بیڑھیاں دے

اوکھے لفظاں دے معنے

لائی۔ منصف، پنچایتی ممبر
معاملے۔ جھیڑے، مقدمے
منصف۔ انصاف کرن والا
وڈھے۔ ختم کر دینا، کٹ دینا
پھاہے۔ گنجل والے معاملے وڈے پھاہے۔ گنجل والے مقدمیاں نوں اک دم مکا دیندا ہے۔
پھیڑیاں۔ جھگڑیاں، بھیڑے ویلے
ورھی گھتنا۔ رسی نال مننا
کہی دے پاڑ لائے۔ [زمین من کے] کہی دے پاڑ نال حد بنا دیندا ہے
ستھوں۔ پنچایت۔ اکٹھ
کھوج۔ کھرے
جھیڑیاں۔ جھگڑیاں دے
دھاڑا۔ لُٹیا ہویا مال، دھاڑوی۔ ڈاکو
ٹھنڈ پاونا۔ امن قائم کر دینا،
بکھیڑیاں۔ جھگڑیاں
رہی ۔پچھے رہ جان والی (مجھ کٹی)
رونی۔ اگے نکل جان والی
ہڑیاں۔ اکھاں دیاں پتلیاں
بیڑھنا۔ڈنگر گھیر کے لٹنا

سدھا مطلب

[ہیر اپنے پیو دے اوکھیاں سوالاں دا جواب دیندیاں کہندی ہے] جو رانجھا منصف ہو کے پیچ دار معاملے حل کر دیندا، تے وڈھے وڈھے گنجل پئے جھیڑیاں نوں ختم کر دیندا ہے۔
رانجھے نوں بھوئیں وغیرہ نوں مِن کے کہی دے پاڑ لا کے [ونڈ کرنا آوندی ہے]۔ ایہہ پنجایت وچوں جھگڑیاں دے کھرے تک مکا دینداہے۔
رانجھا ڈاکواں توں ڈاکے دا مال موڑ لیاوندا ہے تے جھیڑے مکا کے ٹھنڈ پا دیندا ہے۔
رانجھا بڑا چوکس چروال ہے، اوہ اوہناں ڈنگراں نوں وی سانبھ کے لے آوندا ہے جو پچھے رہ جاون یا اجڑ توں اگے نکل جاون۔ اوہ ڈنگراں نوں انج اکھاں وچ رکھدا ہے جیویں اپنی اکھ دی پتلی ہووے۔
رانجھا سو جواناں تو وی چنگا ہے اوس حالت وچ جتھے روز روز ڈنگراں نوں گھیرا گھت کے لٹ لیا جاندا ہے۔

کھلارواں مطلب

یس بند وچ اک گل گوہ کرن جوگ ہے جو جد ہیر رانجھے دے گن گنوا رہی ہے تے سارا زور اوس دی عقل تے طاقت دے اوس پکھ تے ہے جیس نال اوہ جھڑے نبیڑ سکدا ہے، دھاڑویاں نال گل بات کر سکدا ہے تے ڈنگراں تے ڈاکے مارن والیاں نوں روک سکدا ہے۔'' پھیڑیاں، جھیڑیاں، بکھیڑیاں تے بیڑھیاںــ'' دے قافیے توں ایہہ اُگڑ دا ہے جو اوس ویلے ہر پاسے رنگا رنگ دے جھیڑے مقدمے، ڈاکے تے کھوہ کھس دا سماں سی۔ کتے کوئی ٹبراں دا معملہ گنجل پیا ہویا تے کتے زمین دی ونڈ تے سیاپا۔ کتے چوری دا معمے تے کتے ڈاکے دا مال موڑن دے قضئیے۔ ڈنگراں تے اجڑاں نوں گھیر کے لُٹ کے لے جانا وی نت دا ویہار بنیا ہویا ہے۔

ایس پچھوکڑ نوں مکھ رکھدیاں ہیر رانجھے دے اوہو گن دسدی ہے جنہاں دی اوس ویلے سماج نوں لوڑ ہے تے ہیر دے پیو دی نظر وچ اوہناں گناں دی وی قدر ہے۔ ویکھن نوں ایہہ گن بڑے سدھڑ جیہے لگدے ہین پر پشو پال یا واہی وان سماج وچ رانجھے وچ دسی جانکاری بہت گھٹ لوکاں کول ہوندی ہے کیوں جے ایس وچ منن، متھن تے گل بات دیاں گنجلاں نوں سمجھن دی شکتی دی لوڑ ہوندی ہے۔

مثال دے طور پہلے مصرعے نوں ویکھو۔ پینچ بن کے معاملے دی ڈوہنگھ تک پہنچنا سوکھا نہیں۔ پینچ لئی نیاں کرن توں پہلاں معاملے دے مُڈھ تیکر پہنچنا ضروری ہے۔ رانجھا ایہہ کسب جاندا ہے۔ ایسے لئی وڈھے وڈھے پھسے ہوئے جھیڑیاں نوں اک وار وچ مُکا دیندا ہے۔

رانجھے نوں مننا وی آوندا ہے تے پھیر کہی نال منے ہوئے تھاں دی حد کرن دا وی پتہ ہے۔ اوہ اکٹھ وچوں جھیڑیاں دے کھرے مکا دیندا ہے، مطلب اوہناں دا ناں نشان نہیں رہن دیندا۔ پر بہتا انج لگدا ہے جو ایہہ سارا مصرع چوری دے مقدمیاں دے فیصلے بارے ہے۔ جد چور چوری کردے ہین تے کھوجی اوہناں دے پیراں دے نشان (کھرے) نپ کے اوہناں دے پچھے پچھے جاندے ہین۔ جے اوہ کھرا کسے اک پنڈ وچ یا کسے دے ڈیرے تیکر پہنچ جاوے تے پھیر اوس پنڈ یا ڈیرے والے دی ذمے واری ہے جو یا تے اوہ کھرا اپنے پنڈوں یا ڈیروں اگے تورے ( ثابت کرے جو چور اوتھوں اگے نکل گئے) تے یا پھیر اوہ چوری دا مال دواوے۔لگدا ہے ایس مصرعے وچ ورہی گھت کے کہی دے پاڑ کھرے منن دی کلا نال جڑے ہوئے ہین۔ ایسے لئی مصرعے دے دوجے حصے وچ کھوج نوں کڈھ دین دا ذکر ہے۔ مطلب اوہ ماپن دی پیچدار کلا ورت کے کھرا اگے کڈھ سکدا ہے۔

تریجے مصرعے وچ رانجھے دا جو گُن دسیا گیا ہے اوہ واقعی بہت وڈھا ہوندا ہے۔ چور تے ڈاکو لُٹیا مال موڑنا اپنی سب توں وڈھی ہتک جاندے ہین۔ اوہ مرنوں مر جاندے نیں، اپنی کھل لہوا لیندے نیں پر لُٹیا مال واپس نہیں دیندے۔ اوہناں کولوں مال موڑنا بڑا ہی اوکھا کم ہے۔ جے رانجھا ایہہ وی کم کر لیندا ہے تے ہیر دے پیو نوں پتہ ہے جو اوس نالوں ودھ کم دا بندہ ہور کوئی ہو نہیں سکدا۔

تریجے مصرعے وچ رانجھے دے ودھیا چروال تے چوکس رکھوالے دی صفت کیتی ہے۔ اوہ اگے نس جان والے تے پچھے رہ جان والے ڈنگراں نوں سانبھ کے لیاوندا ہے تے ڈنگراں نوں انج اکھاں وچ رکھدا ہے جیویں اپنی اکھ دی پتلی۔

اخیری مصرعے وچ اک واری پھیر رانجھے دی صفت کردیاں ایہہ وی دسیا گیا ہے جو ایتھے نت دیہاڑے ڈنگراں نوں گھیر کے لٹ لیا جاندا ہے۔ ایس لئی ڈنگراں دی سنبھال لئی سو سو بندہ چاہیدا ہے، پر رانجھا اہناں سو بندیاں دا کم اکلا ہی کر لیندا ہے۔ ایتھے ایہہ وی پتہ لگدا ہے جو چوچک ورگا راٹھ وی دھاڑیاں تے ڈنگراں دی کھوہ کھِس توں بچیا ہویا نہیں۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels