Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> آکھیا وارث شاہ نے >> ہیر وارث شاہ: بند ٨٢

ہیر وارث شاہ: بند ٨٢

May 5th, 2008
5 / 5 (2 Votes)
خواجہ خضر تے شکر گنج بوز گھوڑی ملتان دا زکریا پیر نوری
ہور سیّد جلال بخاریا سی اتے لعل شہباز بہشت حوری
طُرہ خضر رومال شکر گنج دتا اتے مُندرا لعل شہباز نوری
خنجر سید جلال بخارئیے نے کھونڈی زکرئیے پیر نے ہک بوری
تینوں بِھیڑ پوے کریں یاد جٹا ناہیں جاننی اساں تھیں پلک دوری

اوکھے لفظاں دے معنے

بوز گھوڑی۔ چٹے رنگ دی گھوڑی جیہڑی تھوڑی سرخ بھاہ وی ماردی ہووے۔ لوک قصیاں وچ بزرگ لوکاں نوں ایہو جیہی گھوڑی تے ہرا چوگا پائے ملدے ہین۔
بہشت حوری۔ فقیراں وچ ایہہ مشہور ہے جو اللہ نے شہباز قلندر نوں زمین تے حور گھلی پر اوہناں لین توں انکار کر دتا۔
طُرہ۔ پگ
مُندرا۔ جوگیاں دے کن وچ پاون والا والا
بھیڑ۔ مشکل، اوکھت
پلک۔ اک لحظہ، اکھاں جھمکن وچ
پٍنج پیر
١۔بابافرید شکر گنج۔ آپ دا اصلی ناں فریدالدین مسعود سی۔ چشتیہ مسلک دے تریجے آگو سن۔ پاکپتن وچ آکے وس گئے سن۔ آپ دا کلام گرو گرنتھ صاحب وچ وی شامل ہے۔
٢۔بہاء الدین زکریا ملتانی۔ اہناں دے وڈکے مکے توں خوارزم تے پھیر ملتان آئے۔ اہناں دے استاد مشہور عالم شیخ شہاب الدین سہروردی سن ایس لئی اہناں نوں ہندوستان وچ سہروردی مسلک دا آگو منیا جاندا ہے۔ اہناں دی دلی دے بادشاہاں نال بڑی نیڑتا سی۔
٣۔سید جلال الدین بخاری۔ ایہہ مخدوم جہانیاں جہاں گشت دے ناں نال وی جانے جاندے ہین۔ اہناں نے دنیا دے ہر پاسے دی سیر کیتی تے تن سو عالماں کولوں فیض لیا۔ اہناں دا وطن اُچ سی۔
٤۔لعل شہباز قلندر۔ اہناں دا مزار سیہون شریف سندھ وچ ہے۔ اہناں نوں جلالی قلندروی کہیا جاندا ہے۔ ساری عمر سہاگناں دا پہناوا پائی رکھیا۔
٥۔ خواجہ خضر۔ اوہناں دے بارے مشہور ہے جو اوہناں نے آب حیات پیتا ہویا ہے تے اوہ سدا جیون گے۔ اوہ عام طور تے دریاواں دے کنڈھے لوکاں نوں ملدے ہین۔

سدھا مطلب

[پنجاں پیراں وچ ] خواجہ خضر سن، فرید شکر گنج سن جیہڑے چٹی گھوڑی تے سوار سن، تے نال ملتان دے بہاء ا لدین زکریا سن جنہاں دی نورانی شکل سی
سید جلال بخاریا وی سن تے لال شہباز قلندر وی جہناں نوں اللہ نے حور گھلی سی تے اوہناں لین توں انکار کر دتا سی۔
خواجہ خضر ہوراں رانجھے نوں پگڑی دتی، شکر گنج ہوراں رومال تے لال شہباز قلندر ہوراں کناں وچ پاون لئی نورانی مُندرا دتا۔
سید جلال بخارئیے ہوراں خنجر دتا تے زکرئیے پیر ہوراں کھونڈی جیس نال مجھاں ہکیاں جا سکن۔
[پنجاں پیراں کہیا] جٹا، جے تینوں کوئی مشکل آوے تے سانوں دور نہ جانیں ، اسیں اک پل وی تیرے توں دور نہیں ہاں۔

کھلارواں مطلب

اسیں پچھلے بند وچ وی پنج پیراں تے گل کیتی سی جو ایہہ رانجھے دیاں اپنیاں اندر دیاں طاقتاں دے جاگن دا لشکارا ہے۔وارث شاہ ہوراں آپ ہی پنج پیراں دی تفسیر کردیاں کہیا ہے:

پنج پیر ایہہ پنج حواس تیرے جنھاں تھاپنا تُدھ نوں لایا ای

ایس بند وچ پنج پیراں دے ناں تے اوہناں دے رتبے دسے گئے ہین۔ ظاہر گل ہے جو وارث شاہ دے ویلیاں وچ اہناں بزرگاں نوں سب توں اچی پدھر دا منیا جاندا سی۔ ایہہ صوفیاں دے وکھ وکھ مسلکاں دے آگو سن تے ایس بند توں ایہہ وی صاف ہو جاندا ہے جو وارث شاہ آپ بھاویں بابا فرید شکر گنج تے چشتیہ مسلک نوں اچی تھاں دیندے سن (ایسے لئی صرف اوہ چٹی گھوڑی تے اسوار ہین) پر اوہ باقی بزرگاں دی وی اونی ہی آدر کردے سن۔ ایس توں وارث شاہ دی اوس ویلے دے وچاردھارا دے کھلار دی جانکاری دا وی پتہ لگدا ہے۔

پر تسیں گوہ نال ویکھو تے وارث شاہ ہوراں (یا پنج پیراں دا تصور بناون والیاں) بڑے دھیان نال اہناں نوں اکٹھا کیتا ہے۔ بابا فرید صبر شکر تے علم لئی جانے جاندے سن، بہاء الدین ذکریا دنیا داری نوں نال نال چلاون دی سینت ہین (اوہ بادشاہاں وانگ رہندے سن)، سید جلال بخاری جہان وچ پھرن تے اپنی سنبھال کرن ، لعل شہباز قلندر مستی تے اپنی ہت تے کھڑے رہن تے خواجہ خضر ہر حال وچ سیدھ وچ تردے رہن دا لشکارا ہین۔

تسیں اہناں پنجاں پیراں دیاں خاصیتاں نوں گوہ نال ویکھو تے اوہ بندے دے اندر دیاں اوہناں طاقتاں دا لشکارا ہین جیہڑیاں بندیائی دے نویں راہ تے ٹرن والے انقلابی نوں چاہی دیاں ہوندیاں نیں۔ سماج دے ورتارے توں وکھرے ٹرن والے یا اوس نوں بدلن دے چاہوند جی نوں سب توں پہلاں تے علم، تے صبر شکر چاہیدا۔ پھیر اوس نے دنیا وچ ہی رہناں ہے تے اوس دنیا داری دی سار چاہیدی ہے۔ بھانویں اوہ آپ دنیا داری وچ رہوے یا نہ پر اوس نوں اوس دنیا دی پوری جانکاری ہونی چاہیدی ہے۔پھیر اپنی نکی جیہی دنیا توں باہر دی دنیا دا وی علم ہونا چاہیدا ہے تے اوس دے اثراں توں بچے رہن دے ڈھنگ وی آونے چاہیدے نیں۔ اہناں وسباں دے نال نال اندر دی پکیائی سرڑ نوں مانن دی مستی وی ضروری ہے۔ مطلب انقلابی راہ بھار سمجھ کے نہیں من دی چاہت تے مستی نال منی جاوے۔حالات کجھ وی ہوون اپنی سیدھ تے سدا ٹرے رہنا وی انقلابی عمل دا حصہ ہے۔ایہہ سب خاصیتاں ترتیب وار بابا فرید، زکریا ملتانی، سید جلال بخارئیے، لعل شہباز تے خواجہ خضر وچ دسیاں جاندیاں ہین۔

اہناں بزرگاں دیاں خوبیاں نوں مکھ رکھدیاں ہی وارث شاہ نے رانجھے نوں تبرک دوائے ہین۔ پگ خواجہ خضر نے دتی ہے۔ پگ سفر وچ ہر کم لئی ورت لتی جاندی ہے۔ اوس نوں تھلے وچھا وی لئی دا تے اتے وی لے لئی دا ہے۔ایس لئی خواجہ خضر نے اوہ تحفہ دتا ہے جو جیون دے سفر تے ٹرے رہن لئی ضروری ہے۔بابا فرید شکر گنج نے رومال دتا ہے۔ عام طور تے رومال کڈھے ہوئے تے پھل بوٹیاں والے ہوندے سن۔ ایس لئی رومال بندے دے تصور دا لشکارا ہے۔ سو بابا فرید دا تحفے دا مطلب ہے جو لین والے دا تصور ہور ودھے، اوس دے علم وچ ڈوہنگھ آوے۔لال شہباز نے مندرا دتا جیس دا مطلب ہے جو اپنی پکیائی نوں قائم رکھنا تے اوس دی مستی نوں ماننا۔ لال شہباز دا سہاگناں دے روپ وچ سدا رہنا وی وارث شاہ ہوراں دے ذہن وچ ہووے گا۔ سید جلال بخارئیے نے خنجر دتا جیس دا مطلب ہے جو اپنی رکھیا کرن لئی جے طاقت ورتنی پوے تے ورت لینی چاہیدی ہے۔ زکریا پیر نے کھونڈی دتی ہے جیس نال اوہ مجھاں یعنی دنیا داری چلا سکدا ہے۔

جے کر ہور گوہ نال ویکھو تے ایہہ پنج خاصیتاں بندے دے پنج حواساں نال جُڑیاں ہین۔ تے ایہہ سارے حواس نویں راہ تے پے کے ہی جاگدے ہین۔ سو رانجھا جدوں نویں راہ تے عملی ڈھنگ نال ترپیا تے ایہہ سارے حواس جاگ ئیے۔ ایسے لئی اخیری مصرعے وچ کہیا گیا جدوں وی تینوں مشکل پوے سانوں اپنے اک پل وچ اپنے نال ویکھیں گا۔ مطلب بندے دے اہناں حواساں تے اندر دیاں طاقتاں نے ہی بندے نوں اگے لے کے جانا ہے۔

جے وارث شاہ دی اپنی ہی تفسیر ویکھو جیس وچ اوس پنجاں پیراں نوں پنج حواس کہیا گیا ہے تے ایس توں ایہہ چانن ہوجاندا ہے جو وارث شاہ کوئی روحانی یا پیری مریدی دی دنیا دی گل نہیں کر رہیا۔ سگوں اوہ ایس دے الٹ ایہہ کہ رہیا ہے جو روحانی امداد بندے دے اپنے اندروں ہی آوندی ہے تے ایہہ اوس دے حواساں دی جاگرت دے رنگ وچ ہوندی ہے۔

اپنے ویلے دے حساب نال وارث شاہ دا ایہہ وچار بڑا ڈوہنگا تے ویلے توں اگیرا سی۔ مطلب ایہہ کہنا جو عشق ورگا روحانی جذبہ وی بندے دے پنج حواساں دی تھاپنا نال ہی اگے ودھدا ہے بندے نوں مڈھلے طور تے مادی حقیقت دسناہے۔ ایس لئی جو بندے دے حواس مادے دیاں شکلاں ہین۔ سو جے عشق دی کھیڈ وی مادی حواس تے ہی بنی ہے تے پھیر ہر ہور شے وی مادی اصولاں نال ہی سمجھی جا سکدی ہے۔ پر وارث شاہ دی کاریگری ایہہ ہے جو اوس نے چالو روحانی لوک کتھاواں نوں پلٹا کے وچوں مادی تفسیر کڈھ لئی۔ ظاہرا روحانی پیراں دی وکھالی کیتی پر وچوں تت مادی کڈھیا۔

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels