Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> کلام میاں محمد بخش >> مِیاںمُحمدبخش ''باغ سُکاکر ہریا ''

مِیاںمُحمدبخش ''باغ سُکاکر ہریا ''

August 16th, 2007
4.5 / 5 (5 Votes)

رحمت دا مینہ پا الٰہی باغ سکا کر ہریا ۔۔۔۔۔۔ بوٹا آس امید میری دا کردے میوے بھریا

سیف الملُوک لِکھدیاں میاں محمد بخش ہوراں نے گل ہی 'سکے باغ' توں شروع کِیتی، تے پہلا شعر اپنی اُمید دے بُوٹے دے میوے بھریا ہوون تے مُکائی۔ میاں محمد بخش ہوریں 1830دے نیڑے تیڑے جمے سن جد اوہناں نے 1863 وچ اپنی لِکھت سیفُ الملُوک پوری کِیتی تے اوہناں دی عمر 33ورھے دی سی۔ ایس دا مطلب ہے جو اوہناں دے جمن ویلے رنجیت سنگھ (1780-1839) دے اخیری دن سن۔

ایس لئی اوہناں رنجِیت سِنگھ دے مرن مگروں دس سالاں وِچ سکھ فوج دی مار دھاڑ تے افراتفری وی بُھگتی تے پھیر 1849 وچ انگریز دا قبضہ ہوندا وی ویکھیا۔ اوہناں نے اردو دا پنجاب تے دھاوا وی جھلیا جد ایہہ شعر بنیا سی '' ہندوستانی بڑے شیطانی اکڑ اکڑ کر چلتے ہیں'' اوہناں بار وچ نہراں کھٹن دے منصوبیاں دا وی سُنیا تے لکھیا ''مگر شکاری کرے تیاری بار چریندیا ہرناں'' ۔ اوہناں چھاپے راہیں پنجابی نوں لگدی ڈھاء دا پھٹ وی جریا۔ ایس لئی ایس وچ کوئی حیرانی دی گل نہیں جو اوہناں اپنی لکھت دا شروع ہی 'سکے باغ' توں کیتا! اوس ویلے پنجاب دا باغ سک گیا ہویا سی۔

ایہہ وی بڑی وچار یوگ گل ہے جو 'سکے باغ' دا پنجابی ادب وچ دُھما قادر یار دے پورن بھگت راہیں ہویا جیہڑے رنجیت سنگھ دے ویلیاں دے، تے کجھ بیاناں مطابق رنجیت سنگھ دے دربار دے شاعر سن۔ اوس ویلے رنجیت سنگھ رانیاں تے رانیاں کری جار رہیا سی۔ اوہدے حرم وچ کئی جوان کڑیاں پورن بھگت دے پیو دی جوان رانی لوناں وانگ شامل ہو رہیاں سن۔

پورن بھگت دی کہانی ایہہ سی جو سیالکوٹ دے راجے سلوان دے گھر جد پورن جمیا تے اوس نوں جوتشیاں دسیا جو ایس نوں اٹھاراں سالاں دی عمر تیکر بھورے وچ رکھ۔ اجے پورن بھورے وچ قید کٹ رہیا سی جو راجے سلوان بڈھیپے وچ اک سوہنی جوان کڑی نوں رانی بنا لیا۔ پر جد پورن بھورے وچوں نکل کے مترئی جوان ماں لوناں نوں ملن گیا تے اوہ اوس تے عاشق ہوگئی تے اُوس نوں انگ جوڑن لئی کہیا۔ پورن دے انکار تے اوس راجے سلوان اگے شکایت لائی جو پورن اوس دی عزت تے ہتھ پایا ہے۔ راجے نے غصے وچ پورن دے ہتھ پیر وڈھوا کے کھوہ وچ سٹوا دتا۔ اوتھوں لنگھدے جوگیاں اوس نوں بچایا تے اوس دے ہتھ پیر ٹھیک کیتے۔ پر پورن دے جاون نال ہی سلوان دی باشاہی وچ کال تے سوکا پے گیا۔اوس دا باغ سک گیاتے اوہ پھیر اودوں ہرا ہویا جد پورن واپس مڑیا۔

میاں صاحب دے چیتے وچ ایہہ سکا باغ وی سی جیہڑا پورن دے کڈھے جاون نال سکدا ہے تے اوسدے مُڑن نال ہرا ہوندا ہے۔ سکے باغ دی رمز دی انہویں صدی دے پنجابی ادب وچ چرچا اودوں ہی آوڑی سی جدوں اجے رنجیت سنگھ دے ویلے سوکھ سی تے ہر پاسے چڑھت سی۔ پر قادر یار دیاں اکھاں ایس سوکھ اندر پیندا سوکا ویکھ رہیاں سن۔ جد میاں صاحب دا وارا آیا تے پنجاب دا باغ سچی مُچی سُک چُکیا سی۔ ایس لئی میاں صاحب گل اوتھوں شروع کیتی جتھے قادر یار مُکائی سی۔

لد گئے اوہ یار پیارے قدر شناس ہمارے ۔۔۔۔۔۔۔۔ سخن صراف محمد بخشا لعلاں دے ونجارے
مجلس بہہ بہہ گئے سیانے، کر کر ہوش سنبھالے ۔۔۔۔۔۔ ہک دوئے سنگ ورتی اُلفت جیوں بھلیاندے چالے
لَے لَے گئے سخن دی لذت، پی پی مست پیالے ۔۔۔۔۔۔ خالی رہ گئے مَٹ محمد، خانے مجلس والے
کدھرے نظر نہ آوے کوئی بھرے پیالے والا ۔۔۔۔۔۔۔ جے دِسے تاں ورتے ناہیں نہ ہک گھُٹ نوالا
کہے اساں تھیں اوہلے ہوئے ساقی مٹ پیالے ۔۔۔۔۔۔ ہائے افسوس، محمد بخشا، کون کرے اُپرالے
یاراں باجھ شراب سُخن دا ورتن تے کد جیو سی ۔۔۔۔۔۔۔ سُچا مَیلا کڈھ محمد، جو پیوسی سو پیو سی

میاں صاحب پنجاب دے سوکے لگے باغ وچ پنجابی ادب تے وچار دھارا اندر، جیہڑا اوہناں دا میداں ہے، ایس سوکے نوں ہور وی بھیڑی شکل وچ ویکھدے ہین۔ اوہناں نوں ایس گل دی وی پوری آس نہیں جو اوہ جو کجھ سیف الملوک وچ سرجن لگے ہین اوس دا کوئی سچا پرکھی ہووے گا۔ جد وارث شاہ ہیر مکائی سی تے اوہناں
ایہ شعرکہیا ''پرکھ شعر دی آپ کر لین شاعر گھوڑا پھیریا وچ نخاس دے میں'' ۔ اوہناں نوں پک سی جو ایسے شاعر ہین جیہڑے اوہناں دے شعر دی پرکھ کر سکدے ہین۔ پر انگریزاں دے موڈے تے چڑھی اردو دے دھاوے تے ہور کارناں پاروں میاں صاحب نوں ایہہ وی یقین نہیں سی۔ ایس لئی اوہناں لکھیا:

مَرمر اِک بناوَن شیشہ ،مار وٹا اک بھن دے۔۔۔۔۔۔۔۔دُنیا اُتے تھوڑے رہندے قدر شناس سُخن دے
اول تے کجھ شوق نہ کسے، کون سُخن اَج سُندا؟۔۔۔۔۔۔۔۔جے سُنسی تاں قصہ اُتلا کوئی نہ رمزاں پُندا

ایس پچھوکڑ وچ میاں صاحب دُعا تے سُکے باغ دے ہرے ہوون دی کردے ہین پر اوہناں نوں اندروں ایہہ آواز وی آرہی ہے جو اوہناں دی حیاتی اندر باغ نے ہریا نہیں ہونا۔ ایس لئی اوہ دوجے مصرعے وچ دعا دا گھیر سوڑا کر لیندے نیں تے صرف ایہہ سدھراوندے (سدھر کردے) ہین جو ایس سوکے ویلے اوہناں دی امید دا ہی بوٹا میوے بھریا رہوے ۔ جد پنجاب پورن نوں انگریز سلواناں ہتھ پیر وڈھ کے انھے کھوہ وچ سُٹ دِتا ہوے اُوس وِیلے اُمید دے بوٹے دے میوے بِھریا ہون دا ےقین کوئی سوکھا کم نہیں۔ ایہ اوس طرحاں دی رمز ہے جیویں وارث شاہ ہیر دے ویاہ مگروں بھابیاں نوں رانجھے کولوں اکھواندے ہین:

بھابی خزاں دی رُت جد آن پہنچی بھور آسرے تے پئے جالدے نی
سیون بُلبلاں سکیاں بوٹیاں نوں پھیر پُھل لگن نال ڈال دے نی

پر وارث شاہ دے رانجھے نوں یقین ہے ''اساں جدوں کدوں اوہناں پاس جانا جیہڑے محرم اساڈرے حال دے نی''۔ میاں صاحب دا ویلا تے اینے یقین دی وتھ وی نہیں دے رہیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Visitors Comments

Name:SALEEM BUTT
Date:3rd March

Comment: Dear Dr. Sahib,
I am P.A. to Principal-NCA and a regular reader of your emails. I am unable to understand as to how you can spare time for such long writings on topics covering all aspects of national and international interest. I must congratulate you for your dedication to mother language.
Another congratulation and appreciation is for your efforts for translation of Quran in punjabi on net.
With Regards.

SALEEM BUTT
P.A. TO PRINCIPAL-NCA


Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels