Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> بھگت کبیر >> بھگت کبیر: تواریخی پچھوکڑ (l )

بھگت کبیر: تواریخی پچھوکڑ (l )

January 10th, 2008

(ایس وار اسیں تہاڈے نال جگت گیر مشہور وار کار پروفیسر عرفان حبیب دا لکھیا بھگت کبیر بارے لیکھ سانجھا کردے پئے آں۔ ایہہ نرا اُلتھا نہیں سگوں اوہناں دے وچاراں دا اک کُھلا اُتارا اے۔ عرفان حبیب ہوراں دا اک لیکھ بابے بانک بارے وی اے جے سانوں اوہ لبھ گیا تاں اسیں اوہ وی تہاڈے نال سانجھا کریساں۔)


کبیر اصلوں ہندوستان وچ وگدی اوس بھرویں وحدت وجودی تے بھگتی لہر وچوں نکل کے آئیا سی جو پندرہویں صدی دی پوند تے سولہویں صدی دے اخیر وچ دُھمی ہوئی سی۔ ایس لہر نوں ڈوہنگھا سمجھن لئی سانوں ایس دے وسیبی تے دھرمی پکھاں نوں گوہ نال تکنا پووسی۔ اک گل جو بہوں گوہ گوچری اے اوہ ایہہ پئ بھگت کبیر تے بابانانک ورگے شاعراں وچ دھرماں دی وی اک سانجھ اے۔شاعر اک دھرم دا لڑھ پھڑ کے نہیں تُردے سگوں سارے دھرماں دا کچ سچ وی کری آؤندے نیں تے نالوں نال پرانی نابری نوں دُھونی وی لائی آؤندے نیں ۔پرانی گل نوں نواں کردے نیں تے نویں نوں پرانی نال جوڑدے نیں۔

فیر ایہہ دھرماں دی گل وی اساں بوہتی سواہری ای کیتی اے یاں تاں ایس نوں نری دھرم دی گل آکھ کے رد چھوڑیا اے یاں فیر ایس نوں نرا لکھت کر پڑھیا اے ۔اوہناں دا دھیان نہ کیتا جو ایس نوں اج مننیدے نیں تے ایس وچوں اوہناں نوں کیہ لبھدا اے۔لوکاں کدی وی کتابی دھرماں نوں نہیں منیا سگوں ایس وچ آپنی سوچ موجب وادھے گھاٹے کر منیا اے۔

اُنج دھرم ہے تاں ویلے دی گل۔ پرانے ویلے دی گل۔ پر ایس نوں نرا اُنج کر کے پڑھنا جویں مشینڑ مارکسیاں نے پڑھیا تے رد دتا خورے گل اینی سدھی نہیں سی۔ جگ وچ بندے دی وار سانوں دسدی اے پئ دھرم نوں نرا لگے بندھے قاعدیاں وچ سوڑا کر کے نہیں ویکھیا جا سکدا۔
اجوکے ویلے تے وقوعیاں نے سانوں مڑ نویں زور نال دسیا اے پئی اوہ وچار ، سوڑ تے بھرم جو کسے وی دھرم دی گنجل شکل بناندے نیں تے اوس دا لازمی دماغی حصہ ہوندے نیں۔ اوہ معاشی شکل نال آپو آپ نہیں اُبھردے تے نہ اوہناں نال آپ مہارے غیب ہو جاندے نیں سگوں اوہناں دی آپنی اک حیاتی ہُندی اے، آپنی گھڑی ہُندی اے، جیہڑی پورے وسیبی بنتر نال نہ نرا چلدی اے سگوں اوس نوں پرتاوا وی دیندی اے۔ اسیں ایہہ اُچیچا سچ بُھل جانے آں تواریخی گنجھلاں کسے وی سدھڑ تے سواہریاں ویونتاں توں اگانہہ تیک چلدیاں نیں۔ دھرم نے آپنا کم پایا اے نرا راج میلاں دا ورتن بن کے تے لوکاں نوں دبیڑن لئ ای نہیں سگوں ایہہ نابراں دا وی بانہہ بیلی بنیا اے جویں 1857وچ جد ایس عمل توں نہیں بچیا جا سکدا سی جد قومی تے میل بند سُرت (طعبقاتی شعور) وی اجے پوری طرحاں اُسریا نہیں سی جویں جرمنی وچ سولہویں صدی دیاں واہک نابریاں وچ۔

ایہہ ہن بوہتیاں غیر نصابی لکھتاں وچ ریت اے پئی 'ہندو مت' دا ناں لے کے ایس نوں انج ورتیا جاندا جس راہیں پرانے ہندوستان دے عقیدیاں تے رہت بہت نوں ویکھیا جا سکدا اے جویں اوس ویلے سانجھے عقیدیاں دا کوئی دھرم سی جو قنونی بیانے بنتر وجہوں دسیا جا سکدا اے۔ ایہہ صاف اے پئی انج دی' ہندو' یاں' ہندو مت' دی ورتوں بولی پکھوں تواریخی بُھل ہوسی۔ اکھر 'ہندو' ہندوستانی بولیاں وچ وچکارلے ویلے دے ہندوستان دا اُدھارواں اکھر اے جیہڑا فارسی چوں 'ہندو' (سندھو) سی سندھ لئ تے یونانی 'انڈیا' ورتدے سن۔ ساڈے کول اوس بندے دے وچاراں نوں بیان کرن دا کوئی اکھر نہیں جو پرانے ویلیاں وچ یعنی 600 صدی مسیح توں اگدوں رہند سی تے اوہ جینی یاں بدھ متی نہیں سی۔ پر وسیبی پدھر اُتے اُچیچے پکھوں ذات پات دیاں رسماں ریتاں وچ اک راضی مندی جہی سی جس نے ہر اک مت نوں آپنی لپیٹ وچ لے لیا سی۔ ساریاں نوں، بھاویں اوہ بدھ متی سن تے بھاویں جینی۔ 'ہندو مت' دا ناں اصلوں برہمن وچاراں دے اوس وسیبی تے رسماں دی بنتری شکل وچوِں نکلیا جو اسلام دے میِل تے ٹکرا پاروں جمے ۔

نویں لکھاریاں وچ ایہہ وچار چوکھے چر توں تریا آؤندا اے پئی اسلام ایتھوں دے وسنیکاں وچ اک نویں ہوا لے کے آیا سی۔ جس پاروں آر سی منجمدار نوں ایہہ آکھنا پیا 'مسلماناں دے جمہوری وچاراں پاروں ایمان والیاں وچ اک حران جوگ برابری سی جو ہندواں دے چُھوت چھات دے ویہار توں اُکا اُلٹ سی۔' پر سچ ایہہ وے پئی اوس ویلے دے دینیات دے عالماں تے دوجے عالماں وچ وسیبی سانجھ دی اِنج دی کوئی پکیائی نہیں سی۔ مہناج سراج (طبقات ناصری۔1260) جو آپوں وی اُچیچا دینیات دا عالم سی ایہہ آکھدا اے پئی راج میل اُکا شُدھ ترکاں دی نسل تے چُنے خاص جدی تاجکاں وچوِں سی۔ لگ بھگ سو ورھیاں مگروں ضیاء برنی جو رج کے پچھونہا تے اسلامی دینیات تے وار دا چوکھا کاڈھا سی، اسلام دی اوس ان سمجھوتی دلیل دے حق وچ بولدا اے جس وچ ْ ترکاں دے پیوتر نسل تے چُنے تاجکاں دا ذکر ، اے ـ
جہیڑی اصلوں اک خاص نسل دی سوڑی لڑی بارے اے ـ

ایہہ گل خاص دھیان جوگ اے پئی جد کے ہندواں دی کافر ، بُت پرست تے بوہتیاں وہٹیاں کرن آلے وجہوِں نندیا کیتی گئی پر پورے وچکارلے اسلامی ادب وچ چھوت چھات بارے، شُدھی ہون بارے تے ان چھوُتاں دے دبیڑ بارے اک اکھر وی نہیں لبھدا۔ سولھویں صدی دے اخیر ویلیاں وچ عبدالقادر بدیوانی آپنے اخلاق بارے اک لیکھ وچ آکھدا اے پئی مسلماناں نوں وسیبی اخلاق پکھوں دوجیاں اُتے کوئی بڑھوتری نہیں اے سگوں اہناں وچ دوجیاں نالوں ودھ برائیاں نیں جس وچ آزاد لوکاں نوں غلام بنا ویچن وی اے۔

فیر وی دوہاں دھرماں وچکار دیاں نابرابریاں دا آپنا فرق سی۔ اوہ وسیبی نابرابریاں جہناں دی اسلامی قنون ولوں چُھٹ سی تے اوہ جیہڑیاں چھوت چھات دے ویہار وچ سن۔ جد کہ دویں دھرماں وچ اُتانہہ جاون یاں ودھن پُھلن نوں ڈکیا جاندا سی ـ چھوت ویہار وچ کم دے ودھن یاں اک ای کم اندر وچ کم بدلن دیاں ٹوکاں سن جیہڑیاں اسلامی وسیب وچ غیر حاضر سن۔ ایہہ کجھ نرمی خلافت راشدہ وچ معاشی اُبھار دا کارن بھاویں بنی ہووے تے ایس پاروں کجھ تکنیکی بدلیاں وی آئیاں ہوون خاص کر ہتھیں کم کرن والے ہُنراں وچ۔ ایس توں اڈ اسلام وچ غلامی توں چُھٹ درجے بندی دا مُڈھ دولت دا مَل تے سیاسی طاقت اُتے سی، جس وچ جمن دا تعلق وچ اوسدی وراثت اُتے سی ـ خراج تے اِقتا دے ستھ یعنی کرائے دا ٹیکس تے عارضی مالی اُگرائیاں دا تعلق وی حاکم دی صوابدید اُتے بوہتا سی تے جس دا تعلق پرانے ویلیاں دی ''ْ ہندوستانی جاگیرداری'' نال نہ ہوون جوگ سی ـ

Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels