Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> اگ لگے دریا

اگ لگے دریا

زبیر احمد
January 1st, 2015

اِک پرانے کمرے میں بیٹھا ں۔ دوجی منزلے وڈی عمارت ۔ عمارت اُکا خالی، جی کوئی نہیں ۔اصلوں ایہہ عمارت پرانی ہوون پاروں بند ہوئی جاپدی اے ۔ کدے ہوندی سی رج اباد، وسی رسی۔ کتھے رات نوں جا چُپ لتھنی۔ گول گھم گھیر پوڑیاں پُرانیاں ویلیاں دیاں تے جد تُسیں پوڑیاں چڑھ کے اُتے اپڑو اک لمابرانڈا، تے دوجے ہتھ کمریاں دی پال۔ پہلے کمرے رضا تے میں بیٹھدے ساں۔پر ہن اوہ کمرہ اچرج جیہا لگا۔ بہت سوڑا تے لُگا، دِل نوں بُڈّا، دُکھی جیہا کردا۔ اک پاسے چٹا کپڑا بنھیا ہووے گول بانس ورگا لما دور تیک جاندا، چھت نال جیویں اے سی دی موٹی پائپ باہر نوں لگی جاندی اے یاں جیویں پڑچھتی جیہی۔
ایہہ ریکارڈ روم وچ نہیں سی ہوندی؟ جتھے ہوندا سی چاچا عاشق۔ سستے سگریٹ پُھوکدا۔ اوس دا کمرہ پرانیاں فائلاں نال بھریا رہنا۔ گرمیاں وچ اک پرانا کُولر گھیں گھیں چلدے ہونا تے سیالاں وچ موج۔ سرکاری کوٹے دا کوئلہ یاں پھیر کمرے نال ای ویڑھا، دُھپ ہووے تے اوس دی نشاء لو۔ پر ایہہ ساریاں فائلاں ایتھے کیوں آ گیاں۔ میں چُپ چاپ بیٹھا ہاں۔ اک ویلے میں ایتھے کلرک ساں، بجلی دے محکمے وچ۔
ایس عمارت نوں کئی بنیاں۔ عجب جیہا بھیت اے ہن ایس وچ، بے قدری جیہی ویرانی، اُجڑی جیہی بے نشانی۔ ایس ویلے اک بندہ بشر نہیں ایس وچ۔ اُکا بند اے ایہہ۔ میں کتھوں آن وڑیا آں۔ میں بڑی اوکھت نال بیٹھا آں ایتھے۔ اک چھن نوں اوہ مینوں بوہے توں باہر دسدا اے۔ رضا۔ لگدا اے جیویں میں پھڑیا گیا آں۔ رضا مینوں ویکھ کے اک دم چھائیں مائیں ہو جاندا اے۔ رضا تے میں اکو کمرے وچ پنج ورھے بیٹھے رہے۔ اوہ میتھوں کئی ورھے وڈا۔ سی اوہ وی کلرک۔ پرسگریٹ پینے گولڈ لیف دے۔ اوہ اُنج دا نہیں سی رشوت خور۔ بڑی چنگی سی اوس دی ڈرافٹنگ۔ پرانے ویلیاں دا بی اے پاس۔ مدھرا قد بُت۔ گٹھیا جیہا پِنڈا۔ اوس سارے دن اپنی سیٹ توں نہ ہلنا۔ میں سویرے جد دفتر آونا اوس اپنی سیٹ اُتے بیٹھے ہونا۔ جد میں جانا اوہدوں وی۔ کئیاں کہنا دفتر دی سٹیشنری ویچدا اے۔ ایس لئی جد سارے چلے جاندے اوس تد جانا۔ سُناونا کھوتا ریڑی آوندی اے تے لد تُرجاندی اے سیٹشنری۔ کُجھ دسدے دفتر دی جھاڑ پُونجھ کرن آلی نال سُررلائی بیٹھا اے کیوں جے اوس وی دفتر دی صفائی کر کے گھر جانا تے کُجھ کم سویرے کرنا تے سویرے وی اوس سبھ توں پہلاں آونا۔
اوہ سبھے ملازم جیہناں دی مُعطّلی یاں شوکاز نوٹس جاری ہویا ہوندا اوس توں جواب لکھوان آوندے سن۔ بھاویں اسیں دویں اک کمرے وچ بہنے ساں ساڈے وچکار اک جھک سی، اوہلا جیہا، کوئی لُکو، خورے جھک پاروں کوئی ڈر، انجانے دی وتھ جیویں۔ اساں پورے پنج ورھے اکو کمرے وچ اکو چھت تھلے بیٹھے پر ایہہ وتھ، جھک نہ مُکی۔
ایہہ لُکا اوس ولوں سی میرے ولوں نہیں۔ خورے ایس لئی پئی اوس اندر کوئی چور سی جس پاروں وتھ نہ مُکی... نالے میں اوس توں گھٹو گھٹ 20 ورھے نکّا ساں۔ میں نواں نواں بی اے کرکے کلرک لگا ساں تے ایم اے پرائیویٹ دی تیاری کردا پیا ساں۔ اوس نوں پتہ سی میں کجھ چر لئی آں۔ میں اُچی سفارش پاروں سدھا 7 ویں سکیل وچ آیا ساں تے اوہ 15 ورھے جونئیر کلرک رہن پچھوں ہن سنئیر کلرک بنیا سی۔ ایس دا اوس نوں رج ساڑا سی۔ اوس نوں ایہہ وی ڈر سن پئی کتھے اوس دے کم مینوں نہ مل جان۔ اوس دے سارے کم کمائی آلے سن ایس لئی اوس ہیڈ کلرک نال اٹی سٹی لڑا کے مینوں اوہ کم دتے جیہناں وچ کوئی کمائی نہیں سی۔ سگوں مینوں کئی دن کوئی کم نہ لبھا میں دفتر آنا تے سارا دن ویہلے بہہ گھر تُر جانا۔
میں کیوں جے نواں نواں نوکری لگا ساں ایس لئی ہمیش ویلے سر آونا۔ پورے ساڈے ست وجے۔ اوس ویلے نرا رضا تے ریکارڈ کیپر آوندے سن۔ ہاں افسر دے کمرے دا چپڑاسی تے تھلے کنٹین والا وی آیا ہونا پر چاہ سانوں 9ساڈے 9 وجے جا لبھنی تے سبھ توں پہلی چاء وی میرے کمرے دے بیلی ای منگانی۔ اوس دا چاء دا بل وی سبھ توں ودھ ہونا۔ پر اوس نوں کوئی پرواہ نہ ہونی۔ سگوں کوئی جد اوس نوں ملن آوندا اوس جھٹ اپنی کُرسی توں اُٹھ باری کول جا ہولی جیہی ہیٹھاں سر کر، چاء لئی واج ماردینی۔ کئی واری اگلے تُر جانا تے مُڑ اوس چاء میری میز تے دھر دینی۔ پوند وچ تاں مینوں چنگا لگدا رہیا پر پھیر مینوں خیال آونا ایہہ وڈھی تاں نہیں دیو او مینوں۔ ایس لئی میں ہولی ہولی چاء پین توں نہ کردینی تے اوس دفتر دی جھاڑ پُونجھ کرن آلی نوں بُلا چاء دے دینی۔ اوس دا ناں جمیلہ سی۔ اوہ تئی پینتی دی ہونی اے۔ کالا شاہ پِنڈا تے بھریا بھریا سریر، موٹے بُلھ تے موٹیاں ای کالیاں شاہ اکھیاں۔ اوس دے مُکھ اُتے سبھ توں سوہیناں اوس دیاں اکھاں ای سن۔
سارا دن اوس نال گندا مخول ہوندا رہنا تے اوس کھچرا جیہا ہاسا ہسدے رہنا۔ کئی واری اوہ بہوں چُپ ہوندی سی تے اوس اُکا کسی گل دا جواب نہ دینا۔ سگوں کسی لُکویں تھاں پئے رہنا۔ اکھاں اوس دیاں وچ عجب جیہا پانی ترنا دُکھ دا تے پیڑ دا۔ اجیہاں ویلیاں اوس میرے ول وی اپنیت نال تکنا جیویں کہندی ہووے، مُنڈیا توں اجے موج کر، تینوں حیاتی دے دُکھاں دی کیہ سار اے ؟ رضا اوس نوں گندے مُخول کردے رہنا۔ ’جمیلہ ایہدا وی موبائل بدلا دے۔‘ مینوں بڑی شرم آنی۔ ساڈے پڑھیار مُنڈیاں وچکار اینے ننگے مخول نہیں سن ہوندے۔ بھاویں گاہلاں دی واچھڑ ورھدی سی پر اک شرم لحاظ وی ہوندا سی۔ خورے پڑھیاراں دی بہنی پاروں ہووے۔ کئی واری جمیلہ لنگھدے لنگھدے میری گلھ وی پُٹ لینی یاں چونڈی وڈھ لینی پر اوس دا سارا مخول اینا ای ہوندا سی۔
تے ہولی ہولی میرے پیر اوس دفتر لنگھنے چھوئے۔ایس وچ وی بُہتا ہتھ جمیلہ دا سی۔ جس کہنا ’گھابریں نہ، ایہناں ساریاں دے بھیت نیں، کجھ دے گھٹ، کجھ دے ودھ۔ چھڈدا کوئی نہیں، منگدے سارے نیں۔ تینوں وی جو لبھے بوجھے پا لیءں، نری تنخاہ نال کیہ ہوندا اے۔ بس مونہہ سُٹ کے اپنا کم کری جا، کسے ول ویکھن ٹوہ لین دی لوڑ نہیں۔ کوئی کیہ کردا اے، تیرا کوئی مطلب نہیں۔ تیری نویں نویں نوکری اے چُپ کر کے ویلا ٹپا۔ نہیں تاں رہنا اوکھا کر دین گے۔ تینوں روز افسر توں جھاڑ پئے گی۔ افسر توں جھاڑ پے جائے تاں بندے دا جی کردا اے تھاں مر جاوے۔ مینوں ویکھ میرے تن بال نیں، بندہ کجھ نہیں کردا۔ اٹھاراں ورھیاں دی ساں جد ایتھے آئی۔ پہلے دن ای سویرے مینوں میرے نال دے نے ای ڈھا لیا توں نہیں جاندا، ہن اوہدی بدلی ہو گئی اے۔ مُڑ اک دن کسے ہور۔ ہولی ہولی میں طاقت پھڑی تے دو تن ورھیاں وچ ای اپنے پیراں اُتے کھلو گئی۔ ہن بھاویں گندا مخول کردے نیں پر مجال اے کوئی ہتھ لائے۔ میری مرضی بنا‘۔ اوہ بھیتی مُسکان نال کہندی اے۔
ایہہ دفتر اصلوں اک بہوں پرانی کوٹھی وچ سی۔ چوبرجی وچ جے تُسیں شام نگر ول جاؤ، راہ وچ پوند ای پُٹھے ہتھ۔ (ہن خورے ہے وی یاں نہیں یاں پھیر پلازا بن گیا ہونا اے) بجلی دے محکمے آلیاں کرائے اُتے لئی ہوئی سی کوٹھی تے اُتلی منزلے ایکسین بیٹھدا سی جیہڑا ایس ڈی او توں اُچا افسر ہوندا اے تے اوس دے ہیٹھ تن، چار ایس ڈی او ہوندے نیں۔ اُتے دس باراں کمرے سن جس وچ کلرکاں، ڈرافٹسمین، سیٹنو، ریکارڈ کیپر، ڈائری کلرک دے وکھو وکھ کمرے سن۔ ایہنے ای کمرے تھلے سن پر تھلے ریونیودا دفتر سی جیہڑا اک وکھرا دفتر سی۔
ایس کوٹھی دی مالکن اک بُڈھی مائی سی جس مساں پوڑیاں چڑھنا تے مُڑ ورانڈے وچ ڈائری کلرک کول بہہ جانا۔ ایس ڈائری کلرک ای اوس دا کرائے دا بل پاس کرانا تے اوس نوں چیک دے کے ڈائری رجسٹر اُتے وصولی دے دستخط کرا لینے۔ ایس بل دی تیاری دی فائل رضا دے نوٹ توں چھوہنی مُڑ ایہہ فائل ہیڈ کلرک کول جانی تے مُڑ ایکسین دی منظوری نال چیک بن جانا۔ مائی ایناں چر ڈائری کلرک کول بیٹھی رہنا تے مُڑ اوس چیک لیا کے ڈائری رجسٹر اُتے اوہدے دستخط کرا کے ایہہ چیک اوہدے حوالے کر دینا تے اوس ڈائری کلرک دے کھیسے وچ کجھ پا کے ہولی ہولی اپنے ڈائیور نال پوڑیاں لہہ جانا۔
ایس کوٹھی بارے بڑیاں کہانیاں سن۔اک کہانی ایہہ سی پئی ایہہ کوٹھی صدر ایوب نے کسے فوجی نوں تحفے وچ دتی سی تے ایہہ بُڈھی مائی اوس دی ووہٹی اے۔ کجھ کہندے نہیں رکھیل سی ایوب دے ویلے دے کسے فوجی افسر دی تے اوس نے دتی۔ کوئی ڈپٹی مارشل لا افسر سی ملتان کہ لہور کہ پشور دا تے مُڑ سارے کلرکاں اُچی ہس کے اوس بُڈھیری دیاں نقلاں لانیاں۔ ’ویکھیا نہیں کنج پان کھاندی اے، بائی نہیں لگدی تینوں۔‘ مینوں اوہ ایس توں چیتے اے پئی اک واری اوہ چیک لین آئی تے ساڈا ڈائری کلرک جیہڑا اک سوہنا شونقی مُنڈا سی تے سدا اوس دے مُکھ اُتے مسکان رہنی۔ سبھ نوں پتہ سی پئی مالکن چیک لے اوس دے بُشرٹ دے کھیسے وچ کجھ پا جاندی اے۔ اوس دن اوہدی چُھٹی پاروں مینوں ایہہ کم کرنا پیا تے جاندی واری اوس نے میری قمیض دے کھیسے وچ سو دا نوٹ پا دتا۔ اوہناں ویلیاں وچ سو دا نوٹ بہوں رقم سی میری تاں کُل تنخواہ یاراں باراں سو سی۔
پر میں ایہہ کیہ سوچی جانداآں۔ ایس کمرے وچ کلا کیہ کردا پیا آں۔ دفتر تے کددا مُک گیا ہویا اے۔ مینوں رضا دا خیال آندا اے اوس نوں تاں ملاں۔ ہنے نظریں پیا تاں سی۔ میں کمرے توں باہر نکلدا آں تے سارے کمریاں نوں تالے لگے ہوئے نیں۔ ہیٹھاں ویکھدا آں تاں گیٹ کنڈلیاں تاراں نال بند کیتا ہویا اے۔ ایتھوں ہن کیویں نکلاں۔ اچن چیت ترکھے پیریں نسدا رضا پونچھ روڈ اُتے دسدا اے میں اوس دے پچھے نسنا آں۔ اوہ ترکھا نسدا مُڑ مُڑ پچھے ویکھدا نسی جاندا اے۔ کدے اوہ جوان بن جاندا اے کدی بُہوں بُڈھیرا۔ میں اوہنوں واجاں مارداں آں پر اوہ میری واج نہیں سُندا۔ مینوں چیتے آندا اے ایہدا واپڈا ٹاون وچ پلاٹ ہوندا سی۔ جد80,82 وچ ایہہ کالونی بنی سی تے ایس دے نقشے آئے سن تے رضا کنے چاہ نال اپنا پلاٹ وکھاندا سی۔ ’ویکھو نیڑے ای مسیت اے۔ ساہمنے بالاں دا پارک اے۔ کارنر پلاٹ اے ایہدا تاں مُل وی بڑا مل جائے گا۔‘ اودوں اوہ ہر ویلے اپنے پلاٹ دیاں گلاں کردا رہندا سی۔ اِنج دا نقشہ ہووے گا۔ ڈرافٹس مین کولوں نویں نویں نقشیاں بارے پُچھدا سی۔ میں اوس دے پچھے پچھے نسدا اُچی واج نال پُچھنا آں۔’ واپڈا ٹاون گھر پا لیا سی‘۔’ نہیں‘، اوہ اُچی واج دیندا نسی جاندا اے۔’ کُڑیاں دے ویاہ کرنے سن ویچ دتا سی‘۔ ’ہیں‘ میں اچنبے نال کہنا آں۔ ایہہ آکھ اوہ چھائیں مائیں ہو جاندا اے۔
اچن چیت میں چوبرجی چوک وچ آ کھڑا ہونا آں۔ چوک وچ گھاہ اُتے لوک بیٹھے ہوئے نیں۔ ساہمنے ٹی سٹال توں چاہواں آئی جاندیاں نیں۔ لوک گپوڑیاں ماردے پئے نیں۔ بال تے زنانیاں وی نیں۔ تیل مالش آلے بوتلاں کھڑکا ندے پئے نیں۔ چوک دے چوفیرے مینوں اک وڈا پانی دا نالہ جیہا وکھائی دنیدا اے۔ ایس وچ صاف سُتھرا پانی اے تے رنگ برنگیاں مچھیاں نال بھریا ہویا اے۔ ہیں ایتھے مچھیاں وی نیں۔ کدی پھڑن آواں گا۔ صاف پانی وچ مچھیاں مینوں ٹُنب لیندیاں نیں۔ مینوں لگدا اے میں ایہناں نوں ہتھ نال پھڑ سکناں واں۔
میں پانی وچ ہتھ پانا ای آں تے پانی اک دم لال ہو جاندا اے۔ مچھیاں تڑفن لگ پیندیاں نیں جیویں مر رہیاں ہوون۔ پھیر اوہ پھٹن لگ پیندیاں نیں۔ اوہناں دے لوتھڑے پانی وچ کھلر جاندے نیں۔ چوک اچن چیت سُنج مسان ہو جاندی اے۔ سبھ لوک غیب جیہے ہوجاندے نیں۔ مچھیاں نالے توں باہر ڈگن لگ پیندیاں نیں تے سڑک اُتے تڑفاٹ نال لوٹن لگ پیندیاں نیں۔ اوہ مینوں اتّ حرانی نال تکدیاں سڑک اُتے مری جاندیاں نیں تے اوہناں دے آنے ٹڈے جاندے نیں۔ہیں۔
بستریوں اُٹھ بہہ جانا۔ کیہاکُسفنا سی ایہہ۔ پوری ڈٹھی سگویں فلم دی ریل ہار اکھاں اگوں لنگھ جاندا اے۔ بھاویں اکھ کُھلن نال بہتے سُفنے تے دُھپ وچ تریل وانگوں اُڈ پُڈ جاندے نیں۔ کمریوں اُٹھ وڈے بہن آلے کمرے آ کھلو نا آں۔ اوہ میریا رباّ! ساڈا تاں جیون ای کُسفنا ہوئی جاندا اے۔ باہروں باریاں راہیں نمھاّ نمھاّ چانن آندا پیا اے۔باہر دی بتّی بند کراں تے اخبار ویکھاں کہ آیا اے یاں نہیں! بتّی بند کربُھنجیوں اخبار چُکن لئی ہتھ وچ پھڑنا ای آں کہ ہتھ لہو نال بھر جاندے نیں۔ ہیں!


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels