Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کتاباں >> ’’کون وچھائے بہار‘‘ تے رزاق شاہد

’’کون وچھائے بہار‘‘ تے رزاق شاہد

طارق گوجر
July 23rd, 2015
5 / 5 (1 Votes)

مئی 2014 دی چھپی ایہہ کتاب مینوں مئی 2015 وچ ملتان ملی۔ ملتان بچپن توں ای میرے سفنیاں دی دھرتی رہیا، ڈجکوٹ رھندیاں 26 میل دور وسدا لائل پور جیہڑ ا فیصل آباد ہو کے ہور وی دور ہو گیا سی، کدی نہ دیکھیا، لاہور تے داتا صاحب دا صرف نام سنیا، پر ملتان ہوش سنبھالدیاں ای بہت سنیا، ماں دی بھین دا وطن جو سی، بچپن وچ ماں ایتھے بھین کول رہی وی، سو ملتان میرے اندر ماں دے پیار وانگ وڈا ہندا رہیا۔
ذرا ہور وڈے ہوئے تاں تھلاں ول اوس سسی دا کھرا لبھن تُر پئے جیہڑی میرے مامے دے گھر دے کتے آس پاس رہندی سی، سسی تے اج تیک نہ لبھی پر اپنی اوس بھین دی قبر ضرور لبھ گئی جو نکے ہندیاں ماں نال مامے کول آئی تے ایتھے ای ڈھیری بنا کے رہ پئی، کوئی ویہہ سال مگروں تقدیر سانوں وی اوس کول لے آئی۔ لہیے دے تھلاں توں ملتان جناں لاگے سی، فیصل آباد تے لاہور اونے ای دور ہو گئے، دلی تے ڈھاکے وانگ۔ جد وی سوچدے شریکا جہیا محسوس ہندا۔
نکے لا توں سریندر کور پرکاش کور دا۔۔ کالا ڈوریا کنڈے نال اڑیا اوئے ۔۔سن دیاں اوس رشتے دی کدی سمجھ نہیں سی آئی جیہڑا پنجاب دی روح دا ملتان نال سی، ایہہ ابلاغ تھل چ آ کے ہویا، میں اکثر ایہہ لائیناں دوہرانیاں۔۔

قمیضاں چھیٹ دیاں ایہہ دِلیوں آئیاں نیں ۔۔سساں بیگانڑیاں جہناں گلوں لہائیاں نیں
قمیضاں چھیٹ دیاں ملتانوں آئیاں نیں۔۔ماواں اپنیاں جہناں ریجھاں لاہیاں نیں

ملتان میرے وانگ پنجاب دی وی ماں دھرتی اے۔ لاہور نال سانگا تاں کل دی گالھ اے
ایسے ماں ورگی دھرتی تے ۔’’کون وچھائے بہار ‘‘ ملی تاں لگیا پُرے دی وا جہیا جھولا آیا اے۔ رزاق شاھد نوں اسیں اک اہل دانش پروفیسر دے طور تاں جان دے سی پر غزل دی سادگی وچ اینے پرکار فنکار وجہوں کدے ویکھ ای نہ سکے۔ فیر ملتان چ رہ کے، جتھے غزل اک سہمے غزال طرحاں بھاری بھرکم نظم توں ترٹھی پئی اے۔ کافی نال کجھ ساہ البتہ آوندا اے، کہ کناں وی نظریاتی ہسڑ ہووے، کافی کدی امبروں بھوئیں تے کدی بھوئیں توں امبر ول اپنے ایگزاسٹ لائی رکھدی اے۔
کون وچھائے بہار۔۔اک غیر روائیتی حمد نال درشن کراوندی اے۔ رب نال ہمکلامی ہزاراں سالاں توں ہندی آئی اے، ڈھیر تعریف صفت ہوئی، ڈر ڈراوا دسیا، پر ساہمنے کھلو کے حقیقت کسے کسے کیتی، ساہمنے کھلون لئی صدق تے سرڑ چاھیدا اے، جیہدے لئی وڈا سر تے وڈا جگرا لوڑی دا اے، سچ منہ تے آکھنا، فیر رب دے، کوئی بالاں دی کھیڈ نہیں
ربا سوہنیا ربا اک آدم دے جائے
اک پیا ڈھووے ٹوکری تے اک ویہلیاں کھائے
گل عام جہی لگدی اے پر جے ایہہ ویکھیے کہ گل کس نوں کہی جا رہی اے تے ساری گل دا تت ساہمنے آ ویندا اے، ایہہ چھڑا شکوا نہیں، اک سوال اے، تے ایس سوال دے آخر تے اجہے سوالیہ نشان نیں جو کسے عام جواب دہندہ نوں آپنی پا دیون، ایہہ اوس نال سوال اے جو اک پاسے پتھر چ کیڑے نوں رزق دی خوشخبری دیوندا اے، تے دوجے پاسے افریقہ دے تھلاں چ ہر سال ہزاراں بال بھکھ نال مرن دا نظارہ کردا اے۔ انج دا ای جھلکارا نعت شریف چ پیندا اے، جیویں کدی کدی کوئی انکھ والا منگتا نہیں آ ویندا ۔۔ خیر وی منگدا اے نال ایہہ وی چتاردا اے، ایناں لے کے بیٹھے او، اسیں کیہڑا سارا لے کے ٹر جانا ایں، گل اوہو ای، صدق تے حوصلہ لوڑی دا اے، ہاں نال غیر مشروط ہاں بھیڈاں پچھے بھیڈ دی’’بھے‘‘ ورگا عمل اے، اپنے ہوون دا احساس تے اپنی گل دی کن جیوندے بندے دی علامت اے، رزاق شاہد نوں ایس پکھوں دیکھیے، تے انکھ نال جین تے سوال کرن دی چس آوندی محسوس ہندی اے
اکو نظر کرم دی منگاں ۔۔منگاں لد نہ کوئی
غزلاں کوئی حشر برپا کرن والیاں نہیں، غزل دا ایہہ مزاج وی نہیں، غزل سہجے رچن والی رمزکاری اے، جیویں مٹھی بارش دھرتی چ رچدی جاندی، نیائیں تک وتر دی سپ رکھدی جاندی، جس وچ دانے دی کنی ڈگ کے آل دوالا نہال کرنا ہوندا، ایوں غزل ہولی ہولی، نما نما ہس کے مڈھ بنھدی چلی جاندی اے۔ چنگے کلاکار نوں ایس سہج ورتن چ پرکاری دے ڈھیر موقعے لبھدے نیں۔ لگدا رزاق شاہد دا ارائیں ہوونا اوس دے کم آ گیا، اوہ شاعری دی الانی رتے غزل دی قلم لا اوندا، سینت رمز تے محاورے دی پیوند کردا، فیر اوس نوں قافیے ردیف دی ٹھمنی تے بڑے سر نال ٹکاوند انج ملک ملک تریا جاوندا اے کہ پتہ وی نہیں لگدا تے غزل دی بہار وچھدی چلی آوندی اے
اکھ تیری سرمئی
دل وچ اتر گئی
روگ لگے نیں کئی
دلڑی ماسا جہی
ملیا مدتاں بعد
ٹھنڈ کلیجے پئی
اکھاں دے وچ سون
دل دے ا ندر مئی
اکھوں ہوئی دور
دل توں دور نہ تھئی
نکی جہی بحر، تھوڑے جہے لفظ، پر نگینیاں وانگ جڑے، لطیف فتح پوری نوں مان ہندا سی کہ ’’جڑن نگینے پیشہ میرا ۔۔میں لفظاں دا سنیارا"
رزاق شاہد وی لفظ انج جڑدا اے کہ لفظ مصرعے دے گہنے چ سما وی جاندا اے تے اپنی وکھری ٹہک وی دتی آوندا اے۔ اوہ نویں لٖفظاں نوں اکھ دے اشارے نال انج مصرعے چ لاہ لیاوندا اے جیویں اوہناں نوں آپ وی خبر نہ ہووے، ہووے تے اپنے آپ نوں ویکھ کے نہال وی ہندے رہن۔

اکھاں دے وچ سون
دل دے اندر ’’مئی‘‘
ملتان رہندیاں ملتانی رنگ انج چڑھ ویندا اے جیویں ملتانی مٹی تہاڈے نال اک مک تھی ویندی اے، ملتانی رنگ پنجاب دے ہر کونے دے کلاکاراں تے چڑھیا اے، کتھے مولوی غلام رسول عالمپوری پنجاب دے چڑھدے کونے جلندھر تے ہشیارپور دی سرحد تے عالم پور بیٹھا کہہ رہیا اے۔
رو رو لکھیے چٹھیے درد بھریے پتہ لئیں پردیس دے واسیاں دا
پھیرا ’’گھت‘‘ پرانیاں سجناں تے چل پچھ لے حال اداسیاں دا
تے رزاق شاہد تاں ملتان نال گلوکڑی پا کے بیٹھا اے
اکھوں ہوئی دور
دل توں دور نہ ’’تھئی‘‘

ہاسے دے کے، دردوں ساویں
دل تے دکھڑے ’’ گِھن‘‘ دیکھے نیں

تیرے عشق دی خاطر سجناں
شہر بیگانے ’’پِن ‘‘ دیکھے نیں

نت مناون ’’ کیتے‘‘ شاہد
نت ای یار رسا بہنے آں
’’کون وچھائے بہار‘‘ دیاں نکی بحر دیاں غزلاں قافیے دی رنگا رنگی نال پرتیاں عشق دی رمز کاری نال بھریاں دسدیاں نیں، شاعر دے قافیے مصرعیاں چ نگینیاں طرحاں جڑے ہون دی اک وجہ ایہہ وی ہے کہ اوہ قافیے اپنی وسوں چوں کشید کرے شعر نوں روپ چڑھاوندا اے، مانگویں قافیے دا پھکا پن اوس نوں وارے نہیں، پوری کتاب لوک بولی دے قافیے نال سجی کھلوتی اے، فیر ایہہ قافیے دھکو زوری مستری پنے نال فٹ نہیں کیتے گئے سگوں آمد دا عمل محسوس ہندے نیں جس نال غزل مسلسل غزل دا روپ دھار لیندی اے

نہیرے انج وی ٹالی دے
رت دے دیوے بالی دے
اسیں تے دھیاں پتراں وانگ
یار دے دکھڑے پالی دے
جیویں کوئی سوغات ہووے
ایویں درد سنبھالی دے
تے فیر۔۔
جو دل چاہوے ہو نہیں سکدا
رونا چاہوے رو نہیں سکدا
اکھاں پیڑ پچا نہیں سکدیاں
دل وی درد لکو نہیں سکدا
پلکاں دے نال چک تے سکناں
ہتھیں کنڈے بو نہیں سکدا
نکی بحر چ محاورے سمونا یا تگڑے کلاکار وانگ اپنا محاورہ گھڑنا کوئی آسان کم نہیں ،بولی نال اک مک ہو کے تریوں بنا ایہہ کلا ہتھ نہیں آوندی، محاورہ وسوں دے وچوں ’’ہنڈان ‘‘ دے عمل چوں گذریوں بغیر ٹھک نال ورتیونا محال ہوندا اے، رزاق شاہد بھاویں ہن ملتان دے شہری جیون دا حصہ اے پر اوس دا بچپن تے جوانی نیلی بار دے وسیب دی بہورنگی نال نشابر اے، ایس لئی جدوں اوہ محاورے دی گھڑت بنت کریندتے ایس نوں اپنے شعری جہان دا حصہ بناوندا اے تاں حیرانی اکا نہیں تھیندی، اوس دے ورتے گئے محاورے سانوں اوس دی بولی دی نگھرتا دا درشن دیندے کھڑے نیں، عشق دا ڈوبو دریا، اکھاں سک دریا، جیون دی کھٹی لسی، موت نلجی، اوہری سٹ، اجیں پجیں، جیون سک پڑکا، موت نے جھگا بھنیا، جہے ۔۔کسے وی شاعر لئی اوس دی بولی دی امیری دی گواہی بن سکدے نیں۔
اخیر تے رزاق شاہد دی شعری فکر دی اک ہلکی جہی جھلکی ویکھو، ایہہ جھلکی کتاب دے بیک فلیپ تے ثبت کھلوتی اے، زندگی بارے انسان دے وچار جے اوس دی تخلیق چوں نہ جھلکن تاں سمجھو کلاکار نے اپنی ہوند دا انکار کر کے بس کسے دی ونگار بھگتائی اے، سچے تخلیق کار اپنی گل نال جیوندے نیں تے مردے دم تیک اوس تے پہرہ دیوندے نیں۔
جھوٹھے نوں میں جھوٹھا لکھیا اے سچا نہیں لکھیا
بھیڑے نوں بھیڑا لکھیا اے چنگا نہیں لکھیا
جنا ں ظرف کسے دا ویکھیا، اونا لکھیا اے
قطرے نوں قطرہ لکھیا اے، دریا نہیں لکھیا
میرا قلم ودھیرا انکھی ثابت ہویا اے
کسے لٹیرے دا ایس کدی قصیدہ نہیں لکھیا
گل ملتانوں ٹری سی، قمیضاں چھیٹ دیاں ملتانوں آیاں سن، ماواں سکیاں ریجھاں لاہیاں سن، ماواں توں گل بھراواں تیک آوندی اے، رزاق شاہد کندھاں تے باہواں دے اوہلے بھراواں دی گل کر رہیا اے۔ کسے دا پتہ نہیں مینوں تے ماں وانگ ایہہ کندھاں تے باہواں وی ملتان چ ای دس رہیاں نیں۔
اک دوجے نوں ویکھ سکاں گے سارے
وچلی کندھ جے کسراں ڈھاؤ یارو
ہتھیں وڈھ کے تے نہیں سٹی جاندی
ٹٹی بانہہ نوں گل نال لاؤ یارو
میرا یقین اے کہ جے دھرتی دے پنڈے تے ہمیشہ رہن والی بہار وچھنی اے تاں سچ تے محبت دی قلم لان والے انج دے کلاکاراں ہتھوں وچھنی اے چاہے رت کنی الاہنی کیوں نہ ہووے ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels