Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> ابیات سلطان باہو >> ابیات باہو 30-21

ابیات باہو 30-21

سلطان باہو
February 7th, 2008

(21)
ایہہ دُنیا رَن حیض پلیتی کیتی مَل مَل دھوون ہُو
دُنیا کارن عَالم فاضل' گوشے بہ
ہ بہہ روون ہُو
جَیں دے گھر وچ بہتی دنیا اوکھے گھُوکَر سوون ہُو
تَرک دُنیا جِنہاں کیتی باہُو واہندے نِکل کھلوون ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

رَن: عورت۔تریمت دنیا:ٹ ک 2
حیض پلیتی:ٹ ک 20
کیتی(کے تی): کئی لوک
کارن:واسطے،ایہدی وجہ توں
گوشے: اِک گُٹھے۔ایکانت وچ۔اِکلوانجے
روون:سرکار دربار وچ عرض گزارش کر دے نیں کہ سانُوں سرکاروں فلاں شے دِتی
وَنجے
جَیں:جنہاں
بُہتی دنیا: دنیا دے مال متاع دی چوکھی گنتی۔بہتی دنیا ہوون دے مَنّدے کارے ایہہ
نیں
(1)ماڑے غریباں نوں حقیر سمجھنا تے اوہناں سامنے آکڑنا
(2)اپنے نفس نوں پال کے موٹیاں کرنا تے اپنے آپ نوں آور مان دا حقدارسمجھنا
(3)ہور مال متاع اکٹھا کرن دا لوبھ لالچ ہونا
(4)دولت دے گھمنڈ نال محنت والے کم نوں اپنی شان دے خلاف سمجھنا
گُھو کر سوون: آرام سُکھ چین دی نیندر سونا
ترک کرنا:ٹ ک 2
واہندے:ھل کھوہ چلاندے ہوئے۔جَگت دے سارے ذوق سواد رس ماندے ہوئے
(واہندی وادی امکان اے)
واہندی:وگدی ہوئی ندی۔(واہندے دی تھاں ''واندے'' دا وی پوراامکان اے۔
واندے:ننگے۔خالی۔سَکھنے۔فارغ۔آزاد ٹ ک۔
کہے حسین سہاگن سائی
جو گل تھیں واندی نچی
نکل کھلوون:لاتعلقی دا اظہار کر کے نس جاندے نیں دنیاوی جنجال توڑ کے لاٹنک ہو
جاندے نیں۔


(22)
ایہو نفس اَساڈا بیلی جو نال اساڈے سِدھا ہُو
زاہد عالم آن نِوائے ٹکڑا ویکھے تھِدّھا ہُو
جو کوئی اس دی کرے سواری نال اللہ اس لِدھا ہُو
راہ فقر دا مشکل باہو ماں نہ سِیرا رِدّھا ہُو



اوکھے لفظاں دے معنے

نفس:ٹ ک:٠١
بیلی: دوست ۔حمایتی۔ساتھی
سِدّھا: جدوں نفس امارہ نفس مطمتہ بَن کے سُوتر ہو جاندا اے تے پھیر ایہ کِسے
طرح وی اَڑی نہیں کردا تے نہ ای کُرا ہے پاندا اے
زاہد:زُہد کرن والے گُناہاں توں پرہیز کرن والے
نِوانا:جھکانا۔اصولاں توں ہٹا دینا۔سدّھے رَستے توں ہٹا کے کُراہے پادینا
تھِدّا ٹکڑا:چرب نوالہ۔امیرانہ کھانے۔زندگی دی اسائش تے سہولتاں۔اقتدار تے
قضا دی کُرسی
سواری کرے: نفس دے منہ کڑیا لا دے کے سواری کر لئے۔غالب آجائے۔قابو
پالوے
لدھا:لِتا۔لے لیا
فقر:فقیری،فقیری دی حالت تے کھلوت۔دنیاوی لالچ توں پرہیز۔دل دی امیری
جھوٹھیاں معبوداں دی وَج گَج کے نفی۔فنا فِی اللہ ہو جاونا۔دوہاں جہاناں توں مُنہ موڑ لینا
ٹ ک:ع۔نگاہ فقرمیں شانِ سکندری کیا ہے(اقبال)
گھرماں۔۔۔:ٹ ک(خالہ جی دا گھر:سب توں سوکھا کم)
پرماں دے گھر تے سب توں ودھ سہولتاں ہوندیاں نیں۔ماں اپنے گھروں آٹا تے گُڑ
لے کے جدوں پتر ریہاڑے پوے اوہنوں حلوہ پکا کے کھوا سُکدی اے۔
ٹ۔ک مانواں دِھیاں سیرا رِدھا آخو بھیناں مٹھا
رِدھا:رنھیا۔پکایا


(
23 )
باجھ حضوری نہیں منظوری توڑے پڑھن صَلاتاں ہُو
روزے نفل نماز گزارن جَاگن سارِیاں راتاں ہُو
باجھوں قلب حُضور نہ ہووے کڈھن سئے زکاتاں ہُو
باجھ فنا رب حاصل باہُو نہ تاثیر جَماتاں ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

حُضوری :وحدت دا مقام۔ربّانے راہ دے راہی دا خلقت کولوں غافل ہو کے حق
تعالیٰ دی کچہری وچ حاضر ہونا۔اوسے نال لَو لا لینا۔
منظوری:رسائی۔ڈھوئی۔نظراں اگے رہن تے کول وَسن دا حق
توڑے: خواہ۔بھانویں
صلاتاں:نمازاں
نماز گزارنا: نماز نوں پورے ارتھاں نال ادا کرنا۔نماز پڑھنا
باجھ۔باجھوں:بغیر ۔بناں
قلب:صفائے قلب۔دل دی صفائی (2)عربی مادہ قلب:بدلنا اپنے اندر تبدیلی لے
آونا(ٹ۔ک انقلاب ۔قلب ماہیت)
ہیٹھلی اُتے تے اُتلی ہیٹھاں لے آونا۔جیون وچ ادنیٰ دنیاوی قدراں چھڈ کے اعلیٰ ارفع
قدراں لئی ڈٹ جانا۔۔۔قلب اِک نورانی جوہراے جیہڑا مادے توں پاک اے۔
اتے روح تے نفس دے وچکارلی کوئی چیز اے۔مکمل صوفیانہ تشریح لئی ویکھو سر
دلبراں مصنف حفرت سید شاہ محمد ذوقی
حُضور:حُضوری دی حالت ٹ ک لاَ صَلٰوۃَّ اِلاّ بِحضُورِ القَلبِ
فنا:( اللہ دی ذات وچ اینا مگن ہو جانا کہ اپنی ہوش نہ رہے۔اپنی ہوندا دا شعور نہ
رہے(2) اپنے نفس نوں مارنا۔(3)فنا فیِ الذات ہوجانا
جماعتاں:جماعت نال ادا کیتیاں نمازاں
آخری مصرعے دا ''نہ'' دوہیں پاسیں ورتیج رہیا اے۔نہ جماتاں وچ ای تاثیر اے نہ
رب ای حاصل اے


(24)
باہُو باغ بہاراں کھِڑیا نرگس ناز شرم دا ہُو
دل وچ کعبہ سہی کیتو سے' پاکوں پاک پَرم دا ہُو
طالب طلب طواف تمامی حُب حضور حَرم دا ہُو
گیا حِجاب تھیوسے حاجی بخشیوُس راہ کرم دا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

باہو باغ: ربانے راہ دے راہی دے بانہہ نوں جدوں ٹھنڈ پئے جاندی اے تے
اوہنوں ہر پاسے باغ بہاراں کھِڑیاں دِسدیاں نیں۔
نرگس۔۔۔:ناز تے شرم والا نرگس وِی کھڑیا اے
سہی کرنا:ٹ ک9
پَرم: (س) سب توں اعلیٰ ارفع،سب توں ودھیا اول پر دھان عمدہ ترین ،ایہ سب
صفتاں ذات الٰہی دیاں نیں۔
ٹ۔ک: اکھیں ڈٹھیاں نہیں توں چوبراوے پرم کُٹھیاں بِرہوں ستائیاں دیاں ٹ ک
ہ۔وبند 354
ٹ ک: اوہ درس پرم دا پڑھدا اے۔بلھے شاہ
طالب:ٹ ک١/طلب :لوڑ:چاہت۔نیاز مندی۔خدادی بھال
طواف:حج ویلے خانہ کعبہ وچ کعبے شریف دے دوالے عقیدت تے احترام نال ست
چکر لاون دا عمل
حُب حضور حَرم۔۔۔: طالب۔طلب۔طواف' حرم شریف وچ حاضر رہن دی ڈوہنگی
محبت دے مظاہریاں دے ناں نیں
گیا حجاب۔۔۔: میں تے توں دا پردہ چُکیا جاون نال اسیں اصل حاجی تھی ونجے ہاں
حجاب:ٹ ک 10
ترجے مصرعے دا تعلق وی دل دے کعبے نال اے
بخشیوسُ:اوہنے سانوں بخشیا سی
کَرم: اپنی مہربانی تے عنایت۔



(25)
بغداد شریفے ونج کراہاں سودا نینہہ کیتوسے ہُو
رَتی عقل دے کراہاں بھار غماں دا گھِدوسے ہُو
بھار بھریرا منزل چوکھیری اوڑک ونج پُہنتیوسے ہُو
ذات صفات سہی کِیتوسے باہُو جمال لدھوسے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

بغداد شریفے: بغداد شریف وچ:عراق دا شہر اے ایتھے ای پیر دستگیر حضرت
غوث الاعظم میراں مُحی الدین عبد القادر جیلانی ہوراں داڈیرا سی تے ایتھے ای اوہناں
داروضہ مبارک اے
وَنج کراہاں:جا کے۔اپڑ کے
نینہہ:عشق۔محبت۔پیار ۔نیہا:پکا قوم قرار
کیتوسے:اساں کیتا
رَتی: بھَار دی معمولی جیہی مقدار۔رتک۔سُنیاراں دی قیمتی دھات تولن دی وٹی ماشے
دا اٹھواں تے تولے دا1/96 حصہ کھنگچی دا سرخ دانہ جو تول وچ اَٹھ چاول یاں چار دھان
دے برابراے۔(وزن وچ غماند آوندا اے اِنج ای پڑھو۔)
بھَار: اٹھ ہزار تولے دا وٹا۔ اٹھ ہزار تولے سونا۔ٹ ک 57 ویکھو لفظ بھر عشق
دے غم دا اندازہ لاو
گھِدوسے:اساں گھِدا۔اساں حاصل کیتا
بھریرا:بہتا چوکھا بھارا(منزل نوں مزل پڑھو)
چوکھیری:زیادتی لمی۔چوکھی دور
اوڑک: آخر کار
ونج پُہنتیوسے:اسیں جا پہنچے
سہی کرنا:ٹ ک9
جمال لدھوسے:اساں نظارہ پایا۔سانوں ڈھوئی ملی۔اساں دیدار کیتا


(26)
بَنھ چلایا طرف زمیں دے عرشوں فرش ٹکایا ہُو
گھر تھیں مِلیا دیس نکالا لِکھیا جھولی پایا ہُو
رَہ نی دُنیا نہ کر جھیڑا اَگے دل گھبرایا ہُو
اَس پردیسی وطن دوراڈا' باہو اَلم سوایا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

بَنھ چلایا:مجبور کر کے دھکو دھکی ٹور دتا۔رک۔بابے آدم دا جنت نکالا
فرش ٹکایا:زمین تے اُتار دِتا
گھر:عرش۔خدادا دربار۔رُوحاں دا وطن
دیس نکالا: جلا وطنی
لِکھیا:قسمت دا لکھیا۔
جھولی پایا:اسانوں وصول ہو گیا اے۔اَساں پالیا اے
رہ:باز رہو۔مڑ جا
جھیڑا:جھگڑا
دِل گھبرایا:پردیسی ہوون پاروں وچھوڑے دے اثر نال ہانہہ ماندہ اے
وطن:عالمِ ارواح: جِنھوں ساڈیاں رُوحاں ایس زمین تے آیاں سن
دور اڈا:چوکھا دور
اَلم:غم
سوایا:زیادہ۔چوکھا۔ود


(27)
بے ادباں نہ سار ادب دی نال غیراں دے سانجھے ہُو
جیہڑے ہانہہ مِٹی دے بھانڈے کدی نہ ہوندے کَانجھے ہُو
جیہڑے مُڈھ قدیم دے کھیڑے ہوون کدی نہ رانجھے ہُو
جَیں حضور نہ منگیا باہُو گئے جہانیں وَانجھے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

بے ادب: ادب دی سِکھیاتوں وانجھیا ہویا۔گستاخ
ادب:شریعت دی رعایت۔شعائر اللہ دی حُرمت۔ آقا دے حق دی پچھان
سَار:پچھان۔خبر عِلم۔واقفیت۔جانکاری۔ٹ ک72
سانجھے: سیری۔شریک۔ادب دا تقاضا ایہہ ہے کہ آقا تے غیر دی پچھان کر کے دوہاں
نوں اپنے اپنے تھاں مقام تے رکھیا جاوے پر بے ادب منافقاں وانگوں آقا تے غیر وچ سیرسانجھ پائی رکھدے نیں۔
ہانہہ:دل
کانجھے:کانسی۔کینھ ٹ ک کنجھو سندھی لغت وچ
کانسی: تانبے وچ قلعی جست فاسفورس مِلا کے بنائی گئی دھات کانسی دے بھانڈے اُتے
قلعی(اعلیٰ تربیت) چڑھ سکدی اے مٹی دے بھانڈے اُتے قلعی نہیں چڑھ سکدی۔
مُڈھ قدیم:ازل توں ای
کھیڑے:حریف۔رقیب۔کامی ۔کھوٹے عاشق
رانجھے:قربانی دین والے لوک۔سچے پاک عاشق
حضور:ٹ ک 23
وانجھے: 1محروم ۔2 بے مراد۔ٹ ک بانجھ


(28)
ب۔بزرگی ویہن لوڑھائیے ملئے رج مکالا ہُو
لاَ اِلہٰ گل گہنا مڑھیا مذہب کِیہ لگدا سَالا ہُو؟
اِلاَّ اللہ گھر میرے آیا آن لہایا پالا ہُو
پیالا خضروں پیتا باہُو آب حیاتی والا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

بزرگی:وڈپ۔وڈوں۔اپنی شان دی عظمت۔وڈا بزرگ ہون دی نیک شہرت جِس
وِیہن لوڑھائیے:کسے وگدی نئیں ندی وچ روڑھ دئیے۔دِلوں خیال کڈھ چھڈئےے۔
چِت چیتا نہ رکھئےے۔دفع کر چھڈئےے
مُکالا:بدنامی۔ملامت
مونہہ کالک: دنیا دے رسم رواج دے اُلٹ چالا،ملامت بدنامی
(بزرگی دے احساس نال نفس تکبر کر کے موٹا ہو جاندا اے۔ملامت آون نال نفس نوں
جُتیاں پیندیاں نیں تے میں وی مردی اے)
لاَ اِلٰہ۔۔۔:فقر صرف لاَ اِلہٰ نُوں تویت وچ مڑھا کے گل پائی پھردا اے یعنی ھَر ویلے چیتے
رکھدا اے تے ماسوا اللہ دی نفی کردا اے تے فقر نفرت ودھان والے مذہباں نوں کجھ
نہیں سمجھدا
کیہ لگدا:وحدت دے دریا وچ ٹبی مارن والا فنا فِی اللہ فقیر مذہبی مسلکی جھگڑیاں توں
سخت نفرت کردا اے(ٹ ک 190) ایس پاروں اوہدے مونہوں اجیہے کلمے نکل جانا کوئی
اَچرج گل نہیں
اِلاَّ اللہ: اِلاَّ اللہ دا اثبات میرے دل تے قائم ہو گیا اے
پالا لہایا:سارے ڈر خوف دورکر دتے:ٹ ک :اَلاَ اِنَّ اَولَیَاءَ اللہ لاَ خَوفُ
عَلَیھِم وَلاَھُم یحزَنُون( یونس(62
خضروں:حضرت خِضر کولوں منیا خضرِ نے سکندر نال دھو کھا کیتا آہا پر سانُوں تے آب
حیات(امرت دھارا دا پیالہ دتا سو) آب حیاتی: ٹ ک۔17



(29)
ب ت پڑھ کے فاضل ہوئے الف نہ پڑھیا کِسّے ہُو
جَیں پڑھیا تیں شوہ نوں لَدّھا جاں پڑھیا کُجھ تِسّے ہُو
چوداں طبق کرن رُشنائی اَنھیاں کجھ نہ دِسّے ہُو
باجھ وصال اللہ دے باہُو سب کہانیاں قِصے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

ب۔ت:١۔توں الگ دوجے ہو راکھّر (ماسوا اللہ)
ا: اسم ذات اللہ دا پہلا حرف۔خدا دی وحدانیت ایکتا دی علامت
جیں پڑھیا۔۔: اوہنے پڑھیا اے جنھوں شوہ لبھ پیا اے۔یا اوس نے پڑھیا جِنھوں
کوئی بھکھ پیاس(دنیا دی لوڑ) اے
چوداں طبق:ٹ ک 3
تِسے:پیاسے ۔تریہائے
اَنھّے:جیہڑے بصیرت (دل دی اکھ) نہیں رکھدے
قِصے کہانیاں:غیر حقیقی بیان۔جھوٹھیاں گلاں باتاں


(30)
ب بسم اللہ اِسم اللہ دا ایہہ بھی گہنا بھَارا ہُو
نال شفاعت سرور عالم چھُٹسی عَالم سارا ہُو
حَدوں بے حد درود نبی نوں جیں دا اَیڈا پَسارا ہُو
قُربان تِنہاں توں باہُو جِنہاں مِلیا نبی سُہارا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

اسم:ناں
گہنا: فقر دے سُہپن واسطے لوڑیندی وَست
شفاعت:گناہ بخشاون تے چھٹکارے لئی کیتی گئی اللہ تعالیٰ اگے سفارش
سَروَر:سردار 'عالم: جگت۔جگ۔کرہ ارض
سرورِعالم:جگت دا سردار(رسول اکرم حضرت محمد
ؐ)
چھُٹسی:گناہ معاف کر کے چھڈ دتا جاوے گا۔بخش دتا جاوے گا
درود:او دعا تے سلام جیہڑا رسول مقبول دا ناں لیندیاں ای پڑھیا جاوے ۔صلوۃ تے سلام
جَیں دا ایڈا پسارا:ٹ ک
ٹ ک:سیو نام محمد والا لگدا بہت پیارا نی' جسدی خاطر اللہ واحد کیتا کُل پسارا نی
ایڈ:اینا۔اتنا'
پَسارا:کھلار۔کھلارا۔وسعت
مِلنا:پیر مرید دا اک دوجے نال بیعت دا تعلق رکھنا۔رُوحانی رشتہ قائم رکھنا
ٹ۔۔ک'ملن والیاں دی کل تار دے جی۔ہ۔و۔بند292
پیر دا مُرید لئی ہادی دے طور تے کم آونا
مرید دا پیر دے سِلسلے وچ رَل جانا مُرید ہونا۔ٹ ک 41
سہارا:سوہن ہارا۔سُندر: خوش آئیند چنگی شوبھا والا


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels