Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> ابیات سلطان باہو >> ابیات باہو 40-31

ابیات باہو 40-31

سلطان باہو
February 6th, 2008
5 / 5 (1 Votes)

(31)
ب بغداد دی کیا نشانی اُچیاں لَمیاں چِیراں ہُو
تَن مَن میرا پرزے پرزے جیوں درزی دیاں لیراں ہُو
لِیراں دی گل کفنی پا کے رَلساں سَنگ فقیراں ہُو
بغدادے ٹُکڑے منگساں باہُو کرساں مِیراں مِیراں ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

چیر:چیل۔چیڑھ دا رُکھ۔کپڑے دی ٹاکی۔کپڑے دی چھوٹی جیہی پٹی چھُٹے چیر نہ چُنری(شاہ حسین)ٹ ک' کایا کچی کچا چیر ہنڈائے(ماجھ محلہ 3گرنتھ صاحب)
ٹ ک:اعوان کاری بُجھارت،ماں لیراں کچیراں پُت گھون مون(رینڈا) اعوان کاری
وچ چیڑے کپڑیاں نوں آکھدے نیں۔مزارتے لگے کپڑے دے جھنڈے(امکانی
معنے)
بغداد شریف جا کے زیارت کرن والے لوک آکھدے نیں کہ اوتھے چیل دے درخت نہیں ہوندے۔سگوں کھجور ہوندی اے۔چیل تے اک پہاڑی رُکھ اے۔نُور محمد کلاچوی دے قوم مطابق گڑھ بغداد شریف(شور کوٹ نیڑے) وچ چیل دے رُکھ موجود سن پر کرساں میراں میراں'' دے لفظ میرا دھیان پھیر عراق والے بغداد شریف ول لے جاندے نیں ۔جتھے چیل دے رکھ نہیں ہوندے۔ایس لئی چیل دے دوجے تے تیجے معنیاں تے غور کرن تے مجبور ہاں۔(ت۔ج)
ٹکڑے منگن والا شہر بغداد شریف ای ہو سکدا اے جِنھوں حضرت سلطان باہو ہوراں تصور دی باطنی اکھ نال ویکھیا سی۔
کفنی:الفی۔فقیراں دا کھُلا ڈُلہا اَن سِلیا چولا جِنھوں گریبان دی تھاں توں پاڑ کے گل
پایاجاندا اے۔ققیر اپنی حیاتی وچ الفی پا کے مرن توں پہلاں مرن والی حالت وچ
رہندا اے۔الفی دے اگلے تے پچھلے پاسے لکھیا ہوندا اے
رَلساں: رَل مِل جاواں گی۔سنگ:سنگت صحبت وچ،نال
مِیراں:فارسی دے۔میر میراں دا چھوٹیرا۔سرداراں دا سردار۔بادشاہاں دا بادشاہ
بزرگاں دا بزرگ۔پیراں داپیر
(پنجاب دے فقیر حضرت غوث الاعظم شاہ جیلانی
ؒ دا جاپ ایسے نانو نال کر دے نیں


(32)
ب بہتی میں اوگن ہاری لاج پئی گل اُس دے ہُو
پڑھ پڑھ عِلم کریہن تکبر شیطان جیہے اُتھ مُسدے ہُو
لکھاں نوں بھَو دوزخ والا ہک بہشتوں رُسدے ہُو
عاشقاں دے گل چھُری ہمیشہ باہُو اگے محبوباں کُسدے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

اوگن ہاری: گناہ گار
لاج:شرم
لاج اوس دے گل پئی: میری شرم رکھنا ہن اوس دی ذِمہ داری اے۔
اوس:میرا مرشد پاک
اُتھ:اوتھے ۔کریہن: کردے نیں۔مُسنا:دھوکے نال لُٹیا جانا(ماضی مطلق مُٹھا
ہوسی)
بھَو:ڈر۔خوف
بہشتوں بہشت وچوں
رُسدے:رُس کے ناراض ہو کے بہشتوں باہر آونا لوڑ دے نیں
کُسنا:بکرے وانگوں کوہیا جانا(ماضی مُطلق:کُٹھا)


(33)
پاٹا دامن ہویا پُرانا کچرک سِیوے دَرزی ہُو
حال دا محرم کوئی نہ مِلیا جو ملیا سَو غرضی ہُو
باجھ مُربیّ کِسے نہ لَدھی' گُجھی مَرض اندر دی ہُو
اوسے راہ ول جائیے باہُو جس تھیں خلقت ڈر دی ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے


درزی: تدبیر تے حِیلے وسیلے دا جانُو
محرم: بھیتی۔جانو۔محبوب
غرضی:خود غرض۔مطلبی۔سُوار تھی
باجھ:بناں۔بغیر
مُربی:(مرادی معنے) کامل مُرشد۔رسول کریم صلی اللہ علیہ وسلم مربیّ دے لفظی معنی
ٹ ک 43
لدھی:لبھی ۔پائی۔حاَصل کیتی
گُجھی:پوشیدہ۔عام نظراں توں اوہلے
مَرض:روگ بیماری
اندر دی: من دی۔ہر دے دی
اوسے راہ:عشق دے راہ۔ٹ ک مَرنے تھیں خلقت ڈر دی باہُو عاشق مرے تاں
جیوے ہُو
پاٹا دامن:جیون دی لیراں کَتیراں ہوئی جھولی
کچرک:کِناکُو چر۔کدوں تائیں ٹ ک199


(34)
پاک پلیت نہ ہوندے توڑے رہندے وچ پلیتی ہُو
وحدت دے دریا اُچھلے ہک دل سہی نہ کیتی ہُو
ہک بُت خانے واصل ہوئے ہک پڑھ پڑھ رہے مسیتی ہُو
سُٹ فضیلت بیٹھے باہُو عشق نماز جاں نیتی ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے


پاک:اَزلی فِطرت وَلوں پاکیزگی پان والے
توڑے:بھانویں ۔خواہ
پلیتی: ظاہر گندگی۔ناپاک ماحول۔مِثال وجوں حضرت ابراہیم خلیل اللہ تے حضرت
موسی دے پلن دا نامناسب ماحول
وَحدت:اللہ تعالیٰ دی توحید
دریا اچھلے:دریا وچ اچھلے وِج رہے نیں۔ٹھاٹھاں اُٹھ رہیاں نیں
ہِک دل:کوئی اک دل،بعض دل
بُت خانے:ٹ ک حضرت ابراہیم دا پیدائشی ماحول
واصل ہونا:ملاپ ہو جانا۔اِک مِک ہوجانا
رہے: وانجھے رہ گئے۔
فضیلت:عام لوڑ توں کئی گنا وددھ علم رکھن دی حالت
فضیلت سُٹ بیٹھے: اپنی علمی فضیلت نوں بھل کے نِمانے ہو گئے۔عشق ہر طرح دے
تکبر وڈیائی نوں گھٹا کے پہلاں' انسانی پدھر تے لے آوندا اے تے پھیرہور دی عاجزی
مسکینی تے کسر نفسی پیدا ہو جاندی اے۔عشق وچ نیاز مندی آجاندی اے ٹ ک
51/4
فضیلت نوں لت مارن والے لوکاں وچ ایہہ بزرگ شامل نیں
حضرت ابوسعید ابو الخیر حضرت خواجہ حسن بصری
ؒ۔حضرت حارث محاسبی حضرت امام
غزالی۔حضرت بہلول داتا۔حسین بن منصور حلاج۔حضرت مولانا جلال الدین رومی۔
حضرت شیخ بو علی قلندر پانی پتی



(35)
پڑھ پڑھ عالم کرن تکبر مُلاں کرن وڈیائی ہُو
گلیاں دے وچ پھرن نمانے بغل کتاباں چَائی ہُو
جِتھے ویکھن چنگا چوکھا پڑھن کلام سوائی ہُو
دوہیں جہانیں مُٹھے باہُو کھادی ویچ کمائی ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے


عالِم:ظاہری علماں دے چنگے جانُو۔دینی عِلم دے جانکار
تکبر: اپنے آپ نوں وڈیاں تے باقی لوکائی نوں اپنے نالوں گھٹیا سمجھن دی رُوحانی بیماری
وڈیائی: اپنے آپ نوں وڈا آدمی سمجھن بارے تعریفی گل بات۔تعریف۔خودستائی
نِمانے:سُلطان صاحب نے اوہناں دے حال تے ترس کھا کے نِمانے آکھیا اے
نِمانا:نِرمانا
مان:عزت۔وقار۔ بھار۔تول
بغل کتاباں: اپنے علم دا وکھالا کرن لئی کتاباں کچھے ماری پھر دے نیں
چنگا: گُناں پاروں عُمدہ
چوکھا:مقدار وچ زیادہ
سوائی:١۔ عام معمولی ختم شریف نالوں چوتھا حصہ ودھ
2۔ طوطے وانگوں
سُوا(ہندی): طوطا
مُٹھے: لُٹے گئے
کمائی ویچ کھادی:علم۔عمل۔ضمیر ویچ کے کمائی اپنیاں لوڑاں تے لا دتی ساری
عمر دی رُوحانی کمائی وی دنیاوی فائدے لئی روڑھ دِتی۔اوہناں نوں اگلے جہان لوکائی دی
ھدایت کرن دا ثواب نہیں ملے گا۔کیوں جو اوہناں ایس جہان تے ای معاوضہ لے لیا
اے اللہ واسطے دِینی کم کرن والیاں دے درجے اللہ دے گھر وڈے نیں


(36)
پَڑھ پَڑھ عِلم مشائخ سداون کرن عبادت دوہری ہُو
اندر جھگی پئی لٹیوے تَن مَن خبر نہ موہری ہُو
مولا والی سَدا سُکھالی دل توں لاہ تکوری ہُو
باہُو رب تنہاں نوں حاصل جنہاں جَگ نہ چوری ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے


مشائخ:جمع مشیخت دی۔وڈے پیر۔صوفی عالم فاضل مذہبی آگو
سداون۔اکھواندے نیں(اصل وچ ہندے نہیں۔علم دے ودھن نال تے بندے وچ
حلیمی۔عاجزی اِنکساری تے نِمرتا آوندی اے)
عبادت: بندگی۔بندہ' غلام ہوون دے سارے لچھن
دوہری:دن تے رات دی
اندر جھُگی پئی لُٹیؤے: نفس دے پل کے موٹے ہوون نال رُوحانی کمائی دی جھُگی لُٹی جَا
رہی اے پر تَن مَن نُوں موہری دی کوئی خبر نہیں کہ کیہڑا اگے ہو کے لُٹوا رہیا اے
والی: وارث۔مالک۔دوست مددگار
مولا والی: خدا تعالیٰ ای مالک اے
موہری:موہرے لگن والا۔پہل کرن والا۔آگُو ایتھے مراد شیطان جیہڑا بندے
نوں اپنے مگر لا کے کُراہے یا دیندا اے
سُکھالی: خوشحالی۔کال دی ضد سکھالی
تکوری: آلودگی۔میل دھوئیں دی تہہ دی کالک کالا جالا
جنہاں جگ نہ:جیہڑے لوک رب نوں ہمیشہ حاضر ناظر سمجھن اوہناں نوں لوکائی دا کوئی
ڈر شرم نہ ہووے سَگوں اوہناں دے اندر رب دا ای خوف ہووے۔اجیہے گُن نوں
تقویٰ آکھدے نیں تے ایہدے نال ای بندے دی کھٹنی تے کرنی اک ہوجاندی
اے۔



(37)
پَڑھ پَڑھ عِلم مُلوک ریجھاون کیا ہویا اِس پڑھیاں ہُو
ہر گز مکھن مُول نہ آوے پھِٹے دُدھ دے کڑھیاں ہُو
آکھ چنڈورا ہتھ کیہ آئیو ایس انگوری پھڑیاں ہُو
ہک دِل خستہ رَکھیں باہو لئیں عبادت وَرھیاں ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

پھِٹا دُدھ:خراب دُدھ۔پھیکڑے ہویا کھٹائی والا۔بے سواد دُدھ
(ایتھے مراد ہے دنیاوی لگ لیڑ نال لبڑیا عِلم)
کڑھنا:گرمی دے جوش نال بُلبلے اُٹھنا تے پانی سُک کے دُدھ دا سنگھنا ہو جانا۔مَٹھی
اَگ یا دھوکھاویں گوہیاں اُتے کاڑھنی رکھ کے دُدھ گرم ہونا
چنڈورا:خاکی رنگ دا اِک پنکھی جو زمین تے بہ کے صبح سویرے کئی پنچھیاں دی بولی
بول سکدا اے۔آلھنا زمین تے گھاہ وچ بناندا اے۔ایہدی خوراک اَن ٹڈے تے
فصل دے کیڑے ہے۔دَھرتی وچوں کیڑے لبھن کیڑے لبھن ویلے نوِئیں فصل دی انگوری وی پُٹ
دیندا اے جو ایس دے کسے کم نہیں آوندی۔(غلط کار طالب جیہڑا اپنی عبادت دا اثر
ریاکاری پاروں گُوا بہندا اے۔)
ہک:اک
انگوری: بی دا کھولڑ پاڑ کے باہر آن والے کُولے سلُو
خستہ دل:ٹٹیا۔ٹھکرایہ۔ٹھوکریا ہویا۔سَٹ خورا۔دُکھی دل
رَکھیں:ٹھوکر توں بچائیں۔نہ توڑیں۔ٹ ک
دل بدست آور کہ حجِ اکبر است: ازہزاراں کعبہ یک دل بہترا ست
لئیں:ثواب حاَصل کر لیں
ورھیاں:کئی سالاں دی
مُلوک: بادشاہ۔سرکاری درباری امیر۔راج گدی دے مالک
ریجھاونا:کسے دی ریجھ۔کامنا سیتی کم کرنا۔خوشامد کر کے خوشنودی حاصل کرنا
کیا ہویا: کوئی فیدا نہیں۔سب نیارتھ اے

مَکھن ۔چنگا نتیجہ۔خدا دے گھر دی مقبولیت تے منظوری۔خدا دی پہچان


(38)
پَڑھیا عِلم ودھی مغروری عقل بھی گیا تلوہاں ہُو
بھُلا راہ ھدایت والا نفع نہ کیتا دوہاں ہُو
سِر دتیاں جے سِر ہتھ آوے سودا ہار نہ تُونہاں ہُو
وڑیں بازار محبت باہو رہبر لے کوئی سُونہا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے


عِلم:ظاہری دنیاوی عِلم ٹ ک39
عقل:رُوحانی نور جس نال غیر محسوس چیزاں دا ادراک تھیندا اے ٹ ک (93)
عقل نوں بلھے شاہ ہوراں دی مذکر ورتیا اے
گلاں سن سن تیریاں میرا عقل گیا اُڈ سارا (جند کُڑِکی دے منہ آئی)
اے شاہ عقل توں آیا کر۔۔۔۔(مُنہ آئی بات نہ رہندی اے)
تلوہاں:بنھاںدل۔ہور تھلے نُوں(مغروری دے غلبے پاروں)
دوہاں:علم تے عقل نے
سِر:سجن دا بھیت۔اسرار الٰہی
سودا نہ ہار:سودا خریدن توں نہ اُکیں۔سودا گھاٹے والا نہیوں بیعانہ دے تے سودا پکا کر
تُونہاں:توں ۔آپ ٹ ک ل ش ر صفحہ 219
سُونہا:ٹ ک 9



(39)
پَڑھ پَڑھ عِلم ہزار کتاباں عَالم ہوئے بھارے ہُو
حرف عشق دا پڑھ نہ جانن بھُلے پھرن بچارے ہُو
عشق عقل وچ منزل بھاری سئیاں کوہاں دے پاڑے ہُو
جنہاں عشق خرید نہ باہُو دوہیں جہانیں مارے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

عالم: پنجاں حواساں دی مدد نال۔کتاباں دے وسیلے نال۔چوکھی جانکاری رکھن والا وِدوان
ٹ ک:پوتھی پڑھ پڑھ جگ مُو آپنڈت بھیا نہ کوئِ
ڈھائی اکشر پریم کے پڑھے سو پنڈت ہوئِ
پوتھی :کتاب
پنڈت:صحیح عالم۔عارف
بھلے پھرن:ہزار کتاباں پڑھن والے کُراہے پئے نیں۔اصل عِلم تے عِشق دا اِکو حرف
پڑھن نال آجاندا اے اوس علم دا ناں لَدُنِّی عِلم اے
عشق: ٹ ک16
سئیاں:کئی سینکڑیاں
کوہ: ٹ ک 160
پاڑا:فاصلہ۔دُوری فرق
خرید نہ ہونا:خریداری لئی ڈھڈوں راضی نہ ہونا۔گھاٹے دے ڈر توں خریدن اَتے پُونجی لان لئی
تیار نہ ہونا
ماریا جانا: بیوپار وچ چوکھا گھاٹا ہونا


(40)
پنجے محل پنجاں وچ چانن ڈِیواکِت وَل دھرئےے ہُو
پنجے مَہر پَنجے پٹواری حاصل کِت وَل بھَرئےے ہُو
پنج اِمام تے پنجے قِبلے سجدہ کِت وَل کرئیے ہُو
صَاحب جے سِر مَنگے باہُو ہر گزِ ڈِھل نہ کرئیے ہُو



اوکھے لفظاں دے معنے

ایس بیت دی بجھارت دا کوئی ڈُھکواں حل نہیں ملیا جو وِی امدادی مواد ملیا اے اوہ انج اے
پنج محل: پنج حواس(گیان اندریاں) اکھ۔تَک۔کَن۔جیبھ۔چمڑی
(یا شریعت۔طریقت۔حقیقت۔معرفت۔وحدت)
پنج مہر: انسان دی دھون تے گوڈا رکھ کے اپنے واجبات وصولن تے اوہدے دل دماغ پٹھیاں تے
سواری کر کے اوہنوں کُراہے پاون والے پنج جذبے (
passions) کام۔کرودھ۔لوبھ۔موہ ہنکا۔
مہر:سرکار ولوں معاملہ اگراہن دا ذمہ دار چودھری ۔پنڈ دا مُکھیا۔نمبردار
پنج اندریاں: کام (جنسی خواہش) کرودھ(غصہ) لوبھ (جوڑن دا طمع) موہ (دنیاوی چیزاں نال اینا پیار
کہ چھڈن دا حوصلہ نہ پوے) ہنکار (تکبر مان)
ایہہ پنجے مہر اُکا ان پڑھ دھونس دھاندلی والے چودھری نہیں سگوں پٹواری جنا علم رکھدے نیں
تے پورے حساب نال اپنے واجبات اگراہن لئی ہر حربہ اختیار کر لیندے نیں
کِت ول:کیہڑے پاسے۔کِس نوں
پنج اِمام:امام اعظم حضرت نعمان بن ثابت ابو حنیفہ 2۔ حضرت امام مالک
ؒ3 ۔حضرت امام
شافعی
ؒ 4۔ حضرت امام احمد بن حنبلؒ5 ۔حضرت علی کرم مجموعہ شجاعت۔پنجے امام ای فقیر
واسطے قِبلے دی تھاں نیں۔فقیر ساریاں نوں ای سجدہ کردا اے تے کسے دی شان وچ کوئی وِتکرا
نہیں پاندا
حاصل:فصل دا مقرر حصہ جو لگان دے طور تے سرکار نوں ادا کیتا جاندا اے
حاصل بھرنا: سرکاری لگان ادا کرنا (اطاعت بندگی دا فرض ادا کرنا)
صاحِب : مالک
ڈھل:لاپرواہی۔سستی ۔دیر



 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels