Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> ابیات سلطان باہو >> ابیات باہو 50-41

ابیات باہو 50-41

سلطان باہو
February 5th, 2008



(41)
پِیر مِلے جے پِیڑ نہ جاوے اس نوں پِیر کیہ دِھرنا ہُو
مُرشد مِلیاں اِرشاد نہ مَن نُوں اوہ مرشد کیہ کرنا ہُو
ہادی کُنوں ھِدایت ناہیں اوہ ہادی کِیہ پھڑنا ہُو
سِر دتیاں حق حاصل باہُو اس موتوں کِیہ ڈرنا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

ملنا: ٹ ک 30
پیڑ: کوئی جسمانی یا روحانی روگ دکھ درد
دَھرنا: پھڑنا ۔قابو کرنا۔ دھارنا۔ اختیار کرنا ۔من مرضی نال چُننا
ٹ ک 'پُلس ساڈے بندے دھر کے لے گئی
اِرشاد:ہدایت یافتہ ہونا۔دھیرج ۔دِلی سکون
ہادی:ہدایت دین والا مرشد
سر دینا:جان وارنا۔سر ویچنا
حق حاصل ہونا:حق تعالیٰ دی پچھان ہو جانا۔


(42)
تارک دنیا تَد تھِیوسے فقر مِلیوسے خاصہ ہُو
راہ فقر دا تد لَدھیوسے ہَتھ پکڑیوسے کاسہ ہُو
دریا وحدت نوش کیتوسے اَجاں بھی جی پیاسا ہُو
راہ فقر رَت روون باہو لوکاں بھانے ھاسا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

تدتھیوسے:اسیں اوس ویلے ہوئے،تارِک:تیاگی تَجن ہار
ملیوسے:سانوں ملیا
خاصہ: بادشاہ دا خاص درباری امیر
(٢)پرائیویٹ سیکرٹری
(٣)حضوری منظوری والا۔حق دا مقرب ۔(خاصہ) دل دی جمع خواص گان اے)
ٹ ک:بیا بیا عراقی کہ توز خواص گانِ مائی
تدلدھیُو سے: سانوں اوس ویلے لبھیا
پکڑیوسے:اساں پھڑیا
کاسہ:منگن بنن والا پیالہ
دریا وحدت:وحدت دا سمندر
نوش کیتو سے:اَساں پتیا
اجاں:اَجے۔حالے
رَت روون:خون دے اتھرو وگانا ٹ ک ہنجھو روندا سب کوئی عاشق روندے رَت نی(شاہ حسین)
لوکاں بھانے:عام لوکاں دے خیال سیتی
ہاسا:مخول۔ٹھٹھا۔مذاق


(43)
تدوں فقیر شتابی بندا جان عشق وِچ ہارے ہُو
عاشق شیشہ نفس مُربی جَان جاناں توں وارے ہُو
خود نفسی چھڈ ہستی جھیڑے لاہ سِروں سب بھارے ہُو
مویاں باجھ نہیں حاصل باہُو سئے سئے سَانگ اتارے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

تدوں: اوس ویلے
شتابی: جلدی چھیتی،جان ہارنا:جان قربان کردینا۔جان سپرد کر دینا
شیشہ:شراب پین والیاں دی صراحی بوتل
شیشے دے کم ایہ نیں اپنے اندروں جام بھرن دینا۔شرابیاں نوں پُر باش کرنا تے آپ اوہناں دی
خوشی تے سیوا لئی اصلوں سکھنباں ہو جانا۔شیشے وچ ایہہ حوصلہ تے جِگرا عشق پاروں ای پیدا ہویا
اے۔
مُربی:ٹ ک،عربی مادہ رب و کِسے شے نوں پالنا۔ودھن پھُلن وِچ ہر طرح دی امداد کرنا۔
راکھی کر کے ہر طرح دی مُصیبت توں بچانا تے اوہنوں تتی وا نہ لگن دینا۔اصل شے نوں ہر طرح
دے خرچ گھاٹے توں بچا کے اوہدے اندر وادھا کرن دا جتن کرنا۔ایہہ سارے کم مربی دے
ہن۔عاشق شیشے دا کردار ادا کر رہیا اے تے نفس مربی دا۔ایہناں دے کردار اِک دوجے توں
اُلٹ نیں۔عاشق سراپا ایثار تے قربانی دا مجسمہ اے جدوں کہ نفس طمع حرص نال دوجیاں توں کھوہ
موہ کے اپنے آپ نوں پالدا اے تے موٹا ہو کے آنندا ماندا اے۔جدوں کہ عاشق اپنا ککھ نہ چھڈ
کے سرور حاصل کردا اے
جاناں:محبوب
وارنا:سردا صدقہ دینا گھولی جانا
خود نفسی:اپنے لئی جیونا۔اپنے من مگر لگنا،ہستی
جھیڑے: اپنی ہوند دے جھگڑے
بھارے:فرض قرض
مویاں باجھ: مرن توں بغیر
نہیں حاصل:کجھ وی حاصل نہیں ہوندا۔ایتھے لفظ ''باہُو'' وکھریاں معنیاں وچ اے مریاں
باجھ 'باہُو'' نہیں ملدا یا باہُو نوں اپنی پچھان مرن باجھوں نہیں ہوندی
سانگ اتارنا:کسے دی نقل اُتارنا۔اوہ بن کے وکھانا جو اوہ اصل وچ نہیں جُھوٹھ مُوٹھ بہروپ
اُتارنا۔وکھاوے لئی عابد۔زاہد تے فقیر بننا
سَئے سَئے: کئی سیکڑے


(44)
تَسبی پھِری تے دِل نہ پھریا لینا تَسبی پھڑ کے ہُو؟
عِلم پڑھیا تے ادب نہ سِکھیا لینا عِلم نُوں پڑھ کے ہُو؟
چِلے کَٹے تے کُجھ نہ کھٹیا لینا چِلیاں وَڑ کے ہُو؟
جَاگ بنا دُدھ جمدے نہ بَاہُو لال ہوون بھَانویں کَڑھ کے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

چوتھے مصرعے وچ سئے سئے توں پہلاں تورَے یا بھانویں دا مفہوم موجود اے۔
تسبیح: تسبیح منکیاں والی مالا عام طور تے اِک سو مَنکیاں نوں کِسے تاریا دھاگے وچ پرووتا جاندا
اے منکیاں دا ایہہ اِکٹھ تَسبی اے۔ہر مَنکے اُتے کوئی لفظ یا کلمہ پڑھ کے منکیاں دی گنتی سیتی
وِرد کیتا جاوے تے اِک تسبی پڑھی منی جاندی اے۔عام طور تے سُبحان اللہ سُبحان اللہ۔
دے وِرد نوں تسبیح آکھدے نیں
دِل نہیں پھِریا:دل ۔دماغ دی سوچ تے کرنی اُتے کوئی اثر نہیں پیا ٹ ک
مَتھے تِلک ہتھ مالا بانا
لوگن رام کھلونا جانا
لوگ پتینے کچھو نہ ہووے
ناہیں رام ایانا
(بھگت کبیر)
عِلم پڑھیا:چوکھا عِلم پڑھن نال نفس وچ مغروری تکبر ودھدا اے تے کسے رب دے بندے
نال بے ادبی ہو سکدی اے ٹ ک
ادب پہلا قرینہ ہے محبت کے قرینوں میں (اقبال) ادب: ٹ ک 27
چِلا:چالی دناں تک لگا تار کسے پابندی نال اِکلوانجے کوئی عمل۔وظیفہ۔تپسیا کرن دا کم
کھٹیا:کوئی کھٹی کمائی نہیں ہوئی۔کوئی نفع لابھ فائدہ نہیں ہویا
کے لینا: کوئی فائدہ نہیں اے۔
جاگ: دہی کھٹا۔دُدھ دہی وچ تبدیل کرن دا وسیلہ۔ سبان سبین
کڑھنا: ٹ ک 37
پھڑ' پڑھ' وڑھ دے مگر لفظ ''کے'' کیا کیہ دے معنے وچ ہے



(45)
تَسبی داتوں کَسبی ہویوں ماریں دَم وَلِیاں ہُو
مَن دا منکا ہِک نہ پھیریں کانچ پائیں پنج وِیہاں ہُو
دین لگے گل گھوٹو آوی لین لگے جھُٹ شِینہاں ہُو
پتھّر چِت جِنہاں دے باہُو ضائعا وَسنا مِیننہاں ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

تسبی: ٹ ک 44
کسبی:پیشہ ور۔فنکار ٹ ک ہندی شعر
مالا تیری کاٹھ دی منکے دئےے پرو من وچ گھُنڈی پاپ کی رام جپے کیا ہو
دم مارنا:دعویٰ کرنا۔گھمنڈ کرنا
ولیاں دا دم مارنا:ولی اللہ ہوون دا دعویٰ کرنا۔تپسیا۔جاپ۔ریاضت مجاہدے اُتے مان کر کے اللہ
دا مقبول ہوون دا اعلان کرنا
منکا: مانک۔قیمتی موتی
کانچ: کچ
کانچ پائیں پنج ویہاں: کچ دے سو دانے پرو کے گل پائے نی
دین لگے: لوکاں دا حق۔خدا دی راہ تے کجھ ادا کرن ویلے۔ہتھوں پلیوں کجھ کڈھن لگیاں
گل گھوٹو:پشواں دا اِک روگ جِس وچ اوہناں دے سنگھ وچ سوج نال ڈکا آویندا اے تے
اوہناں دا سنگھ(حلق) گھٹیا جاندا اے۔پشو ساہ بند ہوون پاروں مروی جاندے نیں
لین لگے:وصول کرن لگیاں
جھٹ شِینہاں: شیر وانگوں پنجہ مار کے جھپٹا مار کے کھوہ کھَس لیندے او
پتھر چِت: جیہڑے لوگ پتھر دے دل والے نیں اوہ ترس رحم کِرپا دیا توں وانجھے ہوئے نیں
اجیہے لوگ کسے پاسے دی پند نصیحت قبول نہیں کر دے۔اجیہے بے درد پتھر دل لوکاں اُتے نیک
تربیت(رحمت) دے مینہہ لکھ پئے وسن اوہ سب ضائع جاسن


(46)
تُلہا بَنھ تَوکل والا ہو مَردانے ترئیے ہُو
جیس دُکھ تھیں سُکھ حاصل ہووے اس تھیں مُول نہ ڈرئیے ہُو
اِنَّ مَعَ العُسرِ یُسرَا آیا چِت اوسے وَل دَھرئیے ہُو
بے پروا درگا ہے باہُو رو رو حاصل بھَرئیے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

ٹ ک ق م 33/3 :وَ تَوَ کَّل عَلَی اللہِ وَ کَفیٰ باِللہِ وَکِیلاََ۔ٹ ک :بر توکل بازوئے
اشترببند: رومی
مردانے: بہادراں وانگوں
مُول: ہر گز اَصلوں
فَاِنَّ مَعَ العسرِ یُسرََا : ٹ ک ق م 96/6
آیا:قرآن مجید وچ آیا
چِت دَھریا: خیال کرنا۔دھیان لانا
بے پرواہ درگاہ ہے:الصمد دی درگاہ وچ'خدا دے دربار کچہری وچ
رو رو حاصل: اُد عُوا رَبَکُم نَضرُّعََاوَّ خُفیَہ ق م 7/55 سدّو اپنے رب نوں زاری
نال تے ہولی
اللہ پاک صمد نرادھار اے جیہڑا کسے حیلے وسیلے توں بغیر ای قائم اے۔اوہنوں ساڈی بندگی دی
کوئی لوڑ نہیں۔پر سانوں بندگی دے سجدے کر کے اپنا بانہہ ٹھارن دی لوڑ اے
حاصل بھرنا: ٹ ک 196 =
تُلھّا: چار کُو لکڑیاں چڑھدے لہندے دے دا رَکھ کے اوہناں دے اُتے ہور چار کُو لکڑیاں دکھن پہاڑ
دے دا دیاں رکھ کے رسی بنھ لیاں جاندیاں نیں۔اوہناں اُتے ککھ کانے رکھ دے بہن لئی
آسن بنایا جاندا اے۔دریا دے کنڈھے دے وَسینک عام طور تے کنڈے دے لاگے اجیہا تُلھا
رَکھ چھڈ دے نیں۔جدوں کدے پارلے کنڈھے جاون دی لوڑ پوے ملاح تے بیڑے دی محتاجی
باجھوں اکلا آدمی تُلہے تے بہہ کے دریا وچ ٹھِلھ پیندا اے
توکل: ٹ ک ق م: وَ مَن یَتَوَکَلُ عَلیَ اللہِ فھُوَ حسبُہہ ق م 65/3


47))

تَن میں یار دا شہر بنایا دِل وچ خاص محلہ ہُو
آن الف دِل وَسّوں کیتی ہوئی خُوب تسلاّ ہُو
سب کجھ مینوں پیا سُنیوے جو بولے سَو اللہ ہُو
درد منداں ایہہ رَمز پچھاتی باہُو بے درداں بھلا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

تَن:جسم تے جان۔دیہی۔ جُثہ
تن میں: میں تن وچ اپنے محبوب دا شہر آباد کر لیا اے اوس شہر وچ دل اک خاص محلہ
اے
آن:١۔ آکے ٢۔ لیا کے
الف آن کے: الف نوں لیا کے میں اپنے دل وچ وسا لیا اے
وسوں کیتی: دل وچ ڈیرا لایا اے ٹ ک رب دلاں وچ رہندا (بلھے شا)
سب کُجھ مینوں:مینوں ایتھے جو کجھ وی سنائی دے رہیا اے۔اوہ آواز اللہ ای اللہ دا ہوندا
اے حضرت بابایزید بسطامی فرماندے نیں۔میں تریہہ ورہیاں تےکر اللہ نال ای گلاں کردا رہیاں
لوکیں سمجھدے رہے کہ ساڈے نال گلاں ہیا کریندا اے
درد منداں:دل والے ۔حساس دل رکھن والے،عاشق
ایہہ رمز:نکلواں اشارہ۔بھیت۔وحدت الوجوددی رمز کہ اوہدے سِوا ہور کوئی نہیں یا غیر
(ماسواللہ) دا وجود ای کوئی نہیں۔
بے درد: پیار پریم توں وانجھے ہوئے لوک
بھلا:بڑے گلے شکوے نال بے درداں واسطے دعا منگی گئی اے کہ بے درداں میرے نال چنگی
نہیں کیتی پھیر وی رب اوہناں دا بھلا کرے ساڈا تے صبر شکر اے بھلا نوں اعوان کاری
علاقے وچ بھلا آکھدے نیں۔
(ایہہ بھلا وی بھیوں کے ماریا گیا اَک کھلا ای اے جہدا کھڑاک نہیں آوندا)
ڈھولا تلے گیا جِتی تائیں لگا گیا کرینا بھلے گیا۔ل ش ر(صفحہ 57)
اس گل توں توں ہو بے چنتا اللہ کریسی آبھلی (ل ش 314)
ساری عمر گوائیا ایویں پچھی نہ گھتیا چھلی گلیاں وچ پھریں لنگندی ایہہ گل ناہیوں بھلی(شاہ حسین)


(48)
توڑے تنگ پرانے ہوون گجھے نہ رہندے تازی ہُو
مار نقارہ دل وچ وڑیا کھیڈ گیا اِک بازی ہُو
مار دلاں نوں جُول دلو نیں تکے نین نیازی ہُو
اوہناں نال کیہ تھِیا باہو جنہاں یار نہ راضی ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

توڑے: خواہ،بھانویں
تنگ: کاٹھی زین وغیرہ کسن واسطے گھوڑے دے ڈھڈ تھلے بجھی پیٹی(سالک لئی جیون بھوگن
دے ظاہری اسباب)
گُجھے: پوشیدہ۔لُکے ہوئے
تازی: عربی نسل دا گھوڑا جیہڑا اپنے چہرے مہرے توں پچھاتا جاندا اے(ربانے راہ دے راہی
سالک عاشق لوک)
دَل: لڑائی لئی تیار فوج
بازی: کھیڈ دی اِک واری
مارنا: لڑائی وچ ہر اک قبضہ کر لینا
جُول دینا: کسے دی گردن جولے تھلے دینا۔سر تے ذمہ داری پا دینا
نیازی نین:نیاز مند دیدے۔ترلے پاون والیاں اکھاں(کسے دی محبت تے پروا دا ثبوت)
مار دلاں: جدوں نیازی نیناں میرے ول تکیا تے میرے دل نے ہتھیار سُٹ کے ہار من
لئی(میں اپنے دل تے قبضہ من لیا)
نال کیہہ تھیا:اوہناں بدنصیباں دے سر کیہہ واپری
یار: مرشد۔خدا ۔حقیقی محبوب


 (49)
توں تاں جاگ نہ جاگ فقیرا انت نوں لوڑ جگایا ہو
اَکھیں میٹیاں نہ دل جاگے جاگے مطلب پایا ہو
ایہ نکتہ جداں کیتا پختہ ظاہر آکھ سنایا ہو
میں تاں بھلی ویندی باہو مرشد راہ وکھایا ہو


اوکھے لفظاں دے معنے

انت : عاقبت -اوڑک -آخر- قیامت دا دیہاڑا
لوڑنا : بھالنا ڈھونڈنا- لوڑ محسوس کرنا -چاہیت نال لبھنا
انت نوں جگانا : عاقبت ول دھیان کر کہ اودوں تنیوں گور اندر کیویں کایا دیسی - توں کہڑی
حالت وچ اٹھیں گا- عاقبت نوں روشن کرن د جاہوان تھی ونج
اکھیں میٹیاں : جوگی - سمادھی لان ویلے یا گیان دھیان ویلے - اکھاں بند کر لیندے نیں -ہا سالک مراقبے وچ انج بہندے نیں-
مطلب پانا : ذات دا دیدار ہو جانا -دل دے سارے دوال تے ودودے حل ہو جانا
نکتہ : ڈھر تھلے دی رمز -بھہد دی گل -عام نبدے دی دسمجھ وچ نہ آون والی باریک گل
پختہ کیتا: ایس نکتے اتے پورا یقین ہو گیا
ظاہر آکھ سنایا: لوکاں وچ اعلان کردتا


(50)
ثابت صدق تے قدم اگیرے تاں ای رب لبھیوے ہو
لوں لوں دے وچ ذکر الہَ دا ہر دم پیا پڑھیوے ہو
ظاہر باطن عین عیانی ہو ہو پیا سنیوے ہو
نام فقیر تنہاں دا باہو قبر جنہاں دی جیوے ہو


اوکھے لفظاں دے معنے

صدق: ربانے راہ دے پاندھی دے رستے وچ پنج پڑاواں وچوںچوتھاپڑاں(علم-عمل نیت صدق)
عشق: اینھے اپڑ کے انسان وط اجیہابل آ جاندا اے کہ اوہ اپنے من وچ ودی گل بات زبان تے لے آون دی جرات کر دسکدا اے اپنے ایمان تے عقیدے اتے عمل کر کے دنےا نوں وکھا دکدا اے بھاویں اوہنوں ایس راہ تے ٹریاں کنے کشٹ سہنے پین اوہ اپنے سرڑ سڈے تے قائم رہندا اے
اگیرے : ہور دی اگے -دم دم قدم اگے ٹ ک 62
لوں لوں : جسم دا رواں رواں
عین عیانی : حق تعالی دی ذات وچ گم ہو جاون دی حالت -وصال دی لذت - بقا باللہ دی منزل تے اپڑان دی حالت باکل ظاہر اصولوں اوہ ای
نام فقیر: ٹ ک 11
قبر جیونا: ٹ ک
IIقبر دا جیوندے ولی اللہ وانگوں لوکائی دا دکھ درد سننا تے مراداں پودیاں کرنا


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels