Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> ابیات سلطان باہو >> ابیات باہو 90-81

ابیات باہو 90-81

سلطان باہو
February 5th, 2008

81
درد منداں دے دھوئیں دھکھدے ڈردا کوئی نہ سیکے ہُو
ایہناں دھوئیاں دے تاء تکھیرے محرم ہووے تاں سیک اے ہُو
چھک شمشیر کھڑا ہے سرتے ترس پوس تاں تھیکے ہُو
سر پر ساہورے ونجنا باہُو سدا نہ رہنا پیکے ہُو


اوکھے لفظاں دا مطلب

درد مند=ٹ ک 47
دھواں =پنڈ دے تکیے دائرے وچ کسے گٹھے اک ٹویا کڈھیا ہوندا اے جہدے وچ پنڈ دا فقیر ایرنے گوہیاں دی اک پنڈ شام نوں سٹ دیندا اے اُتے سواہ پاکے گوہے دب دیندا اے ۔ اک پاسے اگ لا کے چلا جاندا اے اوس ٹوئے وچوں گھراں دیاں سوانیاں ۔ حقے دے چھیکے اگ لے جاندے نیں اجیہے ٹوئے نوں دھواں آکھدے ۔ تے ایہدے انچارج نوں دھوئیں دا فقیر آکھدے نیں۔ اوہ پنڈ دے گھراں دے سامنے صدا کرکے خیر منگدا اے دھوئیں دے دوالے لوکیں سردیاں وچ بہ کے اگ وی سیکدے نیں۔
تائ=دیک ۔ گرمی
تکھیرے=ہوروی تکھے
محرم =ٹ ک 77(معنے محبوب )
سیک =کسے دےت دکھ درد دا احساس ۔ ترس ۔ ہمدردی
چھک=کھچ کے ٹ ک 174
شمشیر =تلوار
ترس پوس=اوہنوں خدا دا خوف آوے
تھیکنا=تلوار نوں نیام اندر پلینا۔ (تھیک =نیام )
سرپر=لازمی طور تے پقینی طور تے ٹ ک 197
ساہورے =اگلے جہان
پیکے=ایس بہان۔

82
درد منداں دیاں آہیں کولوں پتھر پہاڑ دے جھڑدے ہُو
درد منداں دیاں آہیں کولوں نانگ زمیں وچ وڑ دے ہُو
درد منداں دیاں آہیں کولوں اسمانوں تارے جھڑ دے ہُو
درد منداں دیاں آہیں کولوں باہُو مول نہ ڈر دے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

(ایس بیت وچ عاشق لوکاں دی آہ دا اثر ویکھو)
دردمند=ٹ ک 47عاشق لوک ۔ دینا داراں دے ظلم دے دقائے لوک
آہ=درد بھریا ٹھنڈا ساہ جہدے اندر ڈاڈھے رب اگے اک گجھی عرض اپیل ہوندی اے
کولوں=کنوں ۔ وجہ توں۔ پاروں
کھور=گجھی دشمنی۔ عناد۔ کنیہ
چوتھے مصرعے وچ اک گجھی سینت اے۔ نہ ڈرن والے لوکاں توں مراد دردمنداں دے کھوری۔ عشق دے ویری تے سماج دے ظالم لوک نیں۔ ٹ ک 113
جیویں کہندے نیں =آکھدے نیں دا فعل دی گجھا ہوندا اے۔ ایسے طرحاں چوتھے مصرعے وچ نہ ڈرن دا فاعل وی لوک نیں کدھرے حضرت باہُو نوں فاعل نہ سمجھ لیا جاوے۔ کیوں جو حضرت باہُو تے آپ وڈے دردمند نیں۔ جو ایس ظالم طبقے دے دویے دی دس پارہے نیں۔


83
دل بازار تے منہ دروازہ سینہ شہر ڈسیندا ہُو
روح سوداگر نفس ہے راہزن حق دا راہ مریندا ہُو
جاں توڑی ایہہ نفس نہ ماریں تاں ایہہ وقت کھڑیندا ہُو
کردا ضائعا ویلا باہُو جاں جاں تاک مریندا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

ڈسیندا=نظر آوندا اے ۔ دسدا اے
انسان دا سینہ اک آباد شہر وکھای دے رہیا اے جیہدے وچ دل اک قیمتی بازاراے جیہدے اندر قیمتی وستاں موجود نیں۔ روح اوہناں قیمتی چیزاں دا سود اگر اے پر نفس امارہ رستے وچ لٹن ولالا ڈاکو اے جیہڑا حق دے داہ تے ٹرن والیاں نوں رستے وچ لٹ لیندا اے۔ جد تائیں بندہ ایس نفس امارہ نوں نہیں مار لیندا قیمیت سماں ضائع ہوندا رہے گا جویں جویں نفس عاشق دی راکھی کر کے اوہنوں قربانی کرن توں بچائی کھے گا اوہ عاشق دا قیمتی ویلا ضائع کر دا رہے گاتے کسے منزل مراد تے نہیں اپڑن دے گا (عشق دل دے دروازے کھولدا اے قربانی واستے تیار کردا اتے نفس جان نوں تاکاں وچ نبد کرکے رکھدا اے)
راہ مارنا=رستے وچ لٹنا
جاں توڑی =جدوں تائیں
تاں =اوس ویلے تائیں
وقت کھڑیندا =ویلا سماں ضائع ہو رہیا اے ضائع =اپھل۔ بے نتیجہ ۔ ہلاک
جا ں جاں =جویں جس ویلے تائیں
تاک =لکڑ دا دروازہ تائیں
تاک مارنا=بچانا۔ راکھی کرنا


84
دل تے دفتر وحدت والا دائم کریں مطالعہ ہُو
ساری عمرا پڑھدیاں گزری جہلاں دے وچ جالیا ہُو
اکو اسم اللہ دا ویکھیں ایہو سبق کمالیا ہُو
جہان غلام تنہاں دے باہُو جیں دل اللہ سنبھالیا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

دل تے =دل اُتے رکھ کے
دفتر=وڈی کتاب ۔ کسے بہت وڈی کتاب دا بندا پھبدا حصہ - رجسڑ - ریکارڈ
دائم=ہمیشہ
پڑھدیاں = گزری=وحدت دفتر نوں چھڈ کے دوجے علم پڑھدیاں عمر لنگھ گئی
جہل=جہالت (جہلاں تے جہلاں پینی جاہلا دوہاں دا امکان اے )
جہلاں =جاہلاں
جالیا=سماں ہیلا گزریا، عمر لنگھائی ۔ جیون بتایا ٹ ک 114
اکو اسم=......اسم ذات کماون ویلے صاحب کمال اللہ نوں ویکھدے نیں ٹ ک 163- مصرع 4
کمالیا=اے کمال ولاے صاحب کمال
سنبھالیا= ٹ ک 176


85
دل دریا خواجہ دیاں لہراں گھمن گھیر ہزاراں ہُو
ویہن دلیلاں وچ فکر دے بے حد بے شماراں ہُو
ہک پردیسیں نیونہیہ لگا دوجا بے سمجھی دیاں ہاراں ہُو
ہسن کھیڈن بھلیا باہُو عشق چنگھایاں دھاراں ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

دل دریا خواجہ =جس طرح ہر دریا نوں خواجہ خضر دا مقام سمجھیا جاندا اے ایسے طرحاں ای دل دریا نال وی خواجہ دا لفظ ورتیا گیا اے
ویہن =سوچاں دا دھارا
دلیلاں =سوچاں دا دھارا
ہیک پردیسیس =......دل بارے تن گلاں دی جانکاری دتی گئی اے
-1دل پردیسی اے اوہدی روح کسے ہور دیس وچوں ایتھے آئی اے
-2نیونہہ لا بیٹھا اے
-3بے سمجھی پاروں عشق وچ ہار (ناکامی )آوے گی
عشق چنگھائیاں عشق =.......دھاراں چنکھن والا جہڑا اگجھا سواد لے رہیا ہوندا اوہنوں چنگھن تے چنگھاون والے توں سوا کوئی ہور دو جا نہیں جاندا۔ ایہو صورت عشق وچ اے۔ عشق دیاں دھاراں نے ہسن کھیڈن بھلا دتا اے۔


86

دل دریا سمندروں ڈونھگا غوطہ مار غواصی ہُو

جیں دریا ونج نوش نہ کیتا رہسی جان پیاسی ہُو

ہر دم نال اللہ دے رکھن ذکر فکر کئاسی ہُو

مرشد تھیں زن بہتر باہو پھند فریب لباسی ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

غواصی =غواص ۔ غوطہ خور ۔ ٹبی مار کے سمندر دے تھلیوں سپیاں جواہرات کڈھن والا طالب دے دل دا دریا سمندر ڈونگھا اے۔ غواصی توں ٹبی مار کے مرفت دے موتی کڈھ لے جنھے جاکے ایس دریا دا پانی نہیں پیتا۔ اوہدی روح ہمیشہ تریہائی رہے گی۔
ذکر چار نیں ذکر زوال ذکر کمال ۔ ذکر وصال ۔ ذکر احوال چار فکر ، تصور اللہ ، للہ لہ اور ھو دے نیں ایہناں ذکراں فکراں نال ای فقیری دی شان لبھدی اے
اجیہا مرشد جہڑا پھند فریب وچ مریداں نوں پھساندا ہووے یا بہروپیا ہو وے اوس توں تے اوہ فاحشہ عورت ای چنگی اے جیہدا ظاہر باطن اکو جیہا ہووے۔ ایس عاجز دے خیال موجب زن توں مراد اجیہی زن اے جہد ا ذکر تھلے دتی رباعی وچ موجود اے

شخیے با زن فاحشہ گفتا مستی
کہ از خیر گستی و بہ شر پیو ستی
زن گفت ہماں کہ می نمائم ہستم
و تو نیز چنانکہ می نمائی ہستی؟
جان =روح
ذکر فکر=ٹ ک 60
کٹاس =جمع کاس (عربی )=بھرے پیالے ، کٹاسی=بھرے پیالے پہون والے (چونہہ نسخیاں وچ کی آسی ــ موجود اے

87
دل دریا سمندروں ڈونگھے کون دلاں دیاں جانے ہُو
وچے بیڑے وچے جھیرے وچے ونجھ مہانے ہُو
چوداں طبق دلے دے اندر تنبو وانگوں تانے ہُو
دل دا محرم ہووے باہُو سوئی رب پچھانے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

جھیرا=دریا اندر پوریا ہویا پرانا کھوہ
ونجھ =بیٹری نوں دھکن والا لما بانس
مہانے =ملاح جھیل
چوداں طبق =ٹ ک 12
محرم = اندر رونے دا بھیتی
دل دا =......ٹ ک مَنِ عَرَفَ نَفَسَہُ فَقَدُ عَرَفَ رَبَہُ
سوئی=سوای ۔ اوہ ای


88
دل کالیوں منہ کالا چنگا جے کوئی اس نوں جانے ہُو
منہ کالا دل اچھا ہووے تاں تاں یار پچھانے ہُو
ایہ دل یار دے پچھے ہووے متاں یار پچھانے ہُو
چھوڑ مسیتاں نٹھے باہُو لگے نین ٹکانے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

کالا دل ؤ درویش آکھدے نیں پئی ہر وڈے مگروں ضمیر ملامت کردا اے تے دل تے لالا داغ بے جاندا اے
أ ایسے طرحاں لگاتار کالے کارے کرن نال سارا دل کالا تھی ویندا دے اجیہے کالے دل نالوں تے ملامتی فرقے دا اوہ فقیر چنگا اے جس اپنا منہ کالا کیتا ہویا اے
جے کوئی اس نوں =...... پر جئے کوئی طریقت دا ایہ مسئلہ سمجھ سکے تاں انج ٹھیک جاپدا اے نہیں تے ظاہر وچ لوک لجیادے حساب نال منہ کالا کوئی چنگی گل نہیں۔
منہ کالا=.......اتوں بہت بدنامی لگی رہے لوک عزت نہ کرن سگوں نفس نوں لوکاں دی نر آوری نال جتیاں پئن پر باطن وچ دل صاف ہووے تے اجیہے بہادر مرد نوں یار پچھانن لگ پیندا اے۔ (کالا منہ کر جگ وکھلاوے۔ تب لاگن کی لالی پاوے)
پچھانے=قدر کرے۔ محبت نوں من کے اوہدا جواب دین لگ پوے
پچھاننا = (١) پہچاننا۔ شناخت کرنا (2) قدر کرنا۔ اہمیت دینا ۔ چھوڑ مسیتاں ۔ ٹ ک /سٹ فضیلت بیٹھے 34
لگے نین ٹکانے =جدون کسے کامل مرشد نال اکھاں لگ جاون تے عالم لوک مسیتاں دی امامت خطابت چھڈ کے اپنے مرشد دی فنا وچ مرشد دا حال قال ورت کے درویش ہو جاندے نیں۔ ٹ ک ۔ شاہ شرف قلندر تے مولانا روم دے فقیر ہوون دا واقعہ
لاگن =عشق
لالی =سر خروئی-کامیابی دی خوشی



89
د -دلیلاں چھوڑ وجودوں ہو ہشیار فقیرا ہُو
بنھ توکل پنچھی اڈدے پلے خرچ نہ زیرہ ہُو
روزی روز اڈ کھان ہمیشہ کردے نہیں ذخیرہ ہُو
مولا خرچ پچاوے باہو جو پتھر وچ کیڑا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

دلیلاں =سوچاں وسوسے
وجودوں =اپنے اندروں ۔ منوں (رزق بارے اپنے منوں اٹھدے خیال وسوسے چھڈ )
توکل =پالہنار رب دے قانون تے انتظام اُتے پکا یقین
ٹ ک اکھان=جیں چنج دتی اے چوگ دی دلیسیس
زیرہ =چھوٹے توں باریک دانہ
روزی =اک دن دی خوارک ۔ لک دینہ دی چوگ
اُڈ =اُڈکے۔ تلاش۔ بھالن گولن دے عمل وچ پے کے
نال=(1) سنگ۔ ساتھ (2) ڈھڈ (3) اگوں بند ٹیوب وانگوں اکلو انجے بنی کھڈ۔
کیرا=(1) حقیر۔ نچھ نیچ اسنی مخلوق (2) کیڑا ات ک جن نانک کیرا (راگ گاوڑی محلہ 3)
(ایس بیت دی روح تائیں اپڑن لئی تھلے دتےاشارے گوہ گوچرے نیں )
پلے خرچ نہ بنھدے پنکھی تے درویش
جنہاں تکیہ رب دا تنہاں رزق ہمیش
(ہیر دا مودر)
وَمَامَن دَابَّہِِِ فِی الاَرُضِ ق م 11/6
ذخیرہ کرنا=لوڑیندیاں وستاں دا بھیڑے کال سمے لئی جوڑ رکھنا۔ کسے بھورے وچ جمع کر کے سانبھ
چھڈنا (
Hoarding)


90
دنیا ڈھونڈن والے کُتّے در در پھرن حیرانی ہُو
ہڈی اُتے ہوڈ تنہاں دے لڑدیاں عمر وہانی ہُو
عقل دے کوتاہ سمجھ نہ جانن پئے ولوڑن پانی ہُو
باجھوں ذکر ربے دے باہُو کوڑی رام کہانی ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

دنیا =ٹ ک 2
دنیا ڈھونڈن =.......ٹ ک حدیث اَلدنیَاجَیفَتُُہ وَطَلِبُہَا کِلَابُ
ہڈی =دنیاوی مال جس دا اوہ طمع کریندے نیں
ہوڈ =ھڈ۔ سوریا کتے دے اگلے وڈے لمے دند جہیڑے ہڈی وچ پھس جاندے نیں جدوں ھڈی کھاندے کتے نوں اٹ وٹا مریئے تے اوہ سنے ہڈی ای نس جاندا اے کیوں جو اوہدے ہوڈ۔ ہڈی وچ پھسے ہندے نیں۔ ایس کرکے ای کتے ہڈی والا سواد مشہور اکھان بن گیا اے۔
ہرڑ =بٹھ-ضد۔ شرط بازی
وہانی =گزری۔ لنگھی ۔ بیتی
عقل دے کوتاہ =کوتاہ عقل۔ احمق ۔ کسمجھ ۔ مورکھ
پانی ولوڑن = پانی پئے رڑ کدے نیں (دینا داراں دے جتناں دا نتیجہ اوڑک نوں کجھ نہیں نکلنا۔
اپتھے چار دن بھانویں سوکھے لنگھ جاون)
باجھوں ذکر=.....اَلَابِذِکرِ اللہِ تَطمَنَّ القُلُوب 13/6 ق م
کوڑی =جھوٹھی
رام کہانی =جگت پسارا۔ منکھ دی سر بیتی تیجے مصرعے وچ سمجھ دی تھاں سجھ دا امکان اے

 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels