Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> ابیات سلطان باہو >> ابیات باہو 100-91

ابیات باہو 100-91

سلطان باہو
February 5th, 2008
2.5 / 5 (2 Votes)


91
د-
دنیا رن گھر منافق یا گھر کافر سوہندی ہُو
نقش نگار کرے بہیترے زن خوباں سب موہندی ہُو
بجلی وانگوں کر لشکارے سروے اتوں جھوندی ہُو
عیسی دی سل وانگوں باہو راہ ویندیاں نوں کوہندی ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

دنیا=ٹ ک 2
منافق=کافراں تے مومناں دوہاں دھراں نوں اپنی وفاداری تے پکھ دا یقین دوان والا بے ایمان ۔
منہ دا مٹھا۔ ڈھڈوں کھوٹا ۔ ٹ ک الَدُّنَیَا سِجنُ المُومَنَِوَجَنَّتِ الکَافِر
ٹ ک =من ہور مکھ ہور
کافر=دین توں اکا انکاری
سوہندی =سہنی لگدی اے۔ سجدی پھبدی اے
نقش نگار=دنیا اک رن اے جو چوکھا ہار سنگھار (میک اپ) کر کے سارے سوہنیاں نوں اپنے پاسے کھچ لیندی اے
موہندی =فریب نال لٹ لیندی اے۔
سب خوباں=علم فن عقل حسن دے مالک سارے سوہنے لوک
زن =عورت ۔ مراد دنیا
بجلی وانگ =......دنیا آسمانی بجلی وانگوں لشکارے مار کے ساڈیاں اکھاں نوں حقیقت ویکھن توں ہٹکدی اے تے نیک عملاں دی ہری بھری کھیتی ساڑ دیندی اے۔ ٹ ک حُبُّ الدُّنیَا رَ
أاسَ کُلُ خُطِیئَتَہِِ (دنیاوی محبت سارے گناہوں دا سر اے )
سروا=ہریا بھریا۔ پھلاں تے آیا بوٹا
جھونا=کم شروع کرنا۔ ارنبھنا
راہ ونیدے =راہی۔ داہ گزرو۔ مسافر۔ پاندھی
آسیادی سل =چاقو چھریاں تیز کرن والی پتھیر دی سل جیڑی پٹے دی مدد نال چلدی اے ۔ سان
whet stone
رانونا=راننا۔ پٹاں وچ لے کے گھٹنا ۔ غلبہ پاونا۔ اتوں دبا پونا۔ بھوگ کرن واسطے قبضے وچ لے لینا ۔ ٹ ک
میاں جنہاں بیگانڑی نار دانوی ملن دوزخوں تا چواڑیاں نیں
برھیاں بہوٹیاں دا کھلا اف بارا کونتاں رانویاں ڈھا مہلیاں نیں
ہ۔ و۔ نبد 588
چوتھے مصرعے دی تشریح دی بابت فقیر نور محمد قادری کلا چوی لکھدے نیں ۔ کہ حضرت عیسی علیہ السلام کی نسبت ایک قصہ مشہور ہے کہ تین آدمیوں بے جنگل میں تین سونے کی اینٹیں پائیں ان میں سے ایک کو بازار سے روٹی لانے کو بھیجا باقی دو نے آپس میں مشورہ کیا کہ ہو نہ ہو ہم دو ہیں وہ ایک جب وہ واپس آئے تو اس کو مار ڈالیں۔ گے ۔ اس کے حصے کی سونے کی اینٹ بھی ہم تقسیم کر لیں گے ۔ روٹی لانے والے نے دل میں سوچا کہ ان دو آدمیوں کی روٹی میں زہر ملا دوں گا دونوں زہر سے مر جائیں گے تو تینوں اینٹیں میرے حصے میں آجائیں گی۔ چنانچہ اس نے ان کی روٹی میں زہر ملا دیا جب وہ واپس آیا تو انھوں نئے اس کے آتے ہی اس کا کام تمام کر دیا اور روٹی کھانے لگے -جب روٹی کھالی تو وہ ہیں مرگئے ۔ تینوں کی لاشیں اور سونے کی اینٹیں ہیں پڑی دہ گیئں ۔ یہ قصہ کافی طویل اور عبرتناک ہے یہاں مختصر طور پر لکھ دیا گیا ہے۔
سلطان الطاف علی صاحب نے ایسے واقعے دے بارے انج تمید بنھی اے۔
روایت یوں ہے کہ حضرت عیسی کے زمانے میں تین مسافروں نے کسی جنگل میں ایک سونے کی اینٹ ویکھ لی وعظ بے نظیر معروف بہ ہدیہ ضمیر کے مصنف محمد الدین نویں وعظ (توکل کا بیان )میں لکھتے ہیں۔ حکایت ۔ ایک یہودی نے حضرت عیسی علیہ السلام سے رعرض کیا کہ میں چاہتا ہوں کہ آپ کی صحبت میں رہا کروں اور آپ کے ساتھ ہو لیا حتی کہ ایک شہر کے کنارے پہنچے تین روٹیاں پاس تھیں۔ دو کھائیں ایک باقی رہی حضرت عیسی علہہ السالم کہیں چلے گئے پھر جب آئے تو روٹی نہیں دیکھی فرمایا کون لے گیا اس نے کہا میں نہیں جانتا۔ وہاں سے آگے بڑھے ایک جگہ پہنچے وہاں ریت بہت تھا۔ حضرت عیسی علیہ السلام نے اس ریت کو جمع کیا اور فرمایا خدا کے حکم سے سونا ہو جا وہ ریت سونا ہو گیا۔ حضرت عیسی علیہ السلام نے اس کے تین حصے کئے اور فرمایا کہ ایک حصہ تیرا ہے اور ایک حصہ میرا ہے اور ایک حصہ اس کا جس نے روٹی کھائی۔ اس سب تیرا ہے اور اس کے حولے کر کے چلے گئے قدرت خدا سے دو آدمی اس کے پاس پہنچے چاہا کہ اسے مار ڈالیں اور سونا چھین لیں۔ اس نے کہا کہ مجھے قتل نہ کرو ان تنیوں حصوں میں سے ایک ایک حصہ ایک ایک آدمی لے گا۔ پھر ایک آدمی نے کہا کہ ہمارے واسطے کھانا مول لے (آ) وہ گیا اور کھانا مول لیا اور اپنے جی میں کہا کہ افسوس کی بات ہے کہ دونوں سونا لے جائیں میں اس کھانے میں زہر ملا دوں گا۔ وہ کھا کر مر جائیَ تو سب سونا میں لے لوں۔ اور ان دونوں آدمیوں نے آپس میں کہا کہ اسے سونا کیوں دیں ۔وہ پھر کر آئے تو اسے مار ڈالیں اور ہم دونوں سونا اٹھالے جائیں۔ جب وہ پھر کر آیا ان دونوں نے اسے مار ڈالا اور اس کا رکھا ہوا جو کھانا جو کھایا توخود بھی مر گئے اور سونا اسی طرح پڑا ریا۔
ابن بطو طہ نے سلطان محمد تغلق بارے لکھیا اے۔
سلطان دے دربار وچ جدوں کسے ملک دا خراج پیش کیتا جاندا اے تے سونے دے بھانڈے ۔ تھال ۔ لوٹے یا ہور کوئی چیز بنوائی جاندی اے تے سونے دیاں اٹاںوی بنوا لیندے نیں جنہاں نوں محشت آکھدے نیں (پری مغل انڈیا لکھاری ثمینہ رحمان صفحہ 419
میں اس سلسلے وچ کوئی حتمی فیصلہ نہیں کر سکدا سارے عالماں دے خیال پیش نیں
آسیاوی سل وانگون باہو رانوندیاں نو کو ہندی ہو دے امکان تے وی غور کر لیا جوے میرا لیر ایسے ول ای اے کیوں جو حضرت عیسی بارے مسیحی دین دے عالماں نے اس کہانی بارے کوئی ہنگارا نہیں بھریا تے شاید آسیا دا لفظ وگڑ کے عیسی بن گیا ہووے گواہی آسیا دی وی کوئی نہیں ملی گویڑ ای لایا اے


92
ددھ دہی تے ہر کوئی رڑکے عاشق بھاہ رڑکیندے ہُو
تن چٹورا من مدھانی آہیں نال ھلیندے ہُو
دکھاں دا نیترا کڈھے سہکارے ہنجھو پانی پویندے ہُو
نام فقیر تنہاں دا باہو ہڈاں توں مکھن کڈھیندے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

رڑکنا=ولوڑنا -مکھن کڈھن لئی مندھانی چلا کے دہی نوں زور نال ہلانا پھیرنا متھنا
بھاہ=اگ
چٹورا=چھوٹی چاٹی -مٹی دا بھانڈا جس وچ مدھانی پاکے ددھ رڑکیا ویندا اے
مندھانی =متھنی-ددھ رڑکن دا لکڑی دا آلہ جنھوں چاٹی -چٹور ۔ وچ گھت کے نیترے نال ہلایا وہندا اے۔
نیترا=مدھانی نوں ھلان لئی چمڑے یا سوتر دا فسمہ
سہکارے کڈھنا=سسکی بھرنا ہٹکورے لینا-
sobbing
ہنجھو=اتھرو -گلیڈو
فقیر=ٹ ک 20
ہڈوں=ا-1 ہڈ وچوں -پشو دے سکے کرنگ وچوں
-2ہڈیاں وچوں مکھ کڈھاندے نیں ۔ اپنے جسم دا سارا ساہ ست فقر دے راہ وچ خرچ کر دیندے نیں۔


93
دین تے دنیا سکیاں بھیناں عقل نہیں سمجھیندا ہُو
دوویں اکس نکاح وچ آون شرع نہیںفرمیندا ہُو
اگ تے پانی تھاں اکے وچ واسا نہیں کریندا ہُو
دوہیں جہانیں مٹھے باہو جنہاں دعوی میں دا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

دین =ٹ ک 67
دنیا =ٹ ک 2 ٹ ک چیت دنیا از خدا غافل بدن ۔ نے قماش و نقرہ و فرزند وزن (مولانا روم )
عقل =ٹ ک 38
سکیاں بھیناں =دین تے دنیا وچوں صرف اک نال بیوی والا رشتہ ہوسی تے دوجہ نال سالی والا واجبی جیہار رشتہ ہوسی
ٹ ک =حُرِّمَت عَلَیکُم اَن تَجمَعُوا بَینَ الاُختَینِ اَلاَّ مَا قَد سَلَف ق م 4/23
ٹ ک =حُبُّ الدُّنیَا وَالدِّینِ لَا یَسعَانِ فَی قَلب وَاحَدِِ (حدیث نبوی )
ٹ ک =خَسرَ الدُّینَا وَ الاَخَرَۃَ ذَلِکَ ھُوَ الخُسرَانُ المُبَین ٹ ک 22/
II
ٹ ک =دین گویا دنی سے دنی نہ چلی ساتھ سر کویاڑا ماریا غافل اپنے ہاتھ
اگ تے پانی=.....اکس تھاں تے جاں اگ ہیسی یا پانی دونویں اکھٹے تھیسن تے دھواں بھاپ بن ویسن
واسا=وسیبا-گزران- گزران-گزارہ
مٹھا =مسا دا ماضی مطلق ٹ ک 32
میں =اپنی ہوند
دعوی میں دا =....جیہڑا شخص ایہہ دعوی کیندا اے پئی میں دین تے دنیا دوہاں نوں نپی بیٹھاں اوہدا دعوی جھوٹھا اے۔ ہکی نال سچھی محبت لاون لئی دوجی نوں اپنےء توں کجھ فاصلے تے پریڑے رکھنا پوسی۔
(میں نوں تے مارنا آیا اے ایس رستے وچ اپنی ہوندا دا دعوی کرنا بھکیکھا اے -ٹ ک میں دے گل تے چھری

94
ذاتی نال نہ ذاتی رلیا سو کم ذات سڈیوے ہُو
نفس کُتّے نوں بنھ کراہاں قیماقیم کچیوے ہُو
ذات صفاتوں میہنا آوے ذاتی شوق نپیوے ہُو
نام فقیر تنہاں دا باہو قبر جنہاں دی جیوے ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

ذاتی =رب دی ذات
ذاتی =اوسے ذات دا
کم ذات =ذاتوں باہر دا -گٹھیا کمینی ذات دا
ذاتی نال =.....نفس =نفس امارہ -بندے نوں اپنے مگر لاکے کراہے پاون والی -منو کامنا (دل دی خواہش) بندے دا نفس اوہنوں لالچ -سواد-لابھ -فائدے -روپ پہن دکھا کے کراہے پاندا اے۔
نفس کتے نوں = ....نفس تے کتے دی سانجھ ....=کتا اک لالچی جانور اے ہر سواد لی شے ویکھ کے اوہدی رال ٹپک پیندی اے۔ کام واشنا دا اثر چھیتی قبولدا اے (مشکی کتی مگر لگے کئی کتے ڈٹھے ہوسن)
بنھ کراہاں = بنھ کے ای -قبو وچ لیا کے مارکے اوہدیاں سدھراں نہ من کے نفس دی خواہش دے الت کم کر کے
قیما قیم کچیوے =نفس کتے دا قیما کرنا چاہیدا اے۔ سدھراں خواہشاں دی نفی کر کے اوہنوں انج ماریا جاوے کہ دوبارہ زندہ نہ ہوسکے نفس مطمتہ بن چکا ہووے
ذات صفاتوں =....جدوں بندے نوں رب دا عشق اپنے دقبضے اپنے وچ کر لئے پھیر اوہنوں اپنی ذات سید شیخ جٹ وغیرہ دے گن صفتاں سن کے لہائی (شرم ) ّآوندی اے۔ اوہنوں اپنی ذات صفات سن کے انج جاپدا اے جویں اوہنوں کسے میہنا مار دتا ہووے
ذاتی شوق =رب دا عشق
نپیوے =نپ لئے پھڑکے اپنے قبضے وچ کر لئے
نام فقیر =....ٹ ک
II


95
ذکر فکر سب اُرے اُریرے جان فدا نہ فانی ہُو
فانی فدا تنّہاں حاصل جیڑے وسدے لامکانیں ہُو
فانی فدا ہوئے اوہ جنّہاں چکھی عشق دی کانی ہُو
باہو ذکر رڑیندا ہر دم یار نہ ملیا جانی ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

ذکر = ٹ ک 60
فکر =ٹ ک 60
ارے اوریرے =بہت ارانہہ ای -ہور وی اُرانہہ
فدا = قربان -صدقے -ھولی
فانی =فناء ہوون والی
(جدوں تائیں جان فدا نہ ہووے رب نہیں لبھدا - ناں وبہون ذکر فکر سب ارانہہ تے ہور وی
اُرانہہ دہ جاندے نیں )
لامکانیں =عالم قدس - عالم بالا جس مکان دا کوئی حد بنا نہیں -خدا دی تعریف وچ اک کلمہ لامکان دی ورتیا جاندا اے (لا مکانی اوہ جہیڑا کسے تھاں مکان نال بجھا نہ ہووے سگوں ہر تھاں تے ہووے ) لا مکا دی دیر کرن دا شرف حضور نبی کریم نوں حاصل اے۔
کانی=تیر
ذکر سڑیندا .....=اوہدے ذکر نے میرے دل وچ وچھوڑے دی اگ بالی ہوئی اے مینوں فراق وچ ساڑ دا پیا اے۔
جانی =اپنی جان وانگوں پیارا (2) کسے دے بارے پوری واقفی رکھن والا- محرم راز دلاں دے بھیت جانن والا (مرادی معنے خدا تعالی )

96
ذکر کنوں کر فکر ہمیشہ لفظ تکھا تلواروں ہُو
کڈھن آہیں جان جلاون فکر کرن اسراروں ہُو
فکر دا پھٹیا کوئی نہ جیوے پُٹے مڈھ پہاڑوں ہُو
حق دا کلمہ آکھیں باہو رکھے فکر دی ماروں ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

ذکر = ٹ ک 60
فکر=ٹ ک 60
کنوں =توں ۔ کولوں ۔ (2)دی تھاں تے (3)دی وجہ توں ۔ پاروں
ایہ لفظ =فکر
تکھا= تیز ۔ ترکھا۔ تیز دھار والا
ٹ ک =خَسِرَ
ذاکر =ذکر کرن والے
تلواروں =تلوارتوں
جان جلاون=سوچ وچ جان کپاون
اسرروں =خدائی بھیت بارے -نہ تائیں اپڑن لئی
پھٹیا =پھٹڑ۔ زخمی ۔ متاثر
نہ جیوے=مرن توں پہلاں ای مر جاندا اے پٹے
پٹے مڈھ پہاڑوں = پہاڑوں نوں مڈھوں پٹے فکروں بنا ذکر تے ممکن ای نہیں تے جے کیتا جاوے تے اوہدی کوئی وٹک نہیں
ٹ ک =اَلذّکرَ بِلَافَکرِ کَصَوت الحَمِارِ
ٹ ک =بر زبان اللہ و در دل گاؤ خر ایں چنیں تسبیح کے دا رد اثر (رومی )
رکھے=اللہ بچائے ۔ اللہ ای راکھی کرے (اللہ دا گجھا مفہوم موجودا اے )
فکر دی ماروں=فکر نہ ہوون دی حالت ۔ فکر توں وانجھیا ہون دی دشا


97
رات اندھیری کالی دے وچ عشق چراغ جلاندا ہُو
جیندی سک کنوں دل نیویں نہیں آواز سناندا ہُو
اوجھڑ جھل تے مارو بیلے دم دم خوف شینہاں دا ہُو
تھل جل گئے جھکیندے باہُو کامل نینہ جنہاں دا ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

رات اندھیری=.....جیون جھنجھٹاں جھمیلیاں دی کالی انھیری رات جہدے وچ بندے نوں کوئی صیحح راہ نہیں لبھدی
سک =ملن دی سدھر ۔ دیدار دی خواہش
کنوں =ٹ ک 96
نویں = قبضے قابو وچ آئے
نیونا =لونا۔ -1گاں ،کج چون لگیاں ڈھنگا نیانا پانیا -2تھلے تھلے جانا۔ -3ہولی ہولی ڈبنا
اوجھر= ٹ ک 15
مارو=ٹ ک 15
بیلا=ٹ ک 15
دم دم =ہر داہ نال ہر ویلے
شنہ =شیر (اُچارن شہاں کرو )
تھل =خشکی دا علاقہ۔ ریتلا علاقہ
جل ؤ بحری علاقہ ۔ دریا ۔ سمندر۔ ندی ۔ نالے وغیرہ جھکندے گئے = جھا کدے ۔ اوکڑاں جھلدے گئے
کامل نیونہہ =پورا عشق۔ سچا پیار


98
راتیں رتی نیند نہ آوے ڈینہاں رہے حیرانی ہُو
عارف دی گل عارف جانے کیا جانے نفسانی ہُو
کر عبادت پچھوتاسیں ضائعا گئی جوانی ہُو
حضور تنہاں نوں باہو جنہاں ملیا شاہ جیلانی ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے

رتی = ذرا وی ٹ ک 25=
ڈینہاں = دن نوں
عارف = کائنات تے رب رب تے بندے اتے نبدے دے دوجے نبدے نال جو رشتے نیں اوہناں نوں چنگی طرح جانن تے پچھانن والا
نفسانی = نرا اپنے نفس دا گولا۔ من دا مرید
پچھوتاسیں =پچھتاوگے
ضائعا=اپھل ۔ بے نتیجہ
حضور= ٹ ک 23
ملنا =ٹ ک 30
شاہ جیلانی=حضرت غوث الاعظم سید عبدالقادر جیلانی -محبوب سبحانی بغداد شریف والے ۔
کیا جانے نفسانی=نفسانی آدمی عارف دی گل نہیں سمجھ سکدا


99
راتیں نین ہنجو رت روون ڈینہاں غمزہ غم دا ہُو
ُپڑھ توحید تن اندر وڑیا سکھ آرام نہ سمدا ہُو
سر سولی تے چاٹنگیوے ایہو راز پرم دا ہُو
سدھا ہو کوہیوئے باہو قطرہ رہے نہ غم دا ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے

نین = اکھاں
ہنجھورت=رت دے اتھرو
غمزہ= محبوب دی اکھ دا اشارہ یا عاشق نوں مارن والی کوئی ادا ۔ غم وی مارن والی سے ہے ٹ ک ھانڈی گلے دم نال بندہ گلے غم نال
ٹ ک =مارابہ غمزہ کشت وقضارا بہانہ ساخت
پڑھ توحید کلمہ طیب پڑھ کے جیہڑا توحید دا مول مڈھ اے
تن اندر=خاکی جسم اندر
نہ سمدا=سوندا نہیں ۔ سمدا دا فاعل بے چین روح اے
ٹنگیوے=ٹنگیا جاوے
پرم دا =ٹ ک 24
سدھا ہو =چوں چرا کیتے بناں
کوہیویے =اپنے اپ نوں کویائیے ۔ اللہ دی رضالئی اپنے آپ نوں کویایئے ٹ ک حضرت
اسماعیل دی قربانی۔ حضرت امام حسین دی شہادت


100
راہ فقر دا پرے پریرے اوڑک کوئی نہ دَسّے ہُو
نہ اُتھ علم نہ پڑھن  پڑھاو ن نہ اُتھ مسلے قِصّےُہو
ایہہ دنیاہے بُت پرستی مت کوئی اُس تے وِسّے ہُو
موت فقیری جیں سر باہو معُلم تھیوے تسّے ہُو



اوکھے لفظاں دے معنے

راہ=تائیں اپڑن دی واٹ
فقر=ٹ ک 22
پرے پریرے =ہوروی پرانہہ ۔ دویڈا
اوڑک =انتہا ۔ آخری سرا۔ آخری حد
اتھ=فقر دی دنیا وچ
نہ اوتھے =.......فقر دی راہ وچ علموں بغیر نرے دینی علم دا کوئی کم نہیں -پڑھاون اے نہ مسئلے قصے نیں
دنیا=ٹ ک 2
بت پرستی=دنیا ولاے اللہ تعالی نوں زبانی کلامی معنود مندے نیں ۔ پر اصل وچ اوہناں دے الہ زن زر زمین نیں۔ انج دنیا ولاے لالے وی بتاں دی ای پوجا کر رہے نیں
ٹ ک = اگرجہ بت ہیں جماعت کی آستینوں میں
مجھے ہے حکم اذاں لاَ اَلہَ اِلاَّ اللہ (اقبال )
مت وسے=(1) ایہدے تے اعتبار نہ کرے (2) متاں وس جائے کدھرے وس ای نہ جائے
موت فقیری=فقیری دی موت ٹ ک مُوتُواقَبَلَ اَن تَمُوتُوا
تسے =اوسے نوں
تسے معلم تھیوے=اوسے نوں پتہ لگدا اے (معلم معلوم دا پنجانی اُچارن اے)



 


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels