Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> ابیات سلطان باہو >> ابیات باہو 170-161

ابیات باہو 170-161

سلطان باہو
February 5th, 2008

161
گھجے سائے صاحب والے کجھ نہیں خبراصل دی ہُو
گندم دانہ بہتا چگیا؟ گل پئی ڈور ازل دی ہُو
پھاہی دے وچ میں پئی تڑپاں بلبل باغ مثل دی ہُو
غیر دلے تھیں سٹ کے باہُو رکھ اُمید فضل دی ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
گجھے =پوشیداہ-جیہڑا ظاہر دیاں نظراں توں اوہلے لکیا ہووے
سایہ =کامل انسان تے عالم نوں ظل الہ (رب دا سایہ ) آکھدے نیں (کجھ خوشامدی لوک بادشاہ نوں وی ظل الہ آکھدے سن -اوہناں دی گل چھڈو)
سایہ صرف اصل شے دا عکس ہوندا اے تے نور دے مقبلے وچ ہوندا اے سانوں (عام لوکاں نوں ) نور بارے کئی خبر نہیں
ٹ ک
سایہ یزداں بود بندہ خدا
مردہ ایں عالم و زندہ خدا
(رومی)
اصل =نور جیہدی وجہ توں سایہ بند اے
گندم دا دانہ بہتا چگیا = کنک دا دانہ بہتاتے نہیں سی کھادا صرف چکھیا ای سی -ٹ ک ق م 2/35اللہ تعالی دے ہنکن دے باوجود وی کندم دانہ چکھیا گیا -ایسے لئی ازل دی ڈور گل وچ بے گئی اے -جیہڑی ابد تائیں رہے گی
میں عالم مثال دی بلبل ہاں جہیٹری اپنی اصل نالوں دور ہوکے عالم شہادت (بتاں دی شکل ) دی پھاہی وچ پھس گئی ہاں -میں دوبارہ عالم مثال دی سیر لئی تڑپ رہی آں
غیر =غیر اللہ (وحدت الوجود وچ غیر دا کوئی وجود نہیں )
سٹ کے = کڈھ کے
فضل =خدا دا اپنے بندے نوں اوہدے حق تے لوڑ توں ڈھیر ودھ دینا-بے حد کرم تے بخشش


162
گودڑیاں وچ جال جنہاں دی راتیں جاگن ادھیاں ہُو
سک ماہی دی ٹکن نہ دیندی انھے دیندے بدیاں ہُو
اندر میرا حق تپایا کھلیاں راتیں کڈھیاں ہُو
تن تھیں ماس جدا ہو باہو سوکھ جُھلارے ہڈیاں ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
گودڑیاں =وکھ وکھ کپڑیاں دیاں ٹاکیاں گنڈھ ترپ کے بنائی وڈی ساری چادر -مرقع دلق
جال =ٹ ک 52
سک=ٹ ک 97
ٹکنا=آرام کرن لئی لیٹ جانا۔ کسے تھاں تے تھوڑا جیہا چر ٹھہرنا ۔ نیندر لئی ذرا اکھ لگ جانا
انھے =حقیقت توں بے خبر بھید توں ناواقف -کسمجھ
بدیاں دینا = بھیڑے توں بھیڑے جھوٹے الزام لانا-کیڑے پانا-بدمام کرن لئی چال چلن تے داغ لانا ٹ ک 129
کھلیاں =کھلو کے - بے چینی نال
راتیں کڈھیاں =راتاں گزاریاں
سوکھ =سوکھا-سوکے دی بیماری جس وچ ماس سک جاندا اے تے دیہی دا بھار گھٹ جاندا اے تے انت وچ کھلڑی ڈھلی ہوکے ہڈیاں نال جھالر وانگ لمکن لگ پیندی اے
جھلارنا=جھلارنا=لٹکی ہوئی شے دا ایدھر اودھر ہلنا


163
گیا ایمان عشقے دے پاروں ہو کر کافر رہیے ہُو
گھت زنّار کفر دا گل وچ بت خانے وچ بہیے ہُو
جس جا جانی نظر نہ آوے سجدہ مول نہ دئیے ہُو
جانی نظر نہ آوے باہو کلمہ مول نہ کہئے ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے
پاروں =وجہ توں -کارن واسطے
ایمان =ٹ ک 16
عشق =ٹ ک (عشق دی فضیلت بیان کیتی گئی اے )
زنار =ہندو لوک سوتر دا پوتر دھاگا گل وچ لمکائی پھر دے نیں ۔ جنجو
بت خانہ =مندر جس وچ مورتیاں دی پوجا ہوندی اے
جا=جگہ
جانی =ٹ ک 102
کلمہ =کلمہ طیب جیہدے وچ اسم ذات "اللہ"موجود اے
اللہ دے عارف اونا چر سجدہ نہیں کردے جنا چر اوہ حقیقی مسجور نوں ویکھ نہ لین کلمہ طیب وچ وی اسم ذات "اللہ" موجود اے ایس لئی اوہ کلمہ وی اوتھے ای پڑھدے نیں جتھے اوہناں نوں جانی نظر آوے ۔ جدوں تائیں اوہ آپ نظر نہ آوے ۔ عارف لوک کلمہ طیب وی آکھن لئی تیار نہیں ہوندے ۔
حضرت فرید الدین عطار ہوراں نے حضرت جنید بغدادی دی ایہو گل و گج کے آکھ دتی اے
ہر کہ نادیدہ اسم او گوید مشرک است آن فضول ناہموار
مول =ہرگز


164
ل۔ لہ ہو غیری دھندے ہک پل مول نہ رہندے ہُو
عشق نے پُٹے رکھ جڑاں تھیں اک دم ہول نہ سہندے ہُو
جیہڑے پتھر وانگ پہاڑاں لون وانگوں گل وہندے ہُو
عشق سوکھالا ہوندا باہُو سبھ عاشق بن بہندے ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
لَہ =اوس دے لئی -اوہدی ملکیت
لَہ ہونا=فقردا اوس حالت وچ ہونا جدوں اوہ سمجھے کہ میں صرف رب دی لکیت ہاں یا اوسے لئی ہاں۔ لَہدی حالت وچ ہونا۔
غٰیری دھندے=غیر اللہ بارے مصروفیت غیر اللہ بارے خیال
ہول =تلوار یا کسے دھار والے ہتھیار دی نوک چوبھ کھوبن دا عمل۔ بہت معمولی جھٹکایا حملہ
عشق نے پٹے =.......جہیڑے رکھ اک دم دی ہول نہیں سن سہندے ۔ عشق نے اوہ رکھ جڑھاں تھیں پٹ گھتے نیں ۔
جیہڑے پتھر =......عشق دے گلن تے سختی ، دنگینی مکا کے نرم گداز کرن دی تاثیر دسی گئی اے
سوکھالا=(1) سوکھا-آسان
(2) خوش آیند-سکھ دین والا
pleasing


165
لا یحتاج جنہاں نوں ہویا فقر تنہاں نوں سارا ہُو
نظر جنہاں دی کیمیا ہووے اوہ کیوں مارن پارا ہُو
دوست جنہاں دا حاضر ہووے دشمن لین نہ وارا ہُو
قربان تنہاں توں باہو جنّہاں ملیا بنی سہارا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
لایحتاج =ٹ ک ۔ اَلفَقرُ لَا یَحتَاجُ اِلاَّ اِلَیَ للہ.فقیر نوں کسے شے دی لوڑ نہیں ہوندی سگوں سارے جہان نوں اوہدی لوڑ ہوندی اے۔ ٹ ک رسالہ روحی صفحہ 35
ٹ ک -لَا یَحتَاجَ سَوَی اللہ ہے فقر دی شان (خواجہ فرید) جیہڑے لا یحتاج دی حد تائیں اپڑن گے سمجھ اوہناں نوں سارا فقر حاصل ہوگیا۔ ایہد الٹ وی صحیح جاپدا اے۔ جنہاں نوں پورا فقر (جوگ ) مل ویسی پھر اوہناں نوں ہور کسے شے دی لوڑ نہ رہسی۔
جیہڑے اکھ نال ویکھن نال ای گھٹیا چیزاں دی خاصیت بدل کے ودھیا کر دکن دی قدرت رکھدے ہوون اوہ پارے مارکے کشتہ کیون بناون ۔ ٹ ک
آناں کہ خاک را بہ نظر کیمیا کنند
آیا بود کہ گوشہ چشمے بما کنند
(خواجہ حافظ شیرازی )

ٹ ک ۔ حضرت خواجہ قطب الدین بختیار کاکی دے فقر بارے ۔ بزم صوفیہ ص 81
ہورٹ ک ۔ حضرت حضرت خواجہ قطب الدین بختیار کاکی دے فقر بارے ۔ بزم صوفیہ دا صفحہ 189-188
کیمیا =گھٹیا دھاتاں وچ بدلن دا علم ۔ جویں تانے یا چاندی نوں سونے وچ تبدیل کر لینا۔
پارا =پارے دا کشتہ مارنا بڑا مشکل کم اے۔ عام کیمیا گراں توں پار کچا رہ جاندا اے آکھدے نیں جے پارا ماریا جاوے تے اگوں سونا بناونا سوکھا اے ۔۔۔۔۔ میں جیہڑے کیمیا دے نسخے لبھے نیں۔ اوہ ایہہ نیں
(1) کنزا الحسین (باب ستواں کیمیا دے نسخے ) ( 2) مقدمہ خطبہ کشف المجوب (3) اک سیلانی درویش کولوں وی کیمیا دا جہیڑا گھرا لبھا اے۔ عام چور تے محتاج تے لالچی لوک کیمیا دے نسخے دی بھال وچ کھجل خراب ہوندے نیں پر کیمیا نظر ولاے ایس تون اکا بے نیاز ہوندے نیں سیلانی درویش دا دسیا نسخہ کیمیا انج اے
خوش گفت شمس مغرب گوکرد طوطیا
زرنیخ سرب زیبق ایں پنج را بسا
در خون تیرہ تر کن وانگہ بنار درکن
ہر مس کہ خواہی ذرکن این است کیمیا
گوگرد=گندھک آملہ سار ، طوطیا=نیلا تھوتھا ، زینخ =ہڑتال ورقیہ ، سرب =سکہ زیبق =سکہ زیبق =پارہ (خون تیرہ مینوں ککھ پتہ نہیں لگا )
حاضر =سرتے موجود ، وار -(1) فائدہ -دقبضہ ( 2) بدلہ -واری
سہارا=ٹ ک 30


166
لکھن سکھیوں لکھ نہ جاتا کاغذ کیتو ضائعا ہُو
قط قلم نوں مار نہ جانیں کاتب نام دھرایا ہُو
سبھ اصلاح تیری ہوسی کھوٹی جاں کاتب ہتھ آیا ہُو
صحیح تنہاں دی باہو جنّہان الف تے میم پکایا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
لکھ نہ جاتا=لکھن دی جاچ نہ سکھی -لکھائی دا علم نہ جانیا تے نہ سکھیا گیا
جاتا =(مصدر جاننا توں -ماضی مطلق دی پرانی شکل اے ) جانیا ، ٹ ک (کاکا میں تینوں پچھاتا )
قط =چاقو یا قلم تراش نال قلم دا لکھن والا سرا بنان لئی کٹ
کاتب نام =......قلم نوں قط لان دا ول نہیں تے اپنا ناں کاتب کیوں دھرایاای
اصلاح =تختی تے یا کاغذ تے استاد کولوں لئی گئی خوش خطی دی درستی (چوتھے مصرعے وچ صحیح تنہاں دی توں مراد اصلاح اے
کاتب =اصلی کاتب جیہدے ہتھ وچ تیری تقدیر دی قلم اے
الف =اللہ
میم =محمد
پکایا =لکھن دی چوکھی مشق۔ ابھیاس کرکے لکھن بھیت نوں جانیا (م وچ ا ۔ وی موجود اے )
ٹ ک =پاکے مکھ تے مروڑی الفوصں میم بن کیا
اتے م پکایا =کلمہ طیب وچ جھوٹھیاں معبوداں دی نفی تے سچے معنود اللہ تعالی دا اثبات تے نال ای حضرت محمد مصطفی دی رسالت دا اقرار اے۔ ایس لئی الف تے میم پکان والے دی روحانی طور تے مکمل اصلاح ہو جاندی اے


167
لوک قبر دا کرسن چارہ لحد بناون ڈیرا ہُو
چٹکی بھر مٹی دی پاسن کردن ڈھیر اُچیرا ہُو
دے درود گھراں نوں ونجن کوکن شیرا شیرا ہُو
بے پروا ردگاہ باہو نہیں فضلاں باجھ نبیڑا ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
چارہ=چھیتی کیتا گیا حل علاج -دارو-اُپاء (مردے دی بے حرمتی تے بدبو دا علاج اوہدا قبرے پانا اے )
لحد =قبر دے ٹوئے وچوں اک پاسے ہٹوں کڈھیا گیا ٹویا-سامی
چٹکی =...... دفناؤں مگروں ہر عزیز مٹی دی اک مٹھ ضرور پاندا اے
درود=فاتحہ دعائے خیر
ونجن =چلے جاون گے
کوکن=.....جوان بندے دے میت تے ہائے ہائے شیرا آکھ کے الاہا جاندا اے
فضل =ٹ ک 161
فضلاں باجھ=.......اللہ دے فضل توں بغیر



168
لوہا ہوویں پیا کٹیویں تاں تلوار سڈیویں ہُو
کنگھی وانگوں پیا چریویں زلف محبوب بھریویں ہُو
مہندی وانگوں پیا چریویں زلف محبوب رنگیویں ہُو
عاشق صادق ہوویں باہو رس پریم دی پیویں ہُو

اوکھے لفظاں دے معنے
سڈیویں =سدیا جاویں -اکھوائیں
کٹیویں =کٹیا جاویں
سڈیویں =سدیا جاویں -جاویں -اکھوائیں
چریویں=چیریاجاویں
بھریویں =بھریا جائیں پر ہو جاویں -رج جاویں
محبوب دیاں زلفاں نال رج کے چہل مہل کر لیں
گھوٹیویں =گھوٹیا جاویں
رنگیویں=رنگیا جاویں ( محبوب دی تلی نوں رنکن دی تھان محبوب دی تلی نال رنگیا جاویں وچ شاعری دی پدھر اچیری اے ) ایس بیت وچ عشق دی منزل (محبوب تائیں ڈھوئی ) تے اپڑن والے نوں راہ وچ جو اوکڑاں جھلیناں پیندیاں نیں اوہناں دا ذکر کر کے عاشق نوں دی سچے عشق دے اوکھے پنیڈیاں دی دس پائی گئی اے



169
مال جان سب خرچ کراہاں کریئے خرید فقیری ہُو
فقر کنوں رب حاصل ہووے کیوں کیجے دلگیری ہُو
دنیا کارن دین ونجاون کوڑی شیخی پیری  ہُو
ترک دنیا تھیں کیتی باہو شاہ میراں دی میری ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
خرچ کراہاں =آؤاسیں خرچ کریئے
کنوں = توں -دے طفیل -کولوں
کیوں کیجے دلگیری =دلگیری نہ کرو -غم -فکر -اداسی کرن دی کہیہ لوڑا ے
کارن =پچھے -دی وجہ توں -دی خاطر
ونجاون =گواون -ضائعا کرن
کوڑی =جھوٹھی
شیخی =بزرگی - مشائخ وچوں ہوون دا دعوی
پیری=بزرگی -رشدو ھدایت دی گدی
ترک =......حضرت غوث الاعظم نے دنیا ترک کیتی سی -دنیا اتے لت مارن دے سلسلے وچ حضرت غوث الاعظم جیلانی ہوراں دی سرداری اے -اوہناں پہلاں ایہ کم کرکے دسیا اے -اوہناں دنیا تے ترک کر چھڈی اے پر دین دی روحانی سلطنت وچ شاہ میراں دی بادشاہی اے
شاہ میراں=سیداں دے بادشاہ ٹ ک 31
میری =اگوائی -
سرداری -سیادت -قیادت


170
مذہباں دے دروازے اچے راہ ربانا موری ہُو
پنڈتاں تے ملوانیاں کولوں چھپ چھپ لنگھیے چوری ہُو
اڈیاں مارن کرن بکھیڑے دردمنداں دے کھوری ہُو
باہو چل اتھائیں وسئیے دعوی کسے نہ ہوری ہُو


اوکھے لفظاں دے معنے
ایس بیت دا مقابلہ بیت 113نال کر لیا جاوے
دروازے =موری =ٹ ک 113
ربانا=رب دا ٹ ک (لوک ببانہ =پیو دا پنڈ )
پنڈت =ہندو دھرم دا علم
بکھیڑے =-1مشکل ولا نواں -رکاوٹ (2) بحث دا جھگڑا (3) مخول ۔ مذاق
دردمنداں =ٹ ک 47
دعوی کسے نہ =.......جتھے ملکیت دا دعوی کرن والا ہور کوئی انسن نہ ہووے رب وی مالکی ہووے ۔ یا اوتھے پنڈتاں ملونیاں ورگا علم -وریا دا دعوے کرن والا ، بحث کرن والا کوئی نہ ہووے ۔ سب درویش ہوون اک نے کہی دوجے نے مانی نانک کہے دونوں گیانی والا ماحول ہووے


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels