ਵੇਤਨਾਮ ਜੰਗ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਛਿੱਤਰ ਖਾਹਦੇ: ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ

ਵੇਤਨਾਮ ਦੀ ਜੰਗ ਹਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗ ਲਈ ਗਿਆ ਹੇ ਉਥੋਂ ਛਿੱਤਰ ਈ ਖਾਹਦੇ ਹਨ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਥੋਪੀ ਹੋਈ ਜੰਗ ਅੱਜ ਉਥੇ ਮੌਤਾਂ ਤੇ ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਈ ਨਹੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਸਗੋਂ ਆਪੋਂ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦਲਦਲ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਈ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੇ ਇਕ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿਚ ਲਿਖਾਰੀ ਜੈਕਸਨ ਡੀਲ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 30 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਪੰਗੇ ਲੈਣ ਨੂੰ ਵੇਤਨਾਮ ਦੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਤੋਲਿਆ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਮੂਜਬ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵਾਹ ਪਿਛਲੇ 30 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵਿੱਤ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਹਾਲ ਨਾਲ ਈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਲਿਖਾਰੀ ਮੂਜਬ ਪਿਛਲੇ 30 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਫ਼ੌਜ ਘੱਲ ਕੇ ਪੰਗਾ ਲਿਆ ਯਾਂ ਉਥੋਂ ਫ਼ੌਜ ਕੱਢੀ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹਨੂੰ ਵਿੱਤ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਵਾਪਰੀ ਨਾਲ ਸਾਹਵਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਨਾ ਤੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਵੇਤਨਾਮ ਦੀ ਜੰਗ 1964-73 ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਗਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 536000 ਫ਼ੌਜੀ ਘੱਲੇ ਤੇ ਇਹਦੇ ਵਿਚ 58220 ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 1982-84 ਵਿੱਚ ਲਿਬਨਾਨ ਵਿਚ ਪੰਗਾ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੌ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 265 ਫ਼ੌਜੀ ਮਰਵਾ ਲਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਡ ਵੀ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਪੰਗੇ ਲਏ ਗਏ ਤੇ ਹਰਥਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀ ਮਰਵਾਏ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਮਾਆਹਦੇ ਕਰ ਕੇ ਉਥੋਂ ਨੱਸਣਾ ਪਿਆ।

ਇਰਾਕ ਦੀ ਜੰਗ 2003ਈ. ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਢਾਈ ਲੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਘੱਲਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਤੀਕਰ 4335 ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੰਗ 2001 ਈ. ਤੋਂ ਛੋਹੀ ਗਈ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ 68000 ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਤੀਕਰ 806 ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਜੋਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ਾਨਾ ਜੰਗੀ ਪਾਰੋਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਪਿਆ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੰਗ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਯਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਜਿਤਨਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।