ਲੱਤ ਨਾ ਫਸਾਉ ,ਸਾਥ ਦਿਓ!

ਜਨਰਲ ਰਿਟਾਇਰਡ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਫਿਰ ਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੁਸਤਕਬਿਲ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਹੈ।ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ ਸਿਆਸਤ ਦਾਨਾਂ ਤੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ ਜ਼ਾਤੀ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਤੇ ਅਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਕਿਲਾ ਖਲੀਆਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਮਾਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਜਮਾਅਤਾਂ ਯਾਨੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੌਂ ਲਈ '' ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਬਾਸ਼ '' ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੇ ਜੋ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਕੁੱਝ ਮੀਡੀਆ ਮੁਜਾਹਿਦਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਜਨਰਲ (ਰ) ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਅਪਣੀ ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਫ਼ਹਿਮੀ ਦੱਸਣ ਵਿਚ ਕਵੀਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਨਿਜ਼ਾਮ ਖ਼ੋਰੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਇਮਕਾਨ ਰਦੀਆ । ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਕੀਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪੋਂ ਇਕ ਅਨਨਗਜ਼ ਵਿਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਕ ਅਨਹੁਨੀ ਜਈ ਗੱਲ ਹੈ। ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਆਰਮੀ ਸਟਾਫ਼ ਜਨਰਲ ਇਸ਼ਫਾਕ ਪਰਵੇਜ਼ ਕੀਆਨੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਜਰਾਸੀਮ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।

ਪਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਕਾਕਰਦਗੀ ਵੱਲੋਂ ਗਲੀਆਂ ਘਰਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਈ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਫ਼ਤਖ਼ਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਹਾਲੀ ਤੀਕਰ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੀਕਰ ਕੋਈ ਆਸ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਰਹੀ। ਉਹਨੇ ਆਈਨ ਦੀ ਦਫ਼ਾ ਅਠੋਨਜਾਹ ਟੋਬੀ ਹੇਠ ਸਦਰ ਦੇ ਇਖ਼ਤਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸਦਰ ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਈ ਬੜੇ ਸਕੂਨ ਨਾਲ ਇਵਾਨ ਸਦਰ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਚੌਵੀਹ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਮੁਲਕ ਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ ਕਿ ਛੇਤੀ ਇਹ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਛੱਡ ਦੀਵਨਗੇ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਲਾਕਾਈ ਸਾਂਝ ਭਿਆਲੀ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਸੌਂ ਖਾਦੀ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਜਈ ਤਸੱਲੀ ਲਈ ਵੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਮਾੜੇ ਜਏ ਰੋਸ ਵਿਖਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦਫ਼ਾ ਅਹਿਮਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਨੇ ਗ਼ੈਰ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਲਪੇਟ ਦਿੱਤਾ ਕਿ '' ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜ ਸੁਕਣੇ ਆਂ?'' ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੇ ਮਈਸ਼ਤ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹਨੇ ਆਈ ਐਮ ਐਫ਼ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੜਕਾਇਆ ਹੈ।ਉਹਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਤੇ ਹਕੂਮਤੀ ਖ਼ਰਚੇ ਘੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਵਣਗੇ ਪਰ ਕਾਬੀਨਾ ਤੇ ਕਈ ਵਜ਼ਾਰਤਾਂ ਦੀ ਵੰਢ ਤੇ ਸਦਰ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰਲੇ ਦੌਰਿਆਂ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾਨਾਂ ਤੇ ਹਾਸ਼ੀਆ ਬਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਖੜਨ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪੱਕ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਜਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ ਲਈ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਗਾ ਪਰ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਰਹੀਆ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਗਾ ਜੋ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਲਾਸ ਅੱਧਾ ਭਰਿਆ ਤੇ ਅੱਧਾ ਖ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਜੇ ਤਗੜੀ ਕਾਬੀਨਾ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਮੁਲਕੀ ਦੌਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁੱਝ ਭੈੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹਦੇ ਕਾਰਨ ਢਲਮਲ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਵਿਚ ਇਤਹਾਦੀ ਜਮਾਅਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਮੰਗਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ। ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਪਣਾ ਕਸੂਰ ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੈ। ਜਮਹੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਅਵਾਮੀ ਹਕੂਮਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਹਿਸਾਸ ਜੁਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ '' ਨੁਮਾਇੰਦਾ '' ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦੀ ਅਯਾਸ਼ੀ ਲਈ ਏਨੀ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਪੋਏਗੀ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਲੋਚ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਇਸਰਾਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਹਿਰੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਦਬਾ ਤੇ ਵਫ਼ਾਕੀ ਵਜ਼ੀਰ ਬਣਾਉਣਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਲਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਤਕਰਰ ਤੇ ਬੜਾ ਰੋਸ ਵਿਖਾਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਜੋ ਜ਼ਹਿਰੀ ਨੇ ਗ਼ੈਰਤ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਫੱਡੇ ਵਾਲੇ ਖ਼ਿਆਲ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੇ ਸਨ ਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਦੂਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਦੱਬਣ ਦੇ ਵਾਕੇ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਆਖਿਆ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਹਯਾਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹਕੀਕੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਐਬ ਨਹੀਂ। ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੌਂ ਕਾਫ਼ ਲੀਗ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਵਾਂ ਖਿਲਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਅੜੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫੱਡੇ ਵਾਲੀ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਸਿਆਸੀ ਹੋ ਜਾਵਣ ਵਾਲੇ ਜਸਟਿਸ ਇਫ਼ਤਖ਼ਾਰ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਸਦਰ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਤੋਂ ਇਹ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਹਯਾਤੀ ਨੂੰ ਦਾਅ ਤੇ ਲਾ ਦੀਵਨਗੇ ਤੇ ਆਪੋਂ ਕੋਈ ਦਾਅ ਨਹੀਂ ਖੇਡਣਗੇ। ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੌਂ ਦੇ ਇਕ ਸੁਰ ਕੱਢਵੀਂ ਆਗੂ ਜਾਵੇਦ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੇ ਇਹ ਰੀਮਾਰਕਸ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਗੌਹ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੌਂ ਦੇ ਕੋਲ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿੰਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਹ ਇੰਜ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਨੂੰ ਉਹ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਨਾਲ ਟੁਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵੇਲਾ ਖਨਜਾਈਆ। ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੌਂ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਮੁਜਾਹਿਦ ਉਹਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਜੀਣ ਨਾ ਦੀਵਨਗੇ ਤੇ ਮਈਸ਼ਤ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਏਜੰਡੇ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਸਰਕੋਬੀ ਲਈ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਸਿਆਸੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੀ ਗ਼ੈਰ ਮਸ਼ਰੂਤ ਬਹਾਲੀ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਪਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜੋ ਜਨਰਲ ਰਿਟਾਇਰਡ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਦੇ ਟੁਰਨ ਤੇ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਦੇ ਸਦਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਤੀਕਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਚਕੀਆ ਹੈ, ਡਿੱਗ ਦੀ ਹੋਈ ਮਈਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਫ਼ਾਟਾ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਅਮਲਦਾਰੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਲਿਸੀ ਦੱਸੀ ਜਾਚਕੀ ਹੈ।

ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨੌਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀ ਦਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਿੱਚ ਧਰੂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਹਨ ਤੀਕਰ ਸਿਆਸੀ ਸਿਆਣਪ ਦਾ ਵਿਖਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਗੱਲ ਨ੍ਹੀਂ ਫੜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀ ਦਾ ਕਿ ਆਪੋ ਵਿਚ ਗੁੱਥਮ ਗੁੱਥਾ ਹੋਵਣਾ ਛੱਡ ਦੇਵਨ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਤਾਆਵਨ ਕਰਨ ਤੇ ਸਾਂਗੇ ਚੰਗੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਭੈੜੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਜਾਣ ਛਡਾਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹਯਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਹਰਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮੁਲਕ ਬਾਰੇ ਭੈੜੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨੂੰ ਮੁਕਾ ਸਕਣ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀ ਦਾ ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਆਬਾਦ ਤੇ ਲਹੌਰ ਦੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਟਿਕ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਰਵੇ। ਪਰ ਇਹ ਕੰਮ ਇਸ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਦੋਹਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕਰਦਗੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਛੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੀਡੀਆ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਨੰਬਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਰਵੇ। ਮੁਲਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੜੇ ਵਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਹਰ ਇਕ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਇਹਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਅਪਣਾ ਮੋਢਾ ਦੇਵੇ ਨਾ ਕਿ ਲੱਤ ਅੜਾਵੇ।