ਅਮਰੀਕਾ ਮਾਲੀ ਬੁਹਰਾਨ: ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਖ਼ਤ ਵਿਚ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਵੱਡੇ ਮਾਲੀ ਬੁਹਰਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਲਕ ਦੇ ਚੌਥੇ ਵੱਡੇ ਸਰਮਾਇਆ ਕਾਰ ਅਦਾਰੇ ਲੀਹਮੀਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਨੇ ਦੀਵਾਲਆ ਕਰਾਰ ਦੇਵਨ ਦੀ ਦਰਖ਼ਵਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਆਲਮੀ ਮਾਲਯਾਤੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਮਿਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਇਸ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਰਟਗੇਜ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੀਹਮਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਅਮਰੀਕੀ ' ਬੈਂਕਰ ਪਟਸੀ ਕੋਡ ' ਦੇ ਬਾਬ ਗਿਆਰਾਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਮੂਜਬ ਦੀਵਾਲਆ ਹੋਵਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰੇ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ ਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਕਮਾਂ ਮੁੜਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮਨਜ਼ਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਲਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਵਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹਦਾ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸਰਹਸਸ ਦੀਆਂ ਡਿਗਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਸਕਦਾ ਹੈ।ਆਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਤੇ ਇੰਜ ਦੇ ਚੌਵੀਹ ਘੰਟੇ ਲੰਘੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਨੀ ਸੌ ਵੀਹ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗ਼ੈਰ ਮਾਅਮੂਲੀ ਆਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮਾਲੀ ਔਕੜਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਬੜਨ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਇੰਜ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਡਰਾਮਾਈ ਪੇਸ਼ ਰਫ਼ਤ ਵਿਚ ਇਤਲਾਵਾਂ ਮੂਜਬ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਰੋਕਰੀਜ ਫ਼ਰਮ ਮੀਰਲ ਲਿੰਚ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਏਕਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬੰਕ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਇਹਨੂੰ ਅਪਣੀ ਮਾਲਕੀ ਵਿਚ ਲੈ ਲਵੇ। ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਤੇ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਮੂਜਬ ਇਹ ਸੌਦਾ ਪੰਜਾਹ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਤੇ ਮਾਲਯਾਤੀ ਅਦਾਰੇ ਵਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ਪਏ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦਲਈ ਸਤਰ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਖ਼ਸੂਸੀ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਕੁੰਡ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਇਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਸਰਮਾਇਆ ਦਾਰ ਅਦਾਰੇ ਲੀਹਮਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਦੇ ਦੀਵਾਲਆ ਹੋਵਣ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਾਲਯਾਤੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਈ ਬੈਂਕ ਲੀਹਮਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਗੁੰਜਲ ਦਾਰ ਸੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮਕਾਵਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀਵਨਗੇ।  ਇੰਜ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਨਸ਼ੋਰਨਸ ਕੰਪਨੀ ਏ ਆਈ ਜੀ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਰਕਜ਼ੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਾ ਚਾਲੀ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਫ਼ੰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਰਹੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਮਾਲੀ ਬੁਹਰਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਹਸਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਲ੍ਹੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਆਸੜੀਲੀਆ ਵਿਚ ਅਨਡਕਸ ਦੋ ਆਸ਼ਾਰਆ ਪੰਜ ਫ਼ੀਸਦ ਥੱਲੇ ਗਿਆ ਤੇ ਸੰਗਾ ਪੁਰ ਵਿਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗਿਆ। ਤਾਇਵਾਨ ਵਿਚ ਚਾਰ ਤੇ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਪੰਜ ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮੀ ਆਈ।ਲੰਦਨ ਵਿਚ ਮਰਕਜ਼ੀ ਇੰਡੈਕਸ ਤਕਰੀਬਾ ਤਿੰਨ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਚ ਢਾਈ ਫ਼ੀਸਦ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ।

ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਇਟਲੀ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ਾਈ ਕੰਪਨੀ ਅਲਾਤਾਲਆ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਸ ਹੈ ਜੋ ਪੈਰ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰਹੋਏਗੀ।  ਅਲਾਤਾਲਆ ਤੇ ਦੋ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਦੀਵਾਲਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਰਹੀ ਹੈ।ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨੌਕਰ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰਬਚਾਵਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤਨਖ਼ਵਾਹਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਆਸ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲੀਹਮਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਦੇ ਦੀਵਾਲਆ ਹੋਵਣ ਵਿਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਖ ਬੈਂਕ ਤੇ ਮਾਲਯਾਤੀ ਅਦਾਰੇ ਬਹੁਤ ਗ਼ੈਰ ਯਕੀਨੀ ਸੂਰਤੇਹਾਲ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵਣਗੇ।  ਲੀਹਮਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਮਮਕਨਾ ਖ਼ਰੀਦਾਰ ਬੈਂਕਾਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਬਾਰਕਲੀਜ਼ ਤੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਵਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਲੀਹਮੀਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਦਾ ਦੀਵਾਲਆ ਹੋ ਜਾਵਣਾ ਜ਼ਰਵੀ ਹੂਚਕੀਆ ਸੀ।

ਲੀਹਮੀਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਵਿੱਚ ਪੰਝੀ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਕਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚ ਉਹਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਬਾਰ ਕਲੀਜ਼ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਲੀਹਮੀਨ ਦੇ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਸ ਚੌਥੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਵਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਧੱਕਾ ਹੈ।

ਲੀਹਮੀਨ ਬਰਾਦਰਜ਼ ਨੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦਾਰੀ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਬੀ ਬੀ ਸੀ ਮੂਜਬ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਸਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਸਨ ਉਨੀ ਸੌ ਤ੍ਰਹਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕਸਾਦ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਤੀਕਰ ਕੋਈ ਮਾਲਯਾਤੀ ਅਦਾਰਾ ਦੀਵਾਲਆ ਹੋਵਣ ਦੀ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਨਹੀਂ ਅਪੜਿਆ।