ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਨੇਂ!

ਜੇ ਮਰਦ ਔਰਤ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਤਲਾਕ ਦੇਵਨ ਤੋਂ ਵਲਾਵਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਔਰਰ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਲਾਕ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਈ ਸਾਲ ਲਮਕਾਵਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੱਵੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀ ਦਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਨਜ਼ਰੀਆਤੀ ਕੌਂਸਿਲ ਵੱਲੋਂ ਵਜ਼ਾਰਤ ਕਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਯਾਂ ਮੁਲਕ ਗੈਰ ਮੁਬਾਹਿਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਬੜੀ ਇਹਤਿਆਤ ਨਾਲ ਇਸ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਦੇ ਰੱਦ ਅਮਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲਾ ਤਅਲਕੀ ਦੇ ਸਰਦ ਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਇਕ ਇੰਜ ਦੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਤਲਾਕ,ਖ਼ਲ ਤੇ ਨਾਂ ਨਫ਼ਕਾ ਦੇਵਨ ਯਾਂ ਨਾ ਦੇਵਨ ਵੱਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾ ਮੁਕੱਦਮੇ ਥੋੜੀਆਂ ਜਈਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇਂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਹੋਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਥੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋਈ ਵੀ ਸਲਾਹ ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਸਲਾਮੀ ਨਜ਼ਰੀਆਤੀ ਕੌਂਸਿਲ ਵਰਗੇ ਆਈਨੀ ਅਦਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਉੱਕਾ ਸਿਆਸੀ ਮਸਲਹਤਾਂ ਦੀ ਫੁੱਟੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦੇਣਾ ਪਰ ਰੌਸ਼ਨ ਖ਼ਿਆਲੀ, ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ, ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨੀ ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਬਰੋਬਰੀ ਤੇ ਅਜਤਹਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਰਾਗ ਗਾਵੰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮੀ ਨਜ਼ਰੀਆਤੀ ਕੌਂਸਿਲ ਦੀ ਇਸ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਮੌਲਵੀਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਉਹਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਨਾ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਯਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜ਼ਨਾਨੀ ਰੁਕਣ ਪਾਰਲੀਮਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੋਜ਼ੂਅ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਵਿਖਾਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਹੱਦ ਇਹ ਹੇ ਜੋ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਅਮੂਰ ਵੱਲੋਂ ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ ਦੀ ਅਸਟੀਨਡਨਗ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਇਕ ਮਰਦ ਸੀ ਜਿਹਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਮਰਦ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਪਰ ਪਾਰਲੀਮਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿੰਤਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਇਕ ਆਮ ਜਈ ਹੀ ਲੱਗੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਆਇਲੀ ਕਨੂੰਨ ਮਜਰਆ ਉਨੀ ਸੌ ਅਕਾਠ ਹੇਠ ਜਿਹੜਾ ਫ਼ਾਰਮ ਹਰ ਨਿਕਾਹ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੇ ਉਹਦੀ ਸ਼ੱਕ ਨੰਬਰ ਅਠਾਰਾਂ ਹੇਠ ਖ਼ਾਵੰਦ ਮਸ਼ਰੂਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬੀਵੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਹੱਕ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਾਰਲੀਮਾਨ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਵਿਆਹੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਸੰਤਾਲੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਵਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨਕਾਹੀ ਫ਼ਾਰਮ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਦੇ ਵੇਲ਼ੇ ਇਹ ਫ਼ਾਰਮ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ਾਰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਿਕਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਬਦੀਦੀ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਵਰਤ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਟੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਸ਼ੱਕ ਨੰਬਰ ਅਠਾਰਾਂ ਤੇ ਖ਼ਤ ਤਨਸੀਖ਼ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਗਾ।
ਕਿੰਨੀਆਂ ਪਾਰਲੀਮਾਨ ਦੀਆਂ ਰਕਨਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਨਿਕਾਹ ਦੇ ਵੇਲ਼ੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਅਠਾਰਾਂ ਹੇਠ ਹੱਕ ਤਲਾਕ ਮੰਗਿਆ ਸੀ ਯਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਵਨਦਾਂ ਨੇ ਆਪੋਂ ਹੱਕ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਅਮਲੀ ਸੂਰਤ ਹਾਲ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਨੜੀਨੋਏ ਆਸ਼ਾਰਆ ਨੜੀਨੋਏ ਨਿਕਾਹ ਫ਼ੀਸਦ ਨਿਕਾਹ ਨਾਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਨੰਬਰ ਅਠਾਰਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੇ। ਤੇ ਨੜੀਨੋਏ ਫ਼ੀਸਦ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਜਦੋਂ ਖ਼ਾਵੰਦ ਔਰਤ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਤਲਾਕ ਦੇਵਨ ਵਿਚ ਮੁਜ਼ਾਹਮਤ ਕਰਦਾ ਹੇ ਨਾਂ ਨਫ਼ਕੇ ਯਾਂ ਮਿਹਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਰੋੜੇ ਅੜਾਵਨਦਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ੀ ਤੇ ਪੇਸ਼ੀ ਪਵਾਂਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਕਲਾ ਖ਼ਲ ਦਾ ਰਾਹ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਦੇ ਹਥ ਸਿਵਾਏ ਖ਼ਲ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜਿਹਦੇ ਹੇਠ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਾਲੀ ਅਜ਼ਾਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਸਕਦੀ। ਸਗੋਂ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਬ ਹੈਬਤ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛਡਵਾਨ ਲਈ ਹੱਕ ਮਿਹਰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਖ਼ਾਵੰਦ ਨੂੰ ਉਤੋਂ ਕੁੱਝ ਰਕਮ ਦੇਵਨ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੇ ਜੋ ਜਦੋਂ ਸੁਣੀ ਯਾਂ ਸ਼ੀਆ ਮੌਲਵੀ ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਆ ਤਲਾਕ ਦੇਵਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਕਾਹ ਨਾਮੇ ਵਿਚ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਾ ਮਸ਼ਰੂਤ ਹੱਕ ਦੇਵਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਪਾਈ ਗਈ। ਤੇ ਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਨੋਨਾਂ ਹੇਠ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮਸ਼ਰੂਤ ਹੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੇ ਤੇ ਇਹਦੇ ਤੇ ਅੱਜ ਤੀਕਰ ਕਿਸੇ ਹਕੂਮਤ ਯਾਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਨੋਨਾ ਅਮਲਦਰਆਮਦ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਤੌਫ਼ੀਕ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਈ।
ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਕਹਾ ਹਨਫ਼ੀ ਤੇ ਫ਼ਕਹਾ ਜਾਫ਼ਰਆ ਮੂਜਬ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਖ਼ਾਵੰਦ ਪਿਛਲੀ ਬੀਵੀ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਦਿਤ ਦੀ ਮੁਦਤ ਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਆਣਿਆਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮਰਦ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਹੋਵਣ ਤੀਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੇਖ ਭਾਲ ਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਵਾਹਵਾ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਖਿਲਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਿਚ ਬੇ ਸ਼ੁਮਾਰ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜੀ ਤੇ ਮੁਆਸ਼ੀ ਗੁੰਜਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕੀਹ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਫ਼ਕੇ ਤੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਦੀ ਪਰੋਰਸ਼ ਲਈ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਬਲੋਗ਼ਤ ਦੀ ਮੁਦਤ ਤੇ ਅਜਤਹਾਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਆਸ਼ੀ ਤੇ ਸਮਾਜੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨਾਲ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਨਿਸਾਬ ਜ਼ਕੋ ਤੇ ਫ਼ਤਰਾਨਾ ਦੀ ਸ਼ਰਾ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਆਸ਼ੀ ਉਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਬਦਲੀ ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਨਾਂ ਨਫ਼ਕਾ ਦੀ ਸ਼ਰਾ ਤੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਦੀ ਵੇਖ ਭਾਲ ਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਤੇ ਉਮਰ ਬਲੋਗ਼ਤ ਦੀ ਹੱਦ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਹਚਰ ਮਚਰ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਠੀਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਮੁਨਾਸਬ ਫ਼ੋਰਮ ਉਨੀ ਸੌ ਤਹਤਰ ਦੇ ਆਈਨ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਮਕਾਤਿਬ ਫ਼ਿਕਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਇਸਲਾਮੀ ਨਜ਼ਰੀਆਤੀ ਕੌਂਸਿਲ ਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਕੌਂਸਿਲ ਦੀ ਨੀਅਤ ਤੇ ਇਖ਼ਤਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੰਜ ਚੈਲੰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਹਕੂਮਤਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਇੰਜ ਹੀ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸੱਠਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਤੇ ਪਾਰਲੀਮਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਰਕਨਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਸਦਾਰ ਸੱਥਾਂ ਵੀ ਮੁੱਢਲੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਤੇ ਇਕ ਹੋਵਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉੱਕਾ ਮਜ਼ਲੋਮੀਤ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਆਲਮੀ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਵਰਗੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਉੱਕਾ ਦਿਲ ਦੀ ਭੜਾਸ ਹੀ ਕੱਢ ਦਿਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਜੇ ਇੰਜ ਦੇ ਹਸਾਸ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਤਾਲਕਾ ਤੇ ਸਾਹਬ ਰਾਏ ਫ਼ੋਰਮ ਤੇ ਖੁੱਲ ਕੇ ਗੱਲ ਬਾਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਸਮਝੀ ਗਈ ਤੇ ਫਿਰ ਇਕਬਾਲ ਮੂਜਬ

ਯੇ ਚਮਨ ਯੋਨਹੀ ਰਹੇ ਗਾ ਔਰ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਜਾਨਵਰ
ਅਪਣੀ ਅਪਣੀ ਬੋਲੀਆਂ ਸਬ ਬੋਲ ਕਰ ਅੜ ਜਾਏਂਗੇ