ਮੁਢਲਾ ਵਰਕਾ > ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰ > ਬੋਲੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ > ਪੰਜਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ !
ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਪਹਿਲੋਂ ਲੰਦਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੜ੍ਹਿਆਰ ਕੁੜੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ਪਈ ਕਿਵੇਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਲੰਦਨ ਆਈਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਈ ਇੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਿਆਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਹੈਰਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹਿਆ ਤੇ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਪਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਪਤਾ ਸੀ ਪਈ ' ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਇਨ ਪੜ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਯਾਂ ਗਲੀ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬੋਲੀ ਦੀ ਆ। ਗੱਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਇਹਦੇ ਤੋਂ ਅੱਡ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ ਵੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਪਿਓ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ '। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੰਘੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਇਹੋ ਤਾਸਰ ਸੀ ਪਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉਰਦੂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਉਹਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਲੰਦਨ ਦੀ ਅਲਫ਼ੋਰਡਲੀਨ ਵਿਚ ਸਿੰਧ ਦੇ ਇਕ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਹੋਈ। ਗੱਲਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦਾ ਮੋਜ਼ੂਅ ' ਪੰਜਾਬੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ' ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹਿਆ ਪਈ ਕੀ ਹੱਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਬਾਤ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਨੇਂ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਲੋਕ ਮਨਨਗੇ ਪਈ ਇਹਦਾ ਜਵਾਬ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋਸਕਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਕ ਮੀਲ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਦਬੀ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਆਕੜ ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਯਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਇੰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਰਲਤੀ ਨੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮੁਕਾਮੀ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਨੇਂ ਪਰ ਉਹ ਨਿਆਣੇ ਇਸ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੇ। ਇਹਦੇ ਉਲਟ ਇਕ ਦੂਜਾ ਮੇਲ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਖ਼ਤੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੇ ਜਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਈ ਸਾਰੇ ਸੂਝਵਾਨ ਆਪੋਂ ਤੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਯਾਂ ਉਰਦੂ ਸਿਖਾਵਣਦੇ ਨੇਂ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇਂ ਪਈ ਸਾਡੇ ਨਿਆਣੇ ਹਯਾਤੀ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵਣ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਸ਼ਰਾਫ਼ੀਆ ਵਿਚ ਇੰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਇਹਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ। ਗੱਲ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ। ਤੱਤ ਇਹੋ ਨਿਕਲਿਆ ਪਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸੇਬ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਉਹਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਤੇ ਅਦਬ ਮੁੱਕਦੀ ਗਲ ਉਹਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨੇਂ ,ਤੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਬੋਲੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਨੇਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਦਰਾਂ ਤੇ ਰੀਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਅਮਲ ਨਾਲ ਬਣ ਦੀਆਂ ਨੇਂ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਸੇਬ ਵਿਚ ਪਾੜ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਹਾਰ ਦੀ ਵੀ ਖ਼ੋਰੇ ਇਹੋ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।
More