ਕੀਹ ਰਾਮਚਨਦਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੋਸਕਦਾ ਹੈ?

ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਯਕਮ ਮਈ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਿਆ ਸੀ ਤੇ ਈਸਟ ਵਿਲੇਜ ਦੇ ਸਿਨਮਾ ਦੇ ਥੇਟਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੰਮੀ ਲੈਣ ਫਿਰ ਵੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਇਕ ਦੋਸਤ 'ਚਾਂਸ ਤੇ ਟਿਕਟ ' ਲੈਣ ਲਈ ਖੁੱਲੇ ਸੀ।' ਹਟੁ ਬਚੋ ਮਾਰਲਿਨ ਬਰਾਨਡੋ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਉ'। ਬਾਕਸ ਆਫ਼ਿਸ ਦੀ ਬਾਰੀ ਤੀਕਰ ਅਪੜਨਾ ਤੇ ਦੂਰ ਲਾਇਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਕੀਪਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇ ਉਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਤੇ ਤੜ੍ਹੀ ਭਰੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਆਖ ਰਹੇ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਨਮਾ ਘਰਾਂ ਦੇ ਗੇਟ ਕੀਪਰਜ਼ ਤੇ ਪੁਲਸ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੋ ਜੀਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਰਲਿਨ ਬਰਾਨਡੋ ਵੀ ਆਰਹੀਆ ਹੈ ? ਮੈਂ ਨਿਰੋਸ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ' ਨਹੀਂ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਈ ਮਾਰਲਿਨ ਬਰਾਨਡੋ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਕਹਿਆ।

ਹਰ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜੱਗ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਲੀ ਵੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਾਬਰਟ ਡੀ ਨੀਰੂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮਿਲੇ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਆਲਮ ਤਮਾਸ਼ਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

' ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਇਸ ਮਿਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੰਦਰਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਇਸਲਾਮ ਤੇ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਇਕ ਬੈਲੀ ਕਹਿ ਰਹੀਆਸੀ। ' ਹਾਂ ਇਹੋ ਲਾਇਨ ਹੈ ' ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਮਚੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ' । ਇਕ ਮੁਕਾਮੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦ ਉਹਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ' ਅਸੀਂ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵੇਖ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਏਨੀ ਸੋਹਣੀ ਹੈ' ਮੇਰੇ ਇਕ ਸੰਗੀ ਜੁੜੇ ਨੇ ਕਹਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਲਾਇਨ ਵਿਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋ ਗਈ।

' ਮੈਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਮਸ਼ਰਕ ਵਸਤੀ ਪੜ੍ਹਾਵਨਦਾ ਹਾਂ। ਮਰਾਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਫੁਲਿਆ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਯਕੀਨਾ ਸਿੰਧ ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਸੰਗੀ ਨੇ ਕਹਿਆ।

'' ਲੋ ਭਈ ਜਾਵੇਦ ਜਬਾਰ ਵੀ ਆਗਏ '। ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਹਿਆ। 'ਉਹ ਇਕ ਵੱਡੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ'। ਲਾਇਨ ਵਿਚ ਖਲੋ ਤੇ ਇਕ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿਆ। ' ਟੀ ਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਲੈਣ ਹੋਈ ਚਾਹੀ ਦੀ ਹੈ' ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ ਟੀਸਟੀਕਲਜ਼ ਕੀਅਰੀਰ ਲਾਇਨ !

ਚਾਂਸ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਟਿਕਟ ਮਿਲ ਹੀ ਗਿਆ ਜਿਨੂੰ ਇਥੇ ਰਸ਼ ਲੈਣ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇਂ। ਅੰਦਰ ਹਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਮਿਲੀ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਸਵਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਮਚਨਦਪਾਕਸਤਾਨੀ। ਟਾਈਟਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਨੰਬਰ ਚੱਲਣ ਲੱਗੇ। ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿਚ ਵੀ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਚੱਲਣ ਲੱਗੀ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ। ਦੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨ ਯਾ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਹਰਾਏ ਥਰ ਵੱਲ। ' ਥਰ ਦੋ ਹਨ। ਇਕ ਉਹ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਮੀਡੀਆ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਦੂਜਾ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਥਰ ਵਿਚ ਜੰਮਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਚੇਤੇ ਆਈ।

ਹਨ ਥਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮਿਲੇ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਤੇ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਲੀ ਵੱਡ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ਾਇਰ ਫ਼ੀਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਨੂੰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰਕਜ਼ੀ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰ ਰਾਸ਼ਦ ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਪਹਿਲੇ ਵਾਂਗੂੰ ਅਪਣੀ ਐਕਟਿੰਗ ਦੀ ਤਿਸੀ ਤੇ ਹਨ। ਤਾਹਿਰਾ ਵਾਸਤੀ ਵੀ ਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਤੇ ਹਨ । ਇਕ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਤੀ, ਬੜੀ ਚਾਲੂ, ਕਟਰ ,ਮੁਹਾਰਾ ਸ਼ਟਰਨ, ਹਨਦੋਜੀਲ ਡਿਪਟੀ ਪਰ ਦਿਲ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ।

ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਥੇਟਰ ਤੇ ਟੀ ਵੀ ਦੇ ਮੰਝੇ ਹੋਏ ਲਿਖਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਵਣ ਵਾਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਥਰ ਦੇ ਕੂਲ੍ਹੀ ਜ਼ਾਤ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਅਛੂਤ ਯਾ ਦਲਿਤ ਬੱਚੇ ਰਾਮਚੰਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। (ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸਲੋਕ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੋਹੀਂ ਹੀ ਮੁਲਕ ਹਨ ਤੀਕਰ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੇ ਨੇਮ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਹਨ)ਦਲਿਤ ਦੋਸਤ ਲਿਖਾਰੀ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮਸਤਨਦ ਅਥਾਰਟੀ ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਕਾਇਮ ਖ਼ਾਨੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ' ਭਟਕਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ' ਆਖਿਆ ਹੈ।

ਕਹਾਣੀ ਦੋਹਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਉਮਡ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਕੂਲ੍ਹੀ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਤੇ ਰਾਸ਼ਦ ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਦੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ (ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਈਅਦ ਫ਼ਜ਼ਲ ਹੁਸੈਨ) ਰਾਮਚੰਦ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਕੇ ਨਸਦੀਆਂ ਨਸਦੀਆਂ ਭੁਲੇਖੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿਚ ਵ ੜਨ ਤੇ ਇਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹਨੂੰ ਰੋਕਣ ਆਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਰਾਸ਼ਦ ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਾਸੂਸ ਕਹਿ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ, ਜੇਲ੍ਹ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਥਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ' ਤਰਤੀਬ ਵਾਰ ਮਾਂ ਤੇ ਬੀਵੀ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘਮਦੀ ਹੈ।

ਕਹਾਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਏਨੀ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮਿਲੇ ਟੜੀਬੀਕਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਇੰਜ ਹੀ ਨਿਆਣਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਟਨਡੋ ਅੱਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਤੂੰ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦੇ ਮਾਰਾ ਮਾਰ ਤੋਂ ਸਤ ਕੈ ਕੈ ਖੋਖਰਾ ਪਾਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਜਾਂਦੀ ਦੋਸਤੀ ਟਰੇਨ ਵਿਚ ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਸੀ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਕਾਰ ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ ਗੀਤ ਸ਼ੋਭਾ ਮਡਗਲ ਨੇ ਗਾਏ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਉਹ ਸੀਨਮਾਟਕ ਰੂਪ ਤੇ ਰੰਗ ਤੇ ਮਹਿਲ ਵਕੂਅ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਥਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਥਰ ਜਾਵਣ ਵਾਲੀ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰਾ ਹਨ ਸਗੋਂ ਖ਼ੋਰੇ ਪਹਿਲੀ ਗ਼ੈਰ ਮੁਲਕੀ ਹੋਵਣ ਗਈਆਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਉਥੇ ਗ਼ੈਰ ਮੁਲਕੀ ਤੇ ਕੀ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੰਗਰ ਪਾਰਕਰ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਗ਼ੈਰ ਮੁਲਕੀ ਯਾਂ ਲੰਡੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਲਿਆਵਣਾ ਵੀ ਮਨਾ ਸੀ। ਰੀਨਜਰਜ਼, ਕਾਲਾ ਨਾਗ ਤੇ ਅਰਬਾਬ , ਥਰ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਖ਼ੋਰੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੋਵਣ।

ਖ਼ੋਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨਾਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਵੇਦ ਜਬਾਰ ਵਰਗੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਇੰਜ ਦੀਆਂ ਸੋਖਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਵਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤਾਲੁਕਾਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਅਪਣੀ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਧੀ ਮਿਹਰੀਂ ਜਬਾਰ ਨਾਲ ਥਰ ਜਾ ਕੇ ਥਰ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਥਰ ਦੇ ਸਹੁਰਾ ਵਿਚ ਜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੇਤ ਦਾ ਕੋਈ ਟਿੱਬਾ ਤੁਸੀ ਇਕ ਥਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਆਉ ਤੇ ਹੋਸਕਦਾ ਹ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਉਥੇ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹਵਾ ਉਹਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਖਿੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਥਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਸਅਲੇ ਉਥੇ ਦੇ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਉਹੀ ਭੁੱਖ ਤੇ ਰੀਨਜਰਜ਼, ਪਟੀਲਾਂ ਤੇ ਅਰਬਾਬਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜ਼ਲਤਾਂ ਝੱਲ ਦੇ ਲੋਕ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਵੇਦ ਜਬਾਰ ਤੇ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਪਰ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਾਲਾ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ।

ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਪਾਪੂਲਰ ਯਾਂ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਫ਼ਿਲਮ। ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਸੀਨਮਾਟੋਗਰਾਫ਼ੀ ਜਿਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਨੇ 'ਸੱਤਿਆ ਜਿੱਤ ਰੇ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮਕਤਬ ਫ਼ਿਕਰ ਦੀ ਲੈਣ ਵਿਚ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਇਕ ਇੰਜ ਦਾ ਵਣ ਲਾਇਨਜ਼ ਸਕਰਿਪਟ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਥੇਟਰ ਦੇ ਹਰ ਡਰਾਮਾ ਨਿਗਾਰ ਦਾ ਖ਼ਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਨੂੰ ਮੁਕਾਮੀ ਡੀ ਸੀ ਆਫ਼ਿਸ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੀਕਰ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਹੇਠ ਹੀ ਸਨਸਰ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ।ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਜੁਗਤੀ ਤੇ ਉਸਤਰੇ ਦੀ ਕਾਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜੁਮਲੇ ਤੇ ਡਾਇਲਾਗ, ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੁਸਨ ਤੇ ਕਮੀਨਗੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।

ਰਾਮਚੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਚ ਅਖ਼ੀਰ ਬੱਚਾ ( ਜਿਸ ਦੇ ਵਦੇ ਹੋਵਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਵੀਦ ਜਬਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ) ਵਾਹਗਾ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਰਾਸ਼ਦ ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਪਿੱਛੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇੰਜ ਦੇ ਕਈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕੈਦੀ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਸੂਸੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹਨ।

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ' ਰਾਮਚੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ' ਨਿੱਜੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾਵਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਥਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਥਰੀਆਂ ਦੇ ਭਲਿਆਈ ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਨਹੀਂ?

ਰਾਮਚੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚਾਰ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿਨਮਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਈ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਟਰਾਈਬੀਕਾ ਮਿਲੇ ਵਿਚ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਨਮਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।

ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਰਲਣ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਅਜ਼ੀਮ ਸਿੰਧੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼ੇਖ਼ ਇਆਜ਼ ਦੀ ਵਾਈ ' ਸੜੀ ਪਾਉਂਦਾ ਟਾਰੀਈਨ ' ਤੇ ਮਾਈ ਭਾਗੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਢਾਟਕੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ' ਖੜੀ ਨੇਮ ਕੇ ਨੀਚੇ ' ਵੀ ਰਲਤੀ ਹੈ। ਸਾਦਿਕ ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਮੋਹਨ ਭਗਤ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਕੀ ਗੱਲ ਸੀ!

ਥਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਿਵ ਕਿਸ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੇ। ਚਲੋ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਮਚੰਦ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ੀਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਜਾਵਣ ਲੱਗਿਆ!