''ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ '' ਲਹੌਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ

ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮੂਰਖ਼ ਤੇ ਥ੍ਰੀ ਕਾਨਟੀ ਨੀਨਟਸ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੁੰਤਜ਼ਿਮ ਫ਼ਲੀਬ ਜ਼ਲਾਦੋ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵੀ ਲਿਆਏ ਹਨ ਜਿਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਗਮਸ਼ਦਗੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਲੰਦਨ ਦੇ ਇਕ ਤਹਾ ਖ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਲੱਭ ਲਿਆ ਸੀ।

ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ , ਹਦਾਇਤ ਕਾਰ ਏ ।ਜੇ ਕਾਰਦਾਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ' ਉਨੀ ਸੌ ਅਠੋਨਜਾਹ ਵਿਚ ਅਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਚ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮੇਲੇ ਦੇ ਇਕੱਠ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨਮਾ ਨੂੰ ਬੜੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤੇ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਵਖ ਉਥੇ ' ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ' ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਵੀ ਹੋਈ। ਪਿਛਲੀ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਨ ਅਲਾਕਵਾਮੀ ਨਾਜ਼ਰੀਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨਮਾ ਦੇ ਇਸ ਅਹਿਮ ਸੰਗ ਮਿਲ ਦਾ ਮੁਸ਼ਾਹਿਦਾ ਕੀਤਾ।

ਫ਼ਰਾਂਸ ਜਾਵਣ ਵਾਲੇ ਵਫ਼ਦ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਿਲ ਦੇ ਜਮਾਲ ਸ਼ਾਹ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੇ ਸ਼ੁਅਬਾ ਫ਼ਿਲਮ ਤੇ ਟੈਲੀ ਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ੀਰੀਂ ਪਾਸ਼ਾ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਕਲਾਕਾਰਾ ਰੀਮਾ ਰਲਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਆਖਣ ਤੇ ਫ਼ਲੀਪ ਜ਼ਲਾਦੋ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ' ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਾਪੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲੀਆਵਨਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੀਂ ਨਸਲ ਪੰਜਾਹ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲੋਂ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਹਕਾਰ ਤੋਂ ਫ਼ਿਦਾ ਚਕ ਸਕਣ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਪੜ੍ਹਿਆਰ ਵੀ ਅਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਣ। ਫ਼ਲੀਪ ਜ਼ਲਾਦੋ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਵਣੀ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਮਾਹਿਰ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਲਹੌਰ ਤੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਿਵ ਕਰਵਾਏ। ਪੜ੍ਹਿਆਰਾਂ ਤੇ ਸਹਾਫ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਸਵਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਲਹੌਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਿਵ ਸਾਉਥ ਏਸ਼ੀਆ ਫ਼ਰੀ ਮੀਡੀਆ ਏਸੋਸੀ ਇਸ਼ਨ (ਸੀਫ਼ਮਾ) ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸੋਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਡੀ ਵੀ ਡੀ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪੈਂਤੀ ਐਮ ਐਮ ਦੇ ਪਰੋਜੀਕਟਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋਈਏ।

ਸੀਫ਼ਮਾ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੇ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ।

ਫ਼ਿਲਮ ' ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ' ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮਸ਼ਰਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸਿਆਸੀ ਰੰਗ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਸਲਾ ਇਹ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਉਰਦੂ ਕਿਉਂ ਹੈ ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮਸ਼ਰਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਖੇਵੇਂ ਤੇ ਉਰਦੂ ਬੰਗਾਲੀ ਦੇ ਲਿਸਾਨੀ ਪਾੜ ਵਿਚ ਢਿੱਲ ਗਿਆ ਜਿਸ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮਾ ਗਰਮ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ ਦੀ ਇਸ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਫ਼ਿਦਾ ਨਾ ਚਕ ਸਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਿਵ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਕਾਰ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲਿਆ ।

ਸਿਨਮਾ ਦਾ ਮੁਤਾਲਾ ਇਕ ਮਜ਼ਮੂਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੜ੍ਹਿਆਰਾਂ ਲਈ ਇਹਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਇਕ ਖ਼ਸੂਸੀ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਵਖ ਫ਼ਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਪੜ੍ਹਿਆਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।

ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਮਾਹਿਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ਲੀਪ ਜ਼ਲਾਦੋ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ' ਜਾਗੋ ਹਵਾ ਸਵੇਰਾ' ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਹਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ , ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤੇ ਜਨੂਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਵਾਚੇ ਹੋਏ ਗੌਹਰ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਜਿਸ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਖਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਬ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਆਜ਼ਾਜ਼ ਹੈ।

ਅਪਣੀ ਲਹੌਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਲੀਪ ਜ਼ਲਾਦੋ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਮਰਕਜ਼ ਸਕਾਫ਼ਤ ਵਿਚ ਫ਼ਿਲਮ ਆਰਟ ਤੇ ਅਮੂਮੀ ਲੈਕਚਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਵਿਖਾਈਆਂ।

ਬੀ ਬੀ ਸੀ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰੀਏ ਨਾਲ