ਵਾਰ ਬਾਰੇ 6 :ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ ਤੇ ਓਲੀਵਰ ਸਟੋਨ ਗੱਲ ਬਾਤ

(ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਵਾਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਵਾਰੀਖ਼ , ਹਿਸਟਰੀ ਏ)
(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵੇਖੋ)
ਸਟੋਨ :ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਲਨਡਬਰਗ
ਤਾਰਿਕ: ਅਤੇ ਲਿੰਡ ਬਰਾਗ। ਹੋਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਏ, ਇਹ ਸ਼ੈਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਚਾਹਨਾ ਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਨਾਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਪਤਾਨ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਸ ਵਾਲ(ਸਰਮਾਇਆ ਦਾਰ) ਅਸਲੋਂ ਰੰਗ ਅੱਨ੍ਹਾ ਏ ਤੇ ਜਿਣਸ ਅੱਨ੍ਹਾ ਏ। ਇਹ ਘੋਲ ਏ ਨਿਰਾ ਨਫ਼ਾ ਲਈ। ਇਸ ਲਈ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਥਾਂ ਫ਼ੈਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ? ਇੰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ। ਅਤੇ ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਪਈ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਮੋਨਸਟ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਕੋਲ ਸੀ ਹੋਰ ਵੀ ਅੱਛਾ ਸੀ। ਅਸਲੋਂ ਇਹ ਹੋਰ ਚੰਗਾ ਸੀ।
ਸਟੋਨ। ਜੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਰਲ ਹਾਰਬਰ ਬਾਰੇ ਹਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਪਾਨੀ ਧਨਗਾਨ ਨੂੰ 1933 ਤੋਂ ਅਗਦੋਂ ਚੀਨ ਤੀਕ ਵੇਖੋ , ਜਾਪਾਨ ਸ਼ਾਹੀ ਲਈ ਮਰਰਹੀਆ ਏ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਸਰ ਲਈ, ਗੋਰੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸੁੱਟਦਾ ਪਿਆ ਏ, ਗ਼ੈਰ ਮਲਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਦਾ ਪਿਆ ਏ। ਜਾਪਾਨ ਘੰਬੀਰ ਤਾ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਪਿੱਛੇ ਏ, ਚੀਨ ਦੇ ਟੋਟੇ ਕਰਦ ਅਪੀਆ ਏ, ਥਾਈ ਲੈਂਡ ਤੇ ਹਿੰਦ ਚੀਨੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਪਿਆ ਏ, ਅਨਡੋਨਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਤੇਲ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚੰਨ। ਜਾਪਾਨ ਬੜਾ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਪਿਆ ਏ। ਠੀਕ? ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਉਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਜਾਪਾਨ ਉੱਤੇ ਹਟਕ ਲਾਂਦਾ ਪਿਆ ਏ। ਉਹ ਕਿਉਂ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਅਮੀਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਡਕਦੇ ਪਏ ਨੇਂ ਜਦ ਉਹ ਆਪ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀ ਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨਫ਼ੇ ਕਨਫ਼ੇ ਦੇ ਰਾਖੇ ਹੁਣ?
ਤਾਰਿਕ: ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਏ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁੰ ਚੋਖੇ ਅਗਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਪਈ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਜਗਤ ਗੈਰ ਈ ਦਾ ਕੰਮ ਲੈ ਲੈਣਾ ਸੌਖਾ ਏ ਜਿਨਾਂ ਕੇ ਫ਼ਰਾਨਸੀਆਂ ਯਾਂ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਲੁਨੀਆਂ ਲੈਣਾਂ। ਮੀਰ ਅ ਆਖਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਏ ਇਹ ਰੀਤ ਸੀ। ਪਈ ਜੇ ਇਹ ਬਰਤਾਨਵੀ ਨੇਂ, ਜੇ ਇਹ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਡਹਿ ਪੈਂਦੇ ਨੇਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਥੋਂ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ ਲਈ ਖੁਸ ਜਾਣ ਗਏ ਯਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੰਮੇ ਚਿਰ ਲਈ। ਜਦ ਕੇ ਜੇ ਇਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਯਾਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਹੱਥ ਰਹਿਣ।।।।
ਯਾਂ ਜਰਮਨਾਂ ਦੇ।।।
ਤਾਰਿਕ: ਯਾਂ ਡੱਚ ਦੇ, ਫੇਰ ਇਹ ਬਹੁੰ ਸੌਖਾ ਏ।
ਸਟੋਨ: ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜਰਮਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਾਹ ਬਹੁਤਾ ਖਾਂਦੇ ਸਨ ਨਸਲ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕਰ ਕੇ।
ਤਾਰਿਕ: ਨਸਲ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਗੜਾ ਸੀ ਕੇ ਮੀਰ ਅ ਖ਼ਿਆਲ ਏ ਪਈ ਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਸੁੱਟ ਵਜੇ ਗਈ ਜਦ ਉਹ ਪਛਾਣ ਪਰਤ ਕੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵੇਖਣ ਗਏ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਕਰਦਿਆਂ ਪਈ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਕਈ ਕੀਤਾ , ਐਵੇਂ ਨਾਂ ਲੇਵੈ ਦਾ ਪੀਲਾ ਭੋ, ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦਾ ਪਾਪੀ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ , ਜਿਵੇਂ 'ਪੀਲੇ ਸ਼ੈਤਾਨ' ਇਹ ਬੜਾ ਡ਼ੂਹੰਗਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਨਸਲ ਵਿਤਕਰੇ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾਵਚ ਤਗੜਾ ਕੰਮ ਵਿਖਾਇਆ ਏ। ਲੋਕੀ ਕਈ ਵਾਰ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇਂ ਪਈ ਕੋ ਕਲਸ ਕਲਾਂ
) kkk ) ਚਤਵਾਂ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਢਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਚਿੱਟੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਢਦੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਖ਼ੋਰੇ ਇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਲਖਵਾਂ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਸ ਅਸਲੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਗੋਰਿਆਂ ਦੀ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਏ। ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾਵਚ ਅਜਿਹੇ ਸੁਨੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸੌਖਾ ਸੀ। ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸੇਹ ਏ ਪਈ ਚੀਨੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੇ ਕਈ ਰੋਕਾਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਬਹੁੰ ਡੂਹੰਗੀ ਸੀ।
ਸਟੋਨ: ਨਾਕਾ ਬਣਦੀ ਘੰਬੀਰ ਗੱਲ ਸੀ। ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾ ਬਣਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜੰਗ ਦਾ ਹੋਕਾ ਸੀ, ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।
ਤਾਰਿਕ: ਇਹ ਸੀ।
ਸਟੋਨ :ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਕੀਵਬਨ ਨਾਕਾ ਬਣਦੀ ਸੀ।
ਤਾਰਿਕ: ਹਾਂ ਇਹ ਬਹੁੰ ਘੰਬੀਰ ਸੀ।
ਸਟੋਨ: ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤਾ ਪਈ ਜੇ ਉਹ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਨਾ ਨਝਟੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ।
ਤਾਰਿਕ: ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਆਖਦੇ ਪਏ ਉਹ। ਦੂਜੀ ਚੋਣ ਜਿਹੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੀ ਜੇ ਉਹ ਕੋਈ ਚਾਲ ਸੋਚਦੇ ਪਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਪਈ ਉਹ ਰੋਸ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਕਰ ਦੇਣ, ਜਿਹੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਣੇ ਬਹੁੰ ਸੇਹ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਰਮਨ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਅੱਧ ਰਾਹ ਵਿਚ ਮੱਲ ਸਕਦੇ ਸਨ ਤੇ ਰੋਸ ਉੱਤੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਦਾ ਸੋਚਿਆ,ਜਿਸ ਪਾਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਲਾਮ ਵਿਚ ਵੜ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੀ ਇਹਦਾ ਅੰਤ।
ਸਟੋਨ: ਜਾਪਾਨ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਜੜਤ ਦਾ ਘਾਟਾ ਜਾਪਦਾ ਏ। ਕਈ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਹਰਾਨੀ ਆਲੀ ਗੱਲ ਸੀ।
ਤਾਰਿਕ: ਹਾਂ ਇਹ ਸੀ।
ਸਟੋਨ: ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਰੋਸ ਦੀ ਰੌਲੇ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਜੇ ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਇਬਰੀਆ ਤੋਂ 1940 ਵਿਚ ਪਛਾਣ ਹਟ ਗਏ ਸਨ। ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਸੀ ਜਰਨਲ ਜ਼ੋਕੋਫ਼ ਨੂੰ ਸਾਇਬਰੀਆ ਤੋਂ ਸਟਾਲਿਨ ਗਰਾਡ ਘੁਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਾਰਿਕ: ਇਕ ਵਾਰੀ ਜਦ ਰੂਸੀ ਜਸੂਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਿੱਥ ਲਿਆ ਪਈ ਜਾਪਾਨ ਸਵੀਟ ਯੂਨੀਅਨ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇ ਗਾ ,ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਜਰਮਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਪਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਬਹੁੰ ਉੱਚਾ ਰੂਸੀ ਜਸੂਸ , ਬੜਾ ਸੀਆਨਪੀ ਪੁਰਾਣਾ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਸੋਨਹਾ , ਰਿਚਰਡ ਜ਼ੋਰਗਾ , ਜਰਮਨਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਟੱਬਰ ਤੋਂ ਸੀ ਤੇ ਰੋਸ ਨਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਚਲ ਜਰਮਨ ਬੋਲਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਚਲ ਆਰੀਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਟੋਕੀਵ ਵਿਚ ਜਰਮਨ ਇੰਬਸੀ ਤੋਂ ਏਨਾ ਨੇੜੇ ਸੀ ਪਈ ਜਦ ਸਫ਼ੀਰ ਬਰਲਿਨ ਪਰਤਿਆ, ਜ਼ੋਰਗਾ ਅਸਲੋਂ ਇੰਬਸੀ ਚਲਾਵੈ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰੋਪੋਟਾਂ ਤੱਕਿਆਂ। ਅਤੇ ਉਸ ਰੂਸੀਆਂ, ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਕੀਤਾ ਪਈ ਜਰਮਨ ਰੋਸ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਕੁਰੂ ਨੇਂ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਅਪੋਰੀਸ਼ਨ ਬਾਰਬਾਰੋਸਾ ' ਦਾ ਮਨਸੂਬਾ ਵੀ ਘੱਲਿਆ(ਭਾਵੇਂ ਸਟਾਲਿਨ ਉਸ ਦਾ ਯਕੀਨ ਨਾ ਕੀਤਾ)। ਇਸ ਲਈ ਰੋਸ ਦੀ ਜਾਪਾਨ ਬਾਰੇ ਸੂਹ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਜਿਸ ਛਿਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਥੂਹ ਲੱਗਾ ਜਾਪਾਨ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਿਲਾ ਨਾ ਕਰੋ ਏ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਜਰਮਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਘੁਲ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਸਟੋਨ: ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਖ ਸਕਣੇ ਆਂ ਪਈ ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਪੱਕ ਸੀ ਪਈ ਰੋਸ ਉਸ ਦਾ ਏ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕੇ ਜਾਪਾਨੀ ਪਿਛਲੇ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਵੜ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣ?
ਤਾਰਿਕ: ਹਾਂ ਇੰਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ।
ਸਟੋਨ: ਅਤੇ ਕਈ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸੀ ਜੇ ਉਹ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ?
ਤਾਰਿਕ: ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ ਉਹਨਾਂ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਸੀ। ਪਈ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਂ ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਕੋਲ ਰੱਖੋ , ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਹਿੰਦੇ ਤੀਕ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਯੂਰਪ ਤੇ ਮਹਾਂ ਰੂਸ ਨੂੰ ਰੱਖਾਂਗੇ। 
ਸਟੋਨ: ਜਰਮਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈਂਦੇ ਪਏ ਸਨ, ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਏ?
ਤਾਰਿਕ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲਾਂਗੇ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪੱਕ ਸੀ, ਉਸ ਕਾਰਨ ਜੋ ਯਾਂ ਤੁਸਾਂ ਵੱਡੀ ਜਰਮਨ ਅਮਰੀਕੀ ਆਬਾਦੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਏ।ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਇੰਨਾਂ ਤਗੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਰਮਨਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਰਾਇਖ਼ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਰੋਧ ਜੋ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਉਸ ਵਿਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਪੂੰਜੀ ਪਤੀ ਰਾਜ ਏ, ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਪੂੰਜੀ ਪਤੀ ਧੜਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਸ ਲਾਮ ਵਿਚ ਧਰੋਏ ਗਾ, ਕਿ ਰੋਜ਼ੋਲਟ ਇਸ ਯਹੂਦੀ ਪੂੰਜੀ ਵਾਦ ਦਾ ਕੈਦੀ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੇ ਉਹ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਮੁਲਕ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਸਕਦੇ ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਖੀ ਆਬਾਦੀ ਜਰਮਨ ਏ।
(ਚਲਦਾ)