ويچار وارن چيو آهي ته منهنجو گذريل ڪالم تمام سچو هيو ان ڪري ڏاڍو ڪوڙو هيو. مونکي جيڪو نظر ايندو آهي ۽ جيئن محسوس ٿيندو آهي مان لکندو آهيان. مان ڪو ليکڪ ته ڪونه آهيان، مان هيڏانهن هوڏانهن جون ڳالهيون جوڙي پوءِ هنن کي ڪهاڻي ٺاهي توهان تائين پهچائيندو آهيان. يا اهو سمجھو ته پنهنجي ساڙ ڪڍندو آهيان. ۽ منهنجو نالو جنوني ائين ئي ڪونه پئجي ويو هو، چڱي ڀلي اشرافيه کي ڳجھن جي روپ ۾ ڪو جنوني ئي ڏسي سگهي ٿو نه!
هونئن منهنجي گذريل ڪالن (يا اواجول) تي توهان به غور ڪيو هوندو جو الاهي عورتون ئي خودڪشي ڇو ڪنديون آهن؟ مونکي لڳندو آهي ۽ ڪنهن سياڻي به هڪ ڀيرو مونکي ٻڌايو هو ته اسانجي معاشري ۾ نيٺ سڀ کان وڌيڪ بار عورتن تي پوندو آهي. ماڻهون جيترا پادر ٻاهريان کائي ايندو آهي پوءِ گهر اچي ڪري هن کان وڌيڪ پادر پنهنجي ذال کي هڻندو آهي. ان ڪري ماڻهون جو بار به نيٺ عورت ئي سهندي آهي.
مان پنهنجي زندگي ۾ ڏٺو آهي ته جنهن ڏينهن آفيس ۾ باس دڙڪا ڏيندو آهي، ويگن ۾ ڪنهن ماڻهون سان يا دُڪاندار سان جھيڙو ٿي وڃي ته گهر وڃڻ تائين سڄي ويندو آهيان. اڄايو ذال تي ڪاوڙ ايندي آهي ۽ ڪو جواز ٺاهي پنهنجو غصو ۽ ڪاوڙ پنهنجي ذال تي ڪڍندو آهيان. ڪڏهن سوچيندو آهيان ته عورت کي ڪو احساس ڪونهي ته مان ڪيتريون مصيبتون سهي ۽ ڪيتري بيعزتي ڪرائي ماني ٽڪي ڪمائي وٺي ايندو آهيان! پوءِ مان سوچيندو آهيان پر هن ۾ هن ويچاري عورت جو ڪهڙو قصور آهي، مان ته هن ويچاري تي غصو ۽ باهه ڪڍندو آهيان پر هي ويچاري پنهنجو غصو ڪنهن تي ڪڍندي؟ ان ڪري منهنجي سموري مشڪلن جو ڊيلي ڊوز منهنجي ذال کي ملندو آهي.
مان مارڪُٽ ڪونه ڪندو آهيان نه وري پنهنجي ذال تي هٿ کڻڻ باري سوچيندو آهيان پر مونکي خبر آهي ته سموري پاڙي ۾ ماڻهون پنهنجي ذالن کي تمام واحيات قسم جون گاريون ڏيندا آهن ۽ هنن تي تشدد به ڪندا آهن. مونکي خبر آهي ته اهي به بالڪل مون وانگر ٻاهريان مار کائي ايندا آهن ۽ پنهنجو غصو پنهنجي ذالن تي ڪڍندا آهن. مان هن جهڙو رويو اختيار ڪونه ڪندو آهيان نه وري ذال تي تشدد ڪرڻ کي سٺو تسليم ڪندو آهيان پر مونکي خبر ڪونهي ته ائين ڇو ٿيندو آهي!
ساڳيو مامرو ٻارن سان آهي. جڏهن منهنجي ذال هڪ ٻه ڏينهن لاءِ پنهنجي پيڪي ويندي آهي ته مونکي ننڍي وڏي ٻارن جا مسئلا حل ڪرڻا پوندا آهن. مان ٻن ڏينهن ۾ ئي روئڻ جهڙو ٿي ويندو آهيان ۽ اڌ چريو به ٿي ويندو آهيان. ٻار به سڄي دنيا جا مسئلا گهر کڻي ايندا آهن ۽ پنهنجي امڙ کي هنن مسئلن جي ڌٻڻ ۾ ڦاسائي ڇڏيندا آهن. ويچاري عورت کي پنهنجي ٻارن جو زهر جو ڊوز به پيئڻو پوندو آهي. ڪڏهن سوچيندو آهيان ته اهو ڪيترو اڻائو ڪم آهي، سموري گهر جون مصيبتون حل ڪرڻ ڪيترو وڏو مسئلو آهي!
مان اهو به سوچيندو آهيان ته منهنجي گهر ۾ گهٽ ۾ گهٽ ماني ته پچندي آهي ۽ ٻار ٻُکيا ڪونه سمهندا آهن. جيڪڏهن گهر ۾ ٻار ٻُکيا هجن ته پوءِ منهنجي ذال پنهنجي ٻارن جي ٻُکيو ڏسي برداشت ڪيئن ڪري سگهندي؟ غريب گهرن ۾ ته عورتون گار گند ڪرڻ کانپوءِ ٻارن کي ڪُٽنديون به آهن پر پنهنجي ٻارن جي ٻُک ڏسي روزانو محتاجي جي زندگي گذارينديون آهن.
مون جهڙي مڊل ڪلاس طبقي ۾ رهندڙ ماڻهون کي به ماني ملي رهي آهي پر مان پنهنجي ٻارن جي منهن تي حسرت ۽ مايوسي جون گهريون لڪيرون ڏسندو آهيان. الله سائين ڀلو ڪري هن ٽي وي ۽ ميڊيا جو جن اشتهارن، پروگرامن ۽ فلمن ذريجي جيئڻ جي جنهن معيار جي تبليغ ڪئي آهي هو اهڙو خواب آهي جيڪو پاڪستان جي الاهي ماڻهن لاءِ ڪڏهن بچ ڪونه ٿيندو.
پر وري به هر ماڻهون ۽ خاص طور تي ايندڙ نسل جا ماڻهون هن طرز زندگي کي پنهنجو حق سمجھندا آهن. اهو حق جنهن کي هو کسي سگهندا آهن نه وري ڪنهن طريقي سان حاصل ڪري سگهندا آهن. ٻارن جا اهي خواب ۽ پنهنجي لاءِ طئي ڪيل اڻڄاڻ حقن جو ڏک به سڀ کان وڌيڪ عورت سهندي آهي. سندس پنهنجا خواب به روزانو ٽڪرا ٽڪرا ٿيندا آهن ۽ هو پنهنجي خاندان جي ٽٽندڙ خوابن جو سور سڀ کان وڌيڪ محسوس ڪندي آهي.
اهڙي طرح مان ڏسندو آهيان ته مونکي محسوس ٿيندو آهي جو مونکي حيرت عورتن جي خودڪشي تي نه بلڪ سندن زنده رهڻ جي سگهه تي ٿيندي آهي.
