Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> داستان امیر حمزہ >> پہلی جلد >> داستان امیر حمزہ: ورقہ 23

داستان امیر حمزہ: ورقہ 23

وچار ڈیسک
July 6th, 2008

مضمون فریاد نامہ شہپال والی سراں دیپ کا

اول صفت منات دی عزیٰ لات اصنام
ژندا تے زرتشت دی آتشکدہ تمام
اگے شاہ نوشیرواں میری ہے فریاد
بے انصافی ہووندی تیتھیں چاہاں داد
میرے حال نزاد دی سُن لے زار پکار
الفوں یے تک درد دا حال کراں اظہار
اگے وچ سرندیپ دے جو آہا سلطان
میتھیں وڈا ویر سی نام اسدا سعدان
عدلوں زیور بخش دا حکم روانی نوں
حکموں دیندا دبدبہ عدل صفائی نوں
اک دن گیا شکار نور ویر میرا سعدان
صید اگے سعدان دے ہویا نکل روان
پچھے گیا شکار دے فوجوں پیا جدا
تِن دن وچ اجاڑدے پھِریا سی تنہا

نہ آبادی دسدی تے نہ لبھا راہ
بھُکھا تے ترہایا تنگ رہیا ہو شاہ
عورت ڈٹھی جاوندی گھڑا سِرے پُر آب
پانی منگے ویکھ کے ترہایا بے تاب
سُن عورت نے ڈولیا پانی گھڑیوں سبھ
لے آئی سعدان نوں پھڑ کھوہے ول جھب
گھڑا بھرے زن اپنا کھڑا رہیا سعدان
دل وچ بل بل اترے عورت تھیں حیران
پی پانی پھر لواں گا میں اس تھیں انصاف
جیہا اس نے رکھیا مینوں تشنہ صاف
ہو فارغ زن دیوندی پانی ول سعدان
ڈول لیا سعدان نے پیندا پکڑ جوان
جاں پیندے سعدان نوں تھوڑی دیر ہوئی
پکڑ ہٹا زن پچھدی ہیں توں کون کوئی
کہندا اے بدبخت توں پی لیون دے آب
پھر تینوں اس گل دا پورا دیاں جواب
پھر لگا مُڑ پیونے لیندے پھر ہٹا
کس تھانوں توں چلیا ٹُریا کدھر دا

پھر کہیا سعدان نے روک نہ اجے طرار
روک جواب سناوساں کراں نمول اُدھار
ایویں اس نوں روکیا عورت دو تن وار
زن کو لگا مارنے آندی تیغ اُلار
زن کہندے کیوں مارنے لگا ہیں فرما
کہندا کیوں رنجانیاں توں مینوں ہردا
اول میں تِن روز دا کہیا تشنہ ہاں
آب گھڑے تھیں ڈولھیا توں سُنیاں سی جاں
جاں پھِر لگا پیونے دِتو نہ آرام
ہن میں لگا لین ہاں تیتھیں دیر تمام
عورت کہندی ہس کے اول نام بتا
پھر تینوں ایس گل دا دیواں راز سُنا
کہندا میں سعدان ہاں اس دھرت دا شاہ
کرے جو کجھ گل ہے کرنی اے گمراہ
زن کہندی افسوس ہے تیرے اے سردار
ہیں جزائر تابع اتنے عشر ہزار
پر خالی ہی عقل تھیں اے محسن کش مرد
کاہنوں نبیوں بادشاہ بے درد دل سرد

توں کہیا تِن روز دا میں ترہایا ہاں
پانی دیندی پیونے دم وچ مردوں تاں
کھوہے ول لے ٹُری میں پایا تدھ قرار
تیری آتش سفر ہوئی دور نجار
تے پیندے نوں ڈکیا جے پیندوں اک وار
ودھ حدوں پی جاوندوں ہو جاندوں بیمار
ہُن تیری میں خیر خواہ کیتا بھلا تمام
لگوں بدلہ دیونے شاہانہ انعام
ایہہ گلاں سُن ہویا شرمندہ سعدان
حال پچھے توں کون ہیں کتھے تدھ مکان
کہندی وچ اُجاڑ دے میرا تھانوں مقام
دھی ہاں پالی مرد دی حالت کہی تمام
پھر پُچھیا سعدان نے تیرا باپ حیات
یا دنیا تھیں مر گیا سچ سناویں بات
کہندی باپ حیات ہے کہیا ہو ریتا
عورت ہیں توں خصم دییا ہیگی تنہا
سُن کے عورت آکھدی اجے اک کواری ہاں
اجے نہ عورت خصم دی میں بیچاری ہاں

شاہ کہے جو کر لویں نسبت میرے نال
اگے تیرے باپ دے میں چل کراں سوال
عورت کہے قبول ہے میرا عُذر نہ کا
ہُن توں میرے باپ دی چل کے پُچھ رضا
نال گیا سعدان لے کہندا پالی نوں
دے لڑکی وچ عقد دے مجھ سوالی نوں
عقد کرایا شاہ نے جاں منظور پیا
عورت نوں وچ گھراں دے داخل کر لیا
عورت ہوئی حاملہ فرحت ہوئی عیاں
فوت ہویا سعدان تے میں ہویا سلطان
مُدت ہوئی حمل دی زن جایا فرزند
حمبدے دا قد دِسدا دھئی گزاں بلند
عورت وقت ولا دتے موئی مندے طور
میں اس دے فرزند دا دھریا نام لبند ہور
بھی مینوں اس وقت سر ہوئی خوشی حصول
گھر میرے پُت جمیاں دھریا نام چپول
دوویں ہوئے پرورش گزر گئے پنج سال
پُت میرا اندھور تھیں چُست دسے ہر حال

ٹُریا پھریا چپول تے رہے لندھور پیا
دائیاں لمبے پئے نوں جاون شِیر چنگھا
اک دانی نے اک دن کہیا طماچہ مار
توں بھی وانگ چپول دے کدی تے ہو ہوشیار
پھردا ویکھ چپول نوں تیرا کرے نہ دل
توں وکھاندی ڈھیریے کدی نہ دھر توں ہل
اُٹھ پیا لندھور تے دائی پکڑ لئی
چا مارے وچ زمین دے موئی دھس گئی
پہلی واری اُٹھدیاں خوب وکھائی فال
باقی دائیاں ڈردیاں نس کہن آ حال
میں دریا ایہہ طفل ہے ہُنے اجیہا طور
بڑا ہووے تے جانیے کیڈک کرسن جور
شعلہ ویکھ بلائے دا میں ول کیتا غور
رہے ایویں جگ ساڑ سی جان دلاں دے ٹھور
لقمہ ہو سی ایس دا دہلی تے لاہور
صورت اودھ نہ چھوڑ سی نہ ملتان نگور
مینوں کڈھ جزائروں بدل دکھاسی دور
اس دے خوفوں اُڈن گے گلزروں تھیں بھور

ہر ملکاں دے یلاندے توڑ وکھاسی مور
اس دا ہیبت دبدبا جگ وچ جا سی چھور
ویلا ہے اج پکڑیے ایہہ پاہڑہ لا بور
رگ مفسد پُر خون دی مدھم کرئیے جھور
ایہہ مصالحت بنھ کے دل اپنے بالغور
خونی ہاتھی لے گیا میں طرفے لندھور
ہاتھی نے وچ گرد نے سن پہایا آیا
تے لندھور نہ ہلیا ہاتھی رہیا ہلا
ہاتھی نے لندھور نوں دھرتی لگی دب
پھڑیا سُن لندھور نے گڈھ گیا لے سبھ
ایہہ ہاھی ڈگ مر گیاں جاں دُکھاں وچ ڈوب
جا وڑیا وچ ہاتھیاں لے لڑکا ہتھ چوب
جس ہاتھی نوں ماردا اک ضرب اُٹھا
اکو ضربوں ہووندا ہاتھی تُرت فنا
چالھی ہاتھی مار کے بیٹھا اکت مقام
میں اس زورا دریدا سنیاں حال تمام
میں کہیا کو ایس نوں پکڑ لیاوے جا
کیتی عرض وزیر نے دیساں پکڑ لیا

کر صحنک پُر شیرنی گیا وزیر دلیر
کر آداب لندھور دے صحنک دھرے اگیر
کہے لندھور وزیر نوں کون ہوویں کیہ نام
کیہس تیرے باپ دا خاص وزیر غلام
اُٹھ لندھور وزیر تھیں آیا وچ دربار
سی میں اگے تخت دے اندر فکر ہزار
پُچھدا ویکھ وزیر تھیں ایہہ کون بتا
کیہس تیرے باپ دا ایہہ سکا بھرا
پھر پُچھے اس تخت دا کون اوّل سی شاہ
کیہس تیرا باپ سی جس دی کل سپاہ
کہندا میرے باپ دا مینوں لائق تخت
کہہ اُس نوں جھب اُترے تخت اتوں بد بخت
نال اشارے وزیر نے مینوں لیا اُتار
تے اوہ اُپر تخت دے ہو بیٹھا سردار
ساعت بعد وزی نوں کرے لندھور خطاب
کھانا میرے واسطے حاضر کرو شتاب
اُٹھ وزیر طعام لے آیا اوویں جا
بے ہوشی دا دیوندا وارو وچ رلا

دھریا پیش لیائیکے دیکھ کہے لندھور
خبر کیا کیہ ایس وچ میں دل ناہیں ٹھور
اک وزی چپول ہور بھی نالے شہپال
کھانا کھاون بیٹھ کے تِنے میرے نال
لگے اسیں ضرور توں کھانوں نال طعام
کھانا مل کے چونہاں نے کھادا ایس مقام
جاں خدمت نوں اُٹھا آپ وزیر مکّار
کھا جنبس وچ زمین دے ڈگیا حال خوار
دھرتی تھیں اس ڈگے نوں چُکن گیا چپول
اوہ بھی ڈگیا دھرت تے ہوش نہ رہس مول
ویکھ ایہناں دے حال نوں میں بھی ہس پیا
ہوش نہ مینوں بھی رہی ہو بے وس گیا
تاںجاتا لندھور نے کیتا ایہناں دغا
سانوں مارن اُٹھیا ڈِگیا جنبش کھا
سرکہ نک وچ اساں دے پاون خدمت گار
اسیں تِنے بے ہوشیوں ہو بیٹھے ہوشیار
تے لندھور بے ہوش سی ترت زنجیر منگا
زنجیراں وچ اوس دے اسیں دتے عضدا

لکھنوتی دے بادشاہ سی اورنگ کورنگ
اسی حوالے ایہناں دے کیتا کر کے تنگ
لکھنوتی وچ ایہناں دے ست چھڈیا وچ چاہ
سال پنجے وچ جاہ دے رہیا حال تباہ
اک روٹی نِت جواں دی تے اک کوزہ آب
برساں پنجے گزریاں ایویں وچ عذاب
جیوں جیوں وڈا ہووندا سختی وچ پیا
اس ہڈاںنوں چیر کے لوہا گُزر گیا
روندا آہیں ماردا ذرہ نہ کرے آرام
جان کندن دی اوس تے طاقت رہی مدام
رو رو کردا زاریاں نرم کرے کو بند
نرم نہ کردا بند کو مت کجھ کرے گزند
بھین اورنگ کورنگ دی آہی اک جوان
خوابے ڈٹھا اوس نے پاٹ گیا اسمان
تخت زمیں ول آوندا لنگھدا نظر پیا
تے زینت اس تخت دا انت شمار کیا
پھیر ڈٹھا اک تخت تے پیشانی پُر نور
لاگے اس دے اترے پایا نور ظہور

سفنے دے وچ پُچھدی توں حضرت ہیں کون
تیں پر حُلے نور دے روشن لون بلون
فرمایا میں شیثؑ ہاں آدمؑ دا فرزند
نال نبوت رب نے بخشی شان بلند
آیا تیرے پاس ہاں کرنے نوں آگاہ
بندی وچ امیر ہے ملکاں دا بادشاہ
اوہ میرا فرزند ہے جس دا نام لندھور
بندی دے وچ ہو گیا اس دا مندا طور
جاں اُٹھیں ہُن خوب تھیں اس دے کھولیں بند
عقد کراویں اوس تھیں رب دیوے فرزند
ایہہ سفنہلندھور نوں آکھ سناویں جا
تے اس میرے حکیم نوں جھبدے کریں ادا
شیث پیغمبر اساں دا دادا بزرگوار
ایہہ گل کہہ کے تخت نوں مُڑ ہو گیا اسوار
عورت خوابوں اُٹھ کے کرے چویر دھیان
دسدا تھانوں سدہاوندا خوشبو نال تمام
تاں جاتا وچ دلے دے ایہہ ہے سچی خواب
لے سامان لندھور دے طرفے گئی شتاب

کھانا پانی لے گئی تے اک ریتی نال
جا ڈٹھا لندھور نوں روندا وچ وبال
آن وڑی بے خوف ہو بندی خانے وچ
آہا اگے رووندا زنجیراں وچ زچہ
اول ریتی نال جا وڈے اک زنجیر
باقی آپ لندھور نے زوروں سٹے چیر
پھر طعام کھلائیکے کیتی خواب بیان
تے کردی لندھور تھیں عہد پکا پیمان
ویر میرا اورنگ ہے دوجا ہے کورنگ
ماریں ناہیں دوہاں نوں کریں نہ جھگڑا جنگ
کرے قبول لندھور بھی آہا اُس دا پیمان
عورت رخصت ہوئیکے وڑی محلیں آن
رہیا انیندا مُدتوں سی لندھور جوان
بند کھلے ہن نیند دے ہویا جوش عیان
لوہا سارا بدن تھیں لیا اُتار شتاب
سر ہیٹھاں کھ سوں گیا وچ مستی دی خواب
سنے گھراڑے راکھیاں ہوش چلی ہو دور
اج قضیئے نویں دا لگا ہون ظہور

نیندر چھُٹی ایس تھیں مُدت گئی وہا
زنجیراں دے زخم نے کیتی نیند فنا
تے درداں وچ ایس نوں آوے نیند کدوں
اج فتنہ کجھ جاگیا ستّا شاہ جدوں
مرد گیا اک ویکھنے کھوہوں اندر وار
سُتا ہویا ویکھیا لتاں پیر پسار
بانہاں وانگ لٹائیاں دو پیاں ان گھڑت
ناس خوشی دا دہشتاں وچ مزیدی چڑھت
لبیں پھکارے پھر کدے وے وراچھوں پھوک
پیا اُڈاوے بلبلاں نال دماں دے ہوک
وارو وار ناس دا پہرہ ہوندا کھل
جان ورولے فرن فرن چڑھ اسماناں ول
پوشت شکم گلاں دے سر دھریا سرپوش
کدی ہٹاباں غرقدا کدی اتانہہ جوش
توپ دھری رل قوم دی دارو باجھ چلے
ڈٹھا لوہا بدن دا دھریا سیس تلے
مرد گیا مُڑ ویکھ کے ول اورنگ کورنگ
طاقت ہے تے کر لو فتنے دا مونہہ تنگ

دوڑے آئے حال سُن دوویں ہوئے بے تاب
آ ڈٹھا لندھور نوں اجے پیا وچ خواب
آئے پیر دبا کے لئے سنگ سنجیر
دوجی وار جوان نوں لگے کرن اسیر
بخت بھلے دی دنب نوں ٹنب گئی تقدیر
چشم کھلی لندھور دی پرت پیا ہو تیر
پھڑ اورنگ کورنگ نوں سٹ گئی تقریر
جدا ہے مونہہ ماردا تسیں ہو اسے دے ویر
کہے بڑے اورنگ نوں سن اے ظالم خام
مینوں تیری بھین دا پیا لحاط تمام
نہیں تے میرے پنجیوں جاندے جانگوا
تساں دوہاں نوں پکڑ کے دیندا دھرت دبا
کہندے ساڈی بھین نوں کیونکر جانے توں
حالت خواب لندھور نے دسی دوہاں نوں
سُن کے راضی ہوئیکے اس ماہ رخ دے ویر
رل مل ول دربار دے آئے بے تاخیر
پھڑیا ہون لندھور نوں ہوو وہاں غم خوار
اکھنو دے تخت دا کر دتا مختا

وانگ وزیراں بیٹھدے خود کُرسی تے آ
سبھ امرا لندھور نوں آئے سیس نوا
تے اورنگ کورنگ نے اندر وقت پسند
ھین اپنی لندھور تھیں کر دتی پیوند
وچ خوشیاں لندھور نوں گزرے کتنے روز
حکم کریندا تخت تے و مجلس افروز
فرمایا لندھور نوں گزرے کیتے روز
حکم کریندا تخت تے ہو مجلس افروز
فرمایا لندھور نے اک دن وچ دربار
ساڈے ست سے مناندی گرز مینوں درکار
اورنگ تے کورنگ نے کیتے جمع لوہار
ساڈے ست سو مناں دی کیتی گُرز تیار
سن کہیا لندھور نے مینوں دیو لیا
عرض کرن اوہ چاونی طاقت کسے کیا
آپ گیا لندھور نے آندی گُرز اُٹھا
ماری ول اسمان دے اُڈی وچ ہوا
بوچ لئی مُڑ آوندی خلق رہی حیران
فیل بلند لندھور نے آندا وچ میدان

ساز رکھا چڑھ فیل تے کہے پکار جوان
راہ دسو سرندیپ دا میں ہو چلاں روان
سن اورنگ کورنگ بھی ہوئی عرض گزار
نال چلاں گے اسیں بھی کر کے فوج تیار
مارںا گے شہپال تھیں جنگ اندر میدان
نہکر ایڈ شتابیاں اے لندھور جوان
اٹک رہیا لندھور تے کیتی فوج تیار
فجر ہوئی تے ٹُر پیا کر سامان تیار
وچ زمین سرندیپ دے لگے آن جہاز
وچ دربار لندھور دی پئی بلند آواز
میرے اگے اُٹھ کے کردا عرض چپول
میں ہم ہم لندھور دے ساعت فرق نمول
جاواں کراں مقابلہ نال لندھور جوان
کنوں پکڑ لیاوساں گھڑی نہ دیاں امان
دو لکھ نال سوار دے دتا گھل چپول
ویکھ لندھور چپول نے تاب نہ آندی مول
اک سو گزر دا قد تے ہاتھی آیا زیر
ساڈے ست سو مناں دی گرز پھڑی ہتھ شیر

ڈٹھا جدوں چپول آ وڑیا وچ حصار
بند کیتے در قلعہ دے خندق آب گزار
مگرے گیا لندھور بھی نالے فوج گئی
سٹی گرز لند ہور نے کھائیو پار پئی
خندق بہت فراخ تھیں ٹپ گیا لاچھال
پھیر گرز چا بُج تے ماری قوت نال
جھڑیا بُرج عمارتوں دھرتی پیا تمام
پکڑ حصاروں فوج نوں کر سُٹیا قتلام
باقی رہندے نس گئے وڑے شہر وچ آ
مگر آ لندھور نے پائی شہر کہا
کوٹھے کندھاں گُرز تھیں دھرت سٹائے ڈھاہ
مرد زناں وچ گھراں دے ہندے گئے فناہ
عاجز شہری خلق دی مار نہیں ہُن جان
میں بھی تیں تھیں نہ لڑاں مینوں بخش امان
کر انصاف نہ ظلم کر ظلم بلائے عظیم
منصف من نوشیرواں والی ہفت اقلیم
اوہ دیوے جس حاکمی اوہو راج کرے
دوجا اس دی تابع ہو خراج بھرے

لکھ کے ول نوشیرواں میں خط دیاں پُچا
توں اُتناں چِر اپناں تنبو رکھ جُدا
جو کجھ لکھیا اوس نے اس تے عمل کریں
حکموں والی ملک دے نہ عدول کریں
سن کہیا لندھور نے خالی چھوڑ مقام
وچ جزیرے دوسرے لے جا فوج تمام
تخت لواں میں باپ دا ہور نہیں کجھ گل
توں خط ول نوشیرواں لکھ کے گھل نہ گھل
کر فرمایداں زاریاں جت ول چاہے جی
کون ہوندا نوشیرواں اس نوں جاناں کیہ
جے میری دل فوج لے آوے گا اک وار
پست کراں ہُن لشکر کر حملے دو چار
کیہ جاناں نوشیرواں ہوندا ہے کیہ شے
والی ہفت اقلیم دا کون کوئی اوہ ہے
نال میرے نوشیرواں جے آ جنگ کرے
فوجاں تھیں سرندیپ دا ٹاپو آن بھرے
نال میرے نوشیرواں جے آ جنگ کرے
فوجاں تھیں سرندیپ دا ٹاپو آن بھرے

جاںمی پوساں گرز لے کون چھڑاوے گا
والی ہفت اقلیم د اپیار اڈاوے گا
ایہہ گلاں سُن چُپ ہو رہیا میں لاچار
مینوں گھروں لندھور نے کیتا باہر وار
اندر جنگ لندھور دے میں ہو رہیا زچ
لے وڑیا ہاں فوج نوں ہور جزیرے وچ
اُپر تخت لندھور ہے ہُن ہویا سردار
ایہہ عرضی لکھ تساں دے میں گھلی دربار
پس جے ہے ہُن بھانواں دا تینوں اپنا راج
جھبدے ایس بلائیدا کر لے کجھ علاج
نہیں تے کائی روز نوں کرسی ریس فناہ
اس دے ہتھوں ہووسی تیرا ملک تباہ
خط سنیا نوشیرواں سُن ہویا دلگیر
وچ وزیراں آکھدا کیہ کریے تدبیر
مرد عجب لندھور ہے کرسی دیس فناہ
ایہہ بھی سر پر کُوکیا نواں قضّیہ آ
زوروں دھرتی ڑولدی گرزوں ڈرے پہاڑ
ظلموں اندر جنگلاں شیر ڈرن بگھیاڑ

اس دی ہیبت ماردی وچ دلاں تلوار
رہن کلیجے کنبدے سن اس دی پیکار
بختک لے سلطان نوں گوشے بیٹھ جا
سخت پواڑا جنگ دا پیا سراں تے آ
دل میرے وچ مصلحت بہتر ہے ہر حال
دشمن دے سپ مارنا لازم چھاتی نال
دوویں دیری جاندے رہ سی اک زبون
دشمن مارے سپ نوں یا سپ دشمن نوں
جے سپ دشمن کیل کے پاوے لطف پیار
پر مارن سر سپ دے لازم ہے تلوار
سپ مرن یا سپ دا مرسی کیلن ہار
یا کافی ہے دوہاں نوں زخم اکا پیکار
اول طرف لندھور دی ٹورو گستم نوں
پچوں عرب امیر نوں سد بلاویں توں
جے توں سرلندھور دا لے آ وچ دربار
تینوں رل دے لُطف تھیں بخثاںمہر نگار
حمزہ نال زبان تھیں کر آیو قرار
ٹورو طرف لندھور دی گستم بعد سوار

جے گستم نے جائیکے مار لندھور لیا
حمزے دا اقرار بھی دیناں نہ پیا
جے گستم تھیں رہ گیا حمزہ کرسی جنگ
دوہاں وچوں اک تے اکثر ہو سی تنگ
دوویں دشمن جان سنے حمزہ تے لندھور
دوہاں وچوں کسے دا ہوسی مندا طور
جاں پھر وچوں روہاں دے ہویا اک فنا
دوجے گستم مارسی کر کے کجھ دعا
زور وری تے مردمی ہے ہوراں دے نام
گستم کم سوار دا ول چھل نال تمام
کرے مہاں بھاریاں ولوں چھلوں سبھ طے
نوش کراوے ویریاں گھول پلاوے مے
گھول بلائیں دیوندا وچ نشے دی تار
مرداں نوں لے آوندا بنھ بناں پیکار
مارن کر مردانگی دشمن نوں حیران
گستم دے وچ مذہبے فتویٰ بے امکان
دھر بوٹی وچ پنجرے لیندا باز پہا
وچ کلاوے پنجرے لیندا شیر اڑا

پھنکی دے پر کانپیوں دینے توڑ وکھا
پڑھ منتر دکھلاوناں دیو شیشے وچ پا
دھر باروت بلائے دا دیا قلعہ اُڈا
ہتھ اُتے ہتھ مارنا لیناں حُکم چلا
اس گستم دے عمل تھیں پھسے کبوتر دام
ویری مرن جہان تھیں مقصد ہون تمام
ایہہ تدبیر وزیر دی سُنی جدوں سلطان
فرمایا ایہہ بختکار کار ہیں آسان
جے دل وگے لندھور دے گستم نامعقول
حمزہ ات ول جاوناں کرے نہ مول قبول
حمزہ عربی آوناں جے اندر دربار
مینوں وچ دربار دے رہن ناہیں درکار
پھر گستم نوں آ کہیے ایتھوں جاہ چلا
جاوے اوہ دربار تیں ایویں کلام بھلا
جاوے اور سرندیپ نوں آوے پھیر امیر
کہیے تیرے واسطے دتا کڈھ شریر
تیرے بدلے حمزیا گستم چلا گیا
ہُن توں سر لندھور دا سانوں دے لیا

جاوے طرف لندھور دی حمزہ جنگ کرے
اک دوہاں تھیں انت نوں ہو کے تنگ مرے
ایہہ تدبیر شریر دی پئی پسند عیان
دن دوجے جاں تخت تے آ بیٹھا سلطان
پُچھے بزرجمہر تھیں کیہ کرئیے تدبیر
کون کرے لندھور تھیں رن وچ جنگ کبیر
خواجہ کہندا کون ہے مرد بغیر امیر
جو مارے لندھور نوں یا پھڑ کرے اسیر
فرماوے نوشیرواں مجلس دے وچکار
جے حمزہ ایہ مردی خوب کرے اظہار
عربی دی مردانگی ویکھاں جدوں نتار
جاناں لائق مرد ہے تے غالب تلوار
کامل لائق جان کے بخشاں مہر نگار
ژندا تے زرتشت دی قسم کراں سو وار
خط گھلو منگوا لؤ حمزہ عربی نوں
سٹ دھرے لے لشکراں طبلے عربی نوں
گھلیا بزرجمہر نے رقعہ طرف امیر
حال مہم اقرار دا سبھ کیتا تحریر

تے گستم مردار نوں کر چھڈیا آگاہ
جیوں جیوں متا پکایا سی بد بخت تباہ
خط تیرے دل ویکھ کے گستم کہے ملول
جے حمزے نے آوناں میں نہ رہ س مول
نال دغے نوشیرواں کہندا ہو جا دُور
جے حمزہ آوناں تینوں نا منظور
گستم باہر ائکے لشکر کرے تیار
تے طرفے سرندیپ دی ہو ٹُریا اسوار
اودھر بزرجمہر دا لکھیا خط گیا
پڑھ حمزہ خوش ہوئیکے سر پر رکھ لیا
طرف میدان فوج لے ہویا جلد روان
کوہاں چار میدانوں لائے آن نشان
خبر سنی نوشیرواں آی استقبال
دوویں ہوئے بغلگیر شہر وڑے ہو نال
وچ دربار لیائے کے دتا خوب مکان
تے کہیا تیں کار نے گستم گیا حرام
بعد طعاموں بختکے مجلس دے وچکار
اوہ عرضی شہپال دی پڑھے اندر دربار

تے کہیا لندھور دی بنی مہم عظیم
ہُن گستم دربار دے اندر نہیں مقیم
اوہ ہوندا پیکار نوں ہو جاندا اسوار
ہُن طرفے لندھور دی کون چڑھے سردار
سُن حمزہ فرماوندا میں ہوساں اسوار
کراں مہم لندھور دی پوری کر پیکار
ہُن مجلس وچ بادشاہ ظاہر کہے کلام
امیر وزیرو میریو رہو گواہ تمام
جے حمزہ لندھو دی کرے مہم تمام
بخشاں مہر نگار میں تے دیواں انعام
حمزے تائیں کرسیوں برزجمہر اُٹھا
تخت اگے سلطان دے دیوے ترت جھُکا
حزہ کردا کورنشاں ہو ہو کے دلشاد
خانہ جگر امیر دا اج خوشیوں آباد
یار امیر کبیر نوں کہن مبارکباد
نذر نیازاں ونڈدے کرن غلام آزاد
ملن چوفیر مبارکاں خوشی کرن سبھ یار
اُٹھ مجلس وچ نچیا خوش ہو عمر عیّار

رخصت ہو دربار تھیں گئے سبھے جت حال
آندا بزجمرہ نے حمزے نوں خود نال
گھر اس دے وچ سوں گیا بعد طعام امیر
خواجہ بزرجمہر نے کیتی ایہہ تدبیر
بے ہوشی دا دیوندا دارو حمزے نوں
پھڑ بازو اک چیریا جاری ہویا خوں
شاہ مُہر وچ رکھیا سیتا پھیر شتاب
دارو لایا زخم تے داغ نہ رہیا عذاب
نہ ایہہ ڈٹھا کسے نے بن مقبل مردان
مقبل نوں سمجھاوندا بزرجمہر جوان
شاہ مہرے دا کسے نوں بھیت نہ دسیں مول
بھی حمزہ نوں نہ کہیں مقبل کرے قبول
کیتا بزرجمہر نے پھر حمزہ بیدار
حمزہ نے اُٹھ کار دی ذرا نہ پائی سار
پورشدادی شیر نوں کر دتا فرمان
مرد و فوج سوار کے ہوو تُرت روان
چلو جزائر ہند نوں دھرو نارے سٹ
بدخواہاں دے دلاں دے کھول وکھاؤ وٹ

سیر ولایت ہند دا مردو کرن چلو
مرہم قاتل زہر دی زخمے دھرن چلو
چا رسیاں سرشوخیاں چلو جزائر نوں
پکڑ گھتو وچ پنجرے ہندی طائر نوں
طاؤساں دی دماں دے نقش اتار لؤ
شخصے ہندوستان دے باہجھ شمار لؤ
یلعادی نے حکم تھیں دھری نقارے ضرب
ٹُر چلیا اسوار ہو عمر مہدی بن کرب
سٹ دمامے کوچ دے حمزے دے دربار
چڑھیا والی عرب دا کوج نقارا ماا
وجے طبل امیر دے پئی میدان کوک
چڑھے جزاء ہند دی قہر غضب دی ہوک
نشری کر کے لشکریں محلیں گئی پکار
سنیاں مہر نگار نے چڑھ وگیا دلدار
پیا وچھوڑا ویر دا جان کنڈے دی ہار
ہُن سُولی دے تکیوں گیا وصل اتار
اک وار بھی سامنے سخن نہ کیتے چار
جوش بری دُکھجان دا کڈھ نہ لیا بخار

سُن سُن مہر نگار دا اُڈیا صبر قرار
بہہ گوشے وچ درد دے روئی زارو زار
خبر کیا مُڑ آوناں کدوں پیارے یار
کیہ جاناں کس دیس دے لوک کرن دیدار
دلبر بازی مارنی یا مُڑنے دم ہار
تے ایہہ وقت نہ ہوسیا مراں گلی وچکار
بدر منور عربیا لٹ لؤ ای دل
رہاں تڑفدی تیں بناں گیوں نہ جاندا مل
بہہ درد اکٹ جوگڑی کر کے شام فراق
برہوں ہلا ہل پیوندی مرساں لے تریاق
اج پیارے اساں تھیں واگاں موڑ چلے
گل میرے تھیں دے ہار تروڑ چلے
حجرے وچ فراق دے مینوں روڑھ چلے
پا دل نوں وچ درد دے دلبر چھوڑ چلے
موڑ ملاویں خانقا جیوندیاں جے پھیر
آن ملیں جند واریاں یار نہ لاویں دیر
اج حمزہ ٹُر چکیا کردی خلق پکار
پھاڑ غضب سر ہجر دا روندی مہر نگار

چھوڑ میدان چلیا عرب امیر جدوں
رو کہندا محبوب نوں میں مُڑ مِلاں کدوں
نین دو نیر وساندے رسمس کون رلے
سینے وچ فراق دے دو گِرہ لاٹ بلے
روون جگ وہاونےہجر دوراڈی رات
برہوں کھول وکھاونی شوق طلب دی واٹ
اج فراقوں سرے تے بھارے بھار ملے
جان میری قربان ہے جے دلدار ملے
وچ جدائی یار دی دل تے جان کباب
حمزہ والی رب دا دیندا لت رکاب
گئے بہادر عرب دے سوخ سبھے اسوار
عمر عیار طرار دا سبھ تھیں ودھ اُبھار
واہے شوق سرود تھیں رمزاں تارو تار
تے راہاں وچ لگدیاں چھالاں وارو وار
وانگ کبوتر بازیاں کردا مارو و مار
کینتھے گلیں حمائلاں چھلکیں وارو وار
ہتھیاراں دے ساز تھیں تازی بھار و بھار
اک دن ویری روسنے رن وچ زار و زار

منزل منزل جاوندا عرب امیر جوان
وچ منازل ویکھیا دیس پئے ویران
آہے گستم گیا سی اگے سنے سپاہ
راہاں دے وچ ملک نوں کروا گیا فناہ
راہیں لُٹ دا خلق نوں کردا قتل گیا
دیس تمامی ظلم تھیں سی ویران پیا
گئے سمندر کنارے تے پتن پے ویران
نہ ملاحوں کشتیوں وسدا نام نشان
حال اجیہا ویکھ کے ہوئی تنگ سپاہ
عُمر اُمیّہ دوڑیا ویکھ تھکا سبھ راہ
نظر نہ آون کشتیاں تے نہ کوئی ملّاح
گیا دوراڈا دوڑیا دل وچ بنھ صلاح
دور ڈٹھی اک کوٹھڑی اُت ول دوڑ گیا
اک بُڈھا وچ کوٹھڑی بیٹھا نظر پیا
تمع کے توں کون ہیں اے بابا فرما
تے اندر اس کوٹھڑی کیا کریں تنہا
بُڈھا کہندا عمر نوں میں ہاں میر ملّاح
کہہ بابے دیا پوتیا تیری کیہ صلاح

عمر کہے کیوں جھوروں بیٹھا قسمتنوں
کم اپنا کیوں چھوڑ کے بیٹھ رہیا ہیں توں
ڈوب بیٹھوں جے بیڑیاں کدھر گئے جہاز
بندر خالی چھوڑیوں کیہ اس دے و چراز
بُڈھا کہندا ایس راہ گستم نام گیا
مال متاع سبھ خلق دا اس نے لُٹ لیا
قوم اساڈی زیر کر گھر کیتے ویران
پکڑ بیگاری کشتیاں لے ہو گیا روان
کٹک بڑا اک آوناں سانوں گیا سنا
دیس اجاڑ پاوناں حکم گیا فرما
ڈردے اسیں تعدیوں ات ول آن وڑے
جو گستم تھیں بچ رہیا مت کو لُٹ کھڑے
عمر کہے اے نا خدا آیا عالی زاد
والی ہفت اقلیم دا حمزہ ہے داماد
سد بلا لے ہورناں جیکو ہے اس جا
حمزہ دی وچ خدمتے تینوں دیاں جھکا
جو گستم تھیں تدھ دا ہویا ہوگ زیان
حمزے دے انعام تھیں بھلے نام نشان

پھر آوازہ ماریا آیا سو ملّاح
پاس امیر لیاوندا کر کے عمر صلاح
سبھ ملاح امیر دی آ کر دے تعظیم
حمزہ اُپر ایہناں دے شفقت کرے عظیم
ملاحاں نے دسیا جاں گستم دا احوال
گیا اگے سرندیپ نوں جو اوہ لشکر نال
سُن حمزے نے جانیاں دغا کیتا سلطان
میرے مارن واسطے جوڑ گھلّے سامان
سوبدرازر سرخ دا حمزہ کرے عطا
ہوئے شاد ملاح تے کردے نیک دعا
عرض کریندے نا خدا اگے عرب امام
گزرے گستم گئے نوں چالھی روز تمام
ایسے راہے تساں نوں اسیں لے جاواں گے
اگے اس تھیں چہل دن پار لنگھاواں گے
ملاحاں نے کشتیاں کر کے جھب تیار
لشکر سنے امیر نوں چا کیتا اسوار
وچ سمندر وگ ٹُرے نال درستی ساز
جا ہڑ جھکائے بادباں تے وگ چلے جہاز

قصد کرن سرندیپ دا وگی مرادوں دا
دل تھیں شورش یلاندی ٹھاٹھ وگی دریا
موجاں جان اُلاریاں چلدے واٹ شتاب
چل جہازاں آب تے وانگوں تیز غراب
وچ سمندر اک دن ٹاپو نظر پیا
ہرے درخت سہاوندے صفت شمار کیا
رکھ وسن وچ جھاٹلے پُر پُر میوے نال
سرو چمن وچ لٹکدے گُلدی شاخ نہال
دسن داکھاں پکیاں کلیاں چھوڑن بو
بھورن پر چنبیلیاں کرے صنوبر لُو
پالو پالچنار دی شاخ جھُکی ہتھ دو
دھرے طعام انگوریاں لون بہار سمو
پھرن اڈاری بلبلاں سُن سُن فخر گلوں
طوطے مست پکاردے لذت باجھ ملوں
گلشن چھوڑ سد ہاریوں کوئل کرے ندا
جھوکاں دے وچ گھگھیاں سیہاں گھگ گھگھا
مور اُڈاون بلبلاں مفت کھپاون مغز
اگن کجھ بولیاں پُر پُر معنے نغز

رکھیں تتر بولیاں مغزوں بھرے کلام
مقصد ملن سنیندیاں جت ول دا کام
سُن عاشق آواز نوں کہندا کر کر باز
عشق قضیہ چان چک تِتر دی آواز
کہے قصائی سُن لؤ جے ہے سمجھ دراز
سری کھروڑے دھک رکھ تِتر دی آواز
نک وڈے کن چور دے اوہ سن کہند راز
وڈھ گوائے کن تک تِتر دی آواز
کردی میری شکار دی رمز ولوں پرواز
چڑی کبوتر تک تک تِتر دی آواز
سن فرماوے بانیاں ہو عشرت پرواز
مرچ مصالحہ ادرک تِتر دی آواز
سن کہیا ترکھان نے ہو تقریر نواز
تیشہ لاہے سک سک تِتر دی آواز
کہے لوہار وچار کے ہور گردن افراز
آہن دے سر ٹھک ٹھک تتر دی آواز
بھُکھے نے سُن آکھیا سمجھ وجیندا ساز
کچا پکا پک پک تِتر دی آواز

سُنی غلام رسول نے پئی پکار نماز
حکم خدا دا حق حق تتر دی آواز
ٹاپو دے وچ عربیاں دوروں دھری نگاہ
گلزاراں دے رنگ نے مہر جھکے سن ماہ
پورشدادی عرض کر کہندا حمزہ نوں
ایتھے لاون کشتیاں جے فرماویں توں
جگہ کھری سہاونی کرئیے سیر شکار
خوشبو وچ گلزار دے کرئیے ناز بہار
کہن ملاح نہ اُترو جاگا ایہہ ویران
آبادی دا ایس تھاں ناہیں نام نشان
ٹاپو ایہہ ویران ہے اس وچ وڑو نمول
ہتھوں کسے بلائیدے ہو ہو متاں ملول
سن حمزہ فرماوندا کہندے سچ ملاح
ایس جزیرے جاوناں ناہیں خوب صلاح
یلعادی مُڑ آکھدا کیڈک ہوگ بلا
بڑی بلا کو اساں تھیں وچ جہان وکھا
میرے کرو مقابلے کڈھ بلا ہزار
پکڑ بلائیں کھا لواں یا دکھلاواں مار

میرے نال بلا نوں کڈھ لڑاوے کو
سنے بلا خود بہہ رہنے جان ولوں ہتھ دھو
سیر جزیرے جاوناں مینوں بہت پسند
ہور نہیں جی چاہوندا مینوں کرو نہ بند
یلعادی دی اڑی تھیں ات ول گئے تمام
تے گھلیار جہاز نوں لتھے ایس مقام
نالے لئے کجھ آدمی لشکر تھیں سرار
ٹاپو دے وچ جاوندا حمزہ شیر شکار
سیر کرن خوش ہووندے عربی مرد جوان
باغ عجب اک ویکھیا گرد عجب میدان
باغ ڈٹھا خوش ہو رہے نظر پیا تالاب
دُھدوں مِٹھا اوس دا آہا شیریں آب
پی پانی تالاب دا شاد ہوئے سبھ یار
سیر کریندے باغ دا گل ویکھن گلزار
جان جگر نوں بھاندا ایہہ سبھ تھانو مکان
پر مُڈھوں وچ ایس دے نہ دسیا انسنا
ہیٹھاں اک درخت دے ہویا کھڑا امیر
نظر کیتی جاں رُکھ تے مرد ڈٹھا اک پیر

حمزہ کہندا بڈھیا ہیں توں کون کوئی
آون دی اس رُکھ تے حاجت کیویں ہوئی
چھال بڈھا سن رکھ تھیں آہا ہیٹھاں مار
اُپر دھون امیر دے بیٹھا ہو سوار
وانگ دوالاں اوس دے لتاں پیر تمام
پیچ پیا وچ گردنے کیتا بے آرام
حمزہ تھکا زو کر تھکے نہ اوکھیڑ
جیوں جیوں حزہ کھچدا مارے اوہ چپیڑ
حمزے اس نوں کھچیا جیوں جیوں وقت نال
مونہہ مبارک ہو گیا نال چپیڑاں لال
رُکھواں مارا ڈاریاں ایویں وار و وار
اُپر گردن عربیاں ہو بہندے اسوار
ہر ہر دی اک دھون تے ایہہ آ پئی بلا
ایویں اندر گردناں لتاں لین پھسا
کوئی اپنے آپ نوں سکے نہ چھڑا
تے دوجے دی مدد دی طاقت رہی نہ کا
حمزہ کرے اشارتاں ہس ہس یاراں ول
مینوں تسیں چھڑا لؤ کٹ بُڈھے دا گل

ایہو جہی ساریاں اک اک پئی بلا
مشکل جان سمھا لئی سکے کون چھڑا
کھچ لتاں مونہہ ساریاں ایویں لئے بھنا
چنبڑیاں گل آفتاں قہر قضیہ پا
ایہہ بلائیاں لک تیک سن وانگوں انسان
لکوں ہیٹھ دوال دی مثل تمام عیان
نال لتاں وچ گردناں پیچ گھتن دوچار
مرد اکھیڑ نہ سکدے کر کر زار ہزار
جیں ول چاہیں پھیریدے سپاں وانگ دوڑا
مار گلاں وچ مُکیاں رُخیں چپیڑاں لا
ہیٹھ بلائیاں پہلواں عاجز تے لاچار
ہسدے نالے روندے حیرت دے وچکار
بنی مصیبت سراں تے کون ونڈاوے بھار
مرداں تے پا کاٹھیاں ہون نمرد سوار
اشرافاں دے سراں تے چڑھ چڑھ بہن گوار
جاہل اُپر عالماں ہو بہندے اسوار
لتاں پیر نہ جیہناں دے اوہ ہُن کرن بہار
ایہہ ہین ساک لڈکڑے ترنوں اتنا وار

اُپر تیز سواریاں لک سکے مردار
قدم جیہناں دے تیز رو اوہ اج حال خوار
عقلوں سار نہ جیہناں نوں بن بیٹھے مختار
عقل جیہناں دی مناں مونہہ اوہ اج با جگزار
عربی ہیٹھاں ایہناں دے روندے زارو زار
وچے سبھ سردار تے وچے عمر عیار
وچے حلبی دھاڑدی وچے اس دے یار
وچے ہیٹھاں بُھڑکدا یلعادی سردار
یلعادی دے شکم دا ہور بتھیرا بھار
جاندا ہیٹھ لتاڑیا اُپر سوخ سوار
پٹ پٹیں وچ پھُرکدے طبل شکم گھر بند
لُس لُس پِنڈا دمکدا حلوے دی مانند
اگے کدے نہ عمر سرگردن بھار پیا
اج پیا دُکھ جھلناں ہو لاچار گیا
دھون مروڑ مراڑ کے لئی سوار نو
دوہرا کر کے قد نوں دتا شکم لفا
سر تے مشکل آ بنی سبھ تھیں رہے اُرے
دینی بھاری ڈھلکدی مشکل حال ٹُرے

لے مردا ہُن وقت ہے لڑے نال بلا
ویکھ بلا کھا جاندی یا توں جا سیں کھا
لڑے ویلا لڑن دا چا ہتھیار چلا
کڈھ دلوں رزنین تھیں خونی جام پلا
حزے تائیں آکھدا عمر اُمیّہ آ
یلعادی نے اساں تے کیتا سخت جفا
پنجے وچ بلائیدے دتا آن پہا
نال لیا ایہہ آفتاں چا دتیاں گل پا
سن سن ہس ہس آکھدا حضرت عرب امیر
یلعادی دے وس کیہ ایویں سی تقدیر
عُمر اُمیّہ آکھدا کراں آرام نہ صاف
توں اسوار میریاں ہوویں برخوردار
تیرے ہیٹھا جان نوں سو آرام قرار
میں تیرا غم خوار ہاں گھوڑا خوش رفتار
پتلے میرے بدن ول ویکھ نہ بھُلیں یار
میں تکڑا وچ تکڑیاں ویکھ ازما اکوار
ویکھ پچھاڑی آوندا یار تیرا اسوار
گھوڑا ہیٹھا اوس دے یلعادی سردار

توں کہہ اپنے یار نوں گھوڑا لوے دوڑا
کون اگاری جاوندا ویکھ لؤ ازما
مینوں تدھ دوڑاوناں اس نوں تیرے یار
ویکھ دوہاں وچ گھوڑیاں تیز کدھی رفتار
قدم کُھلا لے ویکھ لے کس دا وگے اگیر
تن فربہ تے لاغروں کس دی چال ودھیر
سن اسوار عیار دا شاد ہویا سو وار
کہندا اپنے یار نوں کرکے بڑی پکار
تیز رکابے سٹ لے گھوڑا میرے نال
رہے پچھاڑی ہاریا سو اوہ کھوٹا مال
اوہ سعن کے دل اپنے گھوڑے کرے نگاہ
تازہ ویکھ جوان نوں سن کہندا گمراہ
تے کہندا چل چوبرا پٹ چوکھریاں توں
دوڑ اگاڑی چھوڑ چل ماڑے گھورے نوں
دوہاں مار دوڑاوندے دوہاں دے اسوار
مار چوگنداں دوڑیا عمر عیار طرار
یلعادی تھیں ودھ گیا لا چھالاں دو چار
اوہ ٹُرنوں لاچار سی قدم سٹے بیزار

پورشدادی شیر دا قد قلعے دا بھار
دوڑے دوڑ نہ ہووندا نرم چلے رفتار
مار چپیڑاں بھندا مونہہ اسدا اسوار
تینوں میرے گھوڑیا وگے خدا دی مار
دوڑ کیویں جڑ پٹیا بیٹھ نہ بازی ہار
مار چوگنداں بوسرا میدان دے وچکار
چال اڑی دی چھوڑدے و چل ہوشیار
پٹ کداڑا خوشی دا دھرت پوے دھمکار
مرداں ہیٹھ ڈلوک لے دُڑکن دے دن چار
چالاں کڈھ سہانیاں ناہیں نت بہار
کھوٹی نیت والیا رہیں اُرار نہ پار
ماریدا مر جاوسیں تیز میرا ہتھیار
مراں دے وچ اساں نوں ننگ نہ لاویں عار
ماڑا گھوڑا ویکھ لے ودھ ودھ گیا عیار
تینوں شرم نہ آوندی ڈوب گوائیو کار
گھر دا کم ویکھ لے ودھ ودھ گیا عیار
تینوں شرم نہ آوندی ڈوب گوائیو کار
گھر دا کم سوارناں ناہیں ایہہ بیگار

اس ظالم اسوار نے سخت چپیڑاں نال
یلعادی سردار دا مونہہ کر سُٹیا لال
عمر اُمیّہ دوڑ دا تیوں تیوں ہو ہوشیار
عمر معدی بن کرب نوں پوے ودھیرے مار
ہسدے یار امیر دے ہاسا بند نہ ہو
تے یلعادی رووندا چشم وساوے دو
قدم سُٹے سٹ کھائیکے دردی پاس نہ کو
حمزہ ہس ہس آکھدا عمرا ذرا کھلو
پورشدادی شیر نوں مار نہ مول کرا
ہُن انصافوں گزریا ظالم ظلم جفا
عمر اُمیّہ دوڑنوں پکڑے ذرا قرار
پورشدادی شیر دے سرخ دِسن رخسار
عربی ہیٹھاں ایہناں دے ہوئے بے آرام
تن دن ایہو حال سی راتاں تن تمام
چوتھے روز عیار دے دل وچ پئی وچار
خوش کیتا اسوار نوں ہو کے خوش رفتار
وچ میدان عیار نوں کرے اشار سوار
کر کر چالاں سوہنیاں ٹُر چل باہر وار

خوب سواری تدھ دی قدم تیرا ہوار
تن تنہا وچ جنگلاں دوڑ وکھا اک وار
خواہ مخواہ عیار نے سبھ کجھ من لیا
لے اپنے اسوار نوںکدھرے دوڑ گیا
پھردے عمر عیار نے اک تھاویں وچ جا
ویکھی پکی داکھ ہے گچھے رہے سہا
اذن منگے اسوار تھیں جے تے حکم کرو
کھاواں داکھ درخت دی ایتھے ذرا کھلو
اوہ کہندا ایہہ کھاونے والی چیز نہیں
تینوں میرے گھوڑیا ذرا تمیز نہیں
عمر اُمیّہ آکھدا اوہ میاں اسوار
اس دے نالوں ہور کیہ کھاناں لذت دار
اس میوے دیاں خوبیاں لاکھاں کئی ہزار
تے توں اس دے کھار نوں ہویا کیوں بیزار
مینوں کہیں جو گھوڑیا تینوں عقل نہیں
میں جاناں کجھ عقل دی تیں وچ شکل نہیں
عمر کہے اس مزے نوں توڑ ذرا کھا چکھ
اوہ کہندا اس مزے نوں توڑ پچھا ہاں رکھ

اسیں نہ اس نوں چکھیا اندر عمر کدی
کیہ جاناں جو ایس دی لذت ہو سی کیہ
سُن عیار پکاریا کر افسوس ہزار
واہ اسوار میریا عقلوں پرلے پار
اس میوے دی تساں نے کدی نہ پائی بو
چڑھ تائیں ہُن دھون تے بیٹھوں گٹھڑی ہو
اس میوے نوں کھاوندوں نال دنداں جے ٹُک
کاہنوں ایویں جاندیاں لتاں دونوں سُک
دو تن واری ایس نوں جے کوئی کھا لوے
لتاں اندر اوسدے ہڈی اگ پوے
کتنی واری اساں نے ایہہ ازمایا کم
کھا ہڈیاں ان جمیاں جم پون وچ دم
تِن دن جے ایہہ کھاوسو سارے پا دوخیر
ساڈے وانگوں تساں دے ہو سن لتاں پیر
خوبی اک ہزار تھیں ہوئی اجے بیان
میں کھاواں توں حکم کر اے میرے دل جان
دیکھ ہنے میں کھائیکے کیویں چال چلاں
کار آزمودہ ویکھ لے اندر گھڑی پلاں

کیویں کوواڑ اچائیکے تینوں شاد کراں
اس تیرے احسان نوں ہر دم یاد کراں
سن خوش ہو اسوار نے دتا اذن رضا
اوّل اس نوں کھا توں مینوں پھیر کھلا
ایہہ بھی حکمت دیکھئے جے کجھ ملے امان
ہڈی اُگدی دیکھیے ٹھنڈ پوے وچ جان
ماڑا جہیا گھوڑیا آویں نظر غریب
میرے نیک نصیب سی نکل پیوں طبیب
پہلے اس دے اذن تھیں کھادا رج تمام
بھُکھا سی تِن روز دا پایا کجھ آرام
بے ہوشی دا داکھ تے دارو وچ رلاہا
اس اپنے اسوار نوں دیوے پھیر کھلا
اس دارو دے اثر تھیں ہو گچھا اسوار
سر اتے سر رکھ کے اُلٹ رہیا مردار
بے ہوشی وچ آ گیا ڈھلے ہوئے بند
عمر عیار طرار نے خوب چلایا خند
پنج دوالاں گرد نوں ول ول لئے اتار
لاہ سروں چک ماریا دھرتی تے مردار

کھارو کھاد اہوش تھیں ہویا سی بے ہوش
بے ہوش وچ مرگ دا کرے پیالا نوش
اسوار اُتار عیار نے ہتھ لئی تلوار
یاراں دے ول آوندا کرنے نوں چھنکار
اول مُچھاں تاڑ کے آیا طرف امیر
چاہے گلوں امیر دے افت لاہے چیر
حمزہ کہندا ہورناں اوّل جا چھڑا
سارے یار چھڑائیکے پھر میرے ول آ
کب بلائیاں گلاں تھیں عمر کریندا دور
حمزہ اپنے گلے تھیں آپ کرے لاہ چور
عمر اُمیّہ آکھدا اس وچ حکمت کیہ
اگے گل تھیں اپنے کیوں نہ لاہی سی
فرمایا میں زور کر اگے رہیا اتار
اجل نہ اہی ایس دی زور نہ آیا کار
عربی چھُٹے آفتوں ہوئے شاد تمام
اس ٹاپو وچ رکھدے کتنے روز مقام
وچ جہاز سوار ہو ہوئے پھیر روان
دن تے رات چنلاوندے آن ڈھکے مردان

کنڈھے اک سرندیپ دے لگے آن جہاز
حمزہ اگے ناخدا کردے عرض نیاز
ایتھے قبر شریف ہے حضرت آدم دی
روصہ پاک جد نبیؐ دا سنیا ہوگ کدی
خواہش ہے تے ویکھ لے وقت زیارت اج
اج خلیفے رب دی کرو زیارت رج
حمز لے کر عربیاں گیاں زیارت نوں
عربی خوش دل ہووندے ویکھ عمارت نوں
کر دیدار مزار ویکھ کوہستان
اندر کوہستاں دے ڈٹھا اک مکان
حمزہ موتی لعل تھیں بھریا نطر پیا
ہر ہر موتی قیمتی صفت شمار کیا
پُچھدے ایہہ مجاوراں کولوں عرضی ہو
ایہہ خزانہ کیہناں دا خرچ نہ کر دا کو
کہن مجاور ایس دا مالک عالی شان
جن انس دا بادشاہ پیغمبر سلیمان
پیغمبر دا معجزہ ایتھے کرے ظہور
ٹُرنے تھیں شے چاوندا ہو بہندا معذور

جے کو ایس خزانیوں لیندا چیز اُٹھا
ہل نہ سکدا جد تلک چیز نہ کرے رہا
عمر اُمیہ آکھدا ویکھ لواں ازما
موتی اک خزانیوں ٹُرن لگا ہتھ چا
ہرگز ہِل نہ سکیا تھکا زور لگا
بلکہ علامت زور دی تن تھیں گئی سدہا
موتی ہتھوں سٹیا ملی خلاصی پھیر
حیرانی وچ رہ گیا عمر عیار دلیر
موتی دِسن چمکدے چھوڑ نہ سکے دل
چیز چکے تے چیز لے ذرا نہ سکے ہِل
نہ لے سکے چیز کو نہ چھڈ سکے مول
بنھ بہایا حرص نے رہیا حال ملول
یاراں تائیں آکھدا جاؤ تسیں تمام
میں بھی پاس مجاوراں بیٹھاں پکڑ مقام
کہن مجاور ایس تھاں پھردے شیر ہزار
ہور بلائیں آفتاں باجھ حساب شمار
مرد کوئی جے اوپرا ویکھ لواں اک وار
مارن کھاون اوہ پھر گھڑی نہ دین قرار

عمر اُمیہ آکھدا منگ دا ایہہ دعا
پھیر میرے دل جیوندی مُڑ وچ رہے بلا
مینوں مارن اک ول کیویں رہن بچ آپ
میں ول ویکھ بلا نوں چڑھے غضب دا تاپ
پچھلے اک جزیریوں سانوں ملی بلا
میں لتاں پھر اوسدی لائی کھول دوا
ایویں کسے بلائیدے جے اج بُرے نصیب
میں مسکین غریب دے آوے چل قریب
ایہہ میراث نہ دولتوں جاں لگ پاواں میں
مینوں قسم خدائیدی مول نہ جاواں میں
یار بتھیرا کر رہے عُمر نہ مول گیا
یار کہن دیوانگی اس نوں گھیر لیا
اوڑک طرف جہاز دی مُڑ کے گئے تمام
تے ایہہ پاس مجاوراں بیٹھا مل مقام
رات پئی تے سوں گیا روندا عمر عیار
خواب ڈٹھی اسمان تھیں لتھے تخت چہار
آئے طرف زمین دی زینت نال ہزار
تختاں اُپر چوہاں دے بُڈھے چار سوار

نور چوہاں تھیں برسدے رحمت دے چمکار
پاس عیار طرار دے آندے تخت اتار
آ اگے اک تخت دے عمر سوال کرے
کہہ حضرت توں کون ہی تیں پر نور ورھے
فرمایا میں بچڑیا ہاں آدم پُر نور
جس دا تسیں ظہور ہو وچ زمین ضرور
عمر اُمیّہ آکھدا اے باب غم خوار
چنگی کوئی چیز دے جو آوے درکار
فرمایا میں تدھ نوں بخشی ہے بے قیل
جاہ فلانے رُکھ تھیں لے میر زنبیل
جو کجھ کھانا اوس تھیں ہو تینوں درکار
کڈھ لویں ہتھ پائیکے جو دل کریں وچار
پھر ایا ول دوسرے یوہا عرض گزار
نام مبارک اپنا تسیں کرو اظہار
کہیا ابراہیم ہاں نبی علیہ السلام
عمر اُمیہ آکھدا تیرا اسیں غلام
تیرا دین ودھاندے تیری اُمت ہاں
جے تحفہ کجھ دیوسیں دامن چھڈاں نہ

کہیا تینوں دیوس قوت رب بڑی
راہ چالھی دن رات دا جاویں وچ گھڑی
پھر تیجے نوں پُچھدا نام تساڈا کیہ
کہیا میرا نام ہے اسماعیل ؑ نبی
عمر کہے تیں آل ہے حمزہ بہت عزیز
میں حمزے دا پیک ہاں دے مینوں کجھ چیز
کہیا میرا توبرا وچ فلانے جا
اس نوں لے لے جائیکے کرسی فضل خدا
جو کجھ چاہیں اوستھیں لے سیں شکل بنا
ہوریں جو کچھ چاہو سیں طفل اتے ہوتا
پھر چوتھے ول تخت دے کردا آن سوال
کہہ حضرت توں کون ہیں دس تمام حال
کہے پیغمبر ربّ دا نام میرا سلیمان
دیو پریاں دا بادشاہ جانے کل جہان
عمر اُمیّہ آکھدا سُن اے عالی ذات
تیری خاطر رہیا میں ایتھے سارے رات
توں بھی مینوں دے کجھ تحفہ کارن ربّ
کہیا بخشے تدھ نوں ایہہ خزانے سبھ

تدھ نوں اکھیں کُھلیاں ہو بیٹھا بیدار
ویکھے سارے آوندی خوشبو جیوں گلزار
اول لیندا توبرا پھر لیندا زنبیل
پھیر خزانہ سانبھیا ہویا فضل جلیل
عمر اُمیّہ ایہناں نوں پھر لیندا ازما
جیوں جیوں سی خاصیتاں ہوئیاں توں عطا
فجر ہوئی وچ دوستاں حمزہ کہے پکار
خبر نہیں کیہ گزریا راتیں نال عیار
کیونکہ وقت گزاریا چل پُچھو تقریر
لے یاراں نوں آوندا حجرے طرف امیر
اگے بڈھا ہوئیکے بیٹھا سی عیار
تد نوں آئے دیکھنے اُت ول اُس دے یار
لاگے چھاگے لبھ رہے عمر نہ نظر آ
پُچھدے ایتھے عمر سی اے بابا فرما
ہس عمر نے بدلیا اپنا پہلا حال
کدوں بڈھے نوں اپنا عمر جو گئے سمھال
ویکھ عمر دے حال نوں عربی دنگ رہے
اگے عرب امیر دے عمر بیان کہے

سبھ اس دا سامان نوں ویکھن یار ازما
ظاہر ہوئیاں خوبیاں عمر جیویں فرما
کہے امیر مجاور کہو کثیر قلیل
کیونکر ہیسی ہووندی اگے ایہہ زنبیل
کیتی عرض مجاوروں اگے عمّ نبیؐ
ایہہ آدم دے وقت تھیں ٹنگی ہوئی سی
اس نوں کنے نہ چھیڑیا یا مدت گئی وہا
تے ایہہ دوست تساں دا ہوسی ولی خدا
اندر اکو رات دے کم سوار گئے
اک گھڑی وچ ستیاں تحفے چار لئے
لیا خزانہ عمر نے شُتراں تے لدوا
دھریا وچ جہاز دے سبھ سامان لیا
بنھ جہازیں بادباں تیز وگے جیوں دا
دن تیجے اک سہر دے گئے مقابل آ
پورشکال جوان سی ایتھے حکم روا
صوبہ ایہہ سرندیپ دا زوراں حد نہ کا
پن ہزار جوان سی اس دا تابعدار
سٹھ گز جوان دا تے غالب تلوار

گئے جہاز جو عربیاں کردے لوک دھیان
پُچھدے کیہڑا کارواں مردو کرو بیان
عمر اُمیّہ آکھدا ایہہ نہیں کردان
ایہہ امیرالمومنین حمزہ نام جوان
والی ہفت اقلیم دا ایہہ داماد دلیر
پکڑن چڑھے لندھور نوں رن وچ کر کے زیر
وسدے پورشکال نوں دوڑ شتابی لوک
دشمن ہے لندھور دا جے سکیں تے روک
پُچھدا کتنی فوج ہے کہن پنجاہ ہزار
ایہہ گل سُن کے ہویا پورشکل سوار
جاں حمزے دے سامنے آیا پورشکال
حمزہ کہندا فوج نوں کرو تیاری حال
طبل وجائے جنگدے ہویاں صفاں تیار
کہیا پورشکال نے اندر فوج پکار
مرد مقابل عربیاں رن وچ جاوے کو
ویکھے کیڈک مردمی کرن مقابل ہو
سُن اک رن وچ جاوندا سرندیپی مردار
کدھر آئیوں مسخرے کرنے نوں کیہ کار

کہیا عمر عیار نے کار ایہو ہے یار
لاہاں تیری گردنوں سر نیزے دا بھار
توں بیمار غرور دا بھریا مغز بخار
تیز جوشاندا تیغ دا حلقوں دیاں اتار
سُن اسوار چالاک نے چائی ہتھ کمان
تیر چلایا عمر نے نال درست نشان
چھال لگاء عمر نے چڑھیا ول اسمان
تیر دوڑ اُڈا گزر کے رہیا وچ میدان
آپ نہ پہلے چھیڑ کے لؤ فساد سہیڑ
جے اوہ ویر کماوسی رہس جڑاں اکھیڑ
وچ جزیرے امجھے گستم سنیاں حال
جیوں جیوں عرب امیر نے پھڑیا پورا شکال
سُن سُن کے احوال نوں ہو رہیا حیران
فرزنداں تھیں مصلحت کردا توڑ توان
زور نہ چلے اساں دا نہ کوئی تدبیر
تابع ہوئیے چل کے اگے عرب امیر
ایہہ مصلاحت ساز کے آئے ناہموار
آن کھڑے کر عاجزی حمزہ دے دربار

حمزہ گلے لگاوندا موذی دا سر چم
مُڑ مُڑ پاوے نالکی ڈگ کتے وی دم
اس دے ڈنگ تڑنگ نوں چاہے دور کرے
جاں ویکھے کڈھ پھیر بھی ڈنگ ظہور کرے
دنیا دے وچ ونگ ہے ایہہ دل سدھ ہو
وانگوں پودے سروُ دے اکت کنار کھلو
نال ونگے دے ورتناں مشکل ہے سو وار
اکت کنار گزار لے دنیا دے دم چار
گستم تائیں دیوندا خلعت عم نبیؐ
ویری مت ہوسیا جد کد کرےبدی
پاس بہا فرمایا کیونکہ آیوں توں
گستم کہندا شاہ نے گھلیا کمک نوں
حمزے نوں معلوم سی اگے دغا تمام
چُپ رہیا سن لاف نوں حمزہ عرب امام
آ ملیا شہپال بھی حمزہ نوں وچ راہ
دن عالی مہمانیاں دیوے عالی جاہ
رل مل چڑھے لندھور تے چلے قصد اُٹھا
چونہہ کوہیں لندھور تھیں ڈیرا ویہن لگا
حمزہ کہے لندھور نوں خط لکھ دیو پُچا
لکھیا خط عباس نے راضی تس خدا
٭٭٭


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels