Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> داستان امیر حمزہ >> پہلی جلد >> داستان امیر حمزہ: ورقہ 27

داستان امیر حمزہ: ورقہ 27

وچار ڈیسک
July 6th, 2008
5 / 5 (2 Votes)

مضمون فرمان امیر المومنین حمزہ گیتی ستان کا یونان کی طرف

اول حمد خدائے نوں جہدا کل جہان
واحد حی قدیم ہے خالق مالک جان
اندر اس دے ہکم دے ناہیں ہور شریک
عند جنس دی تہمتوں پاک ہمیشہ ٹھیک
خالق خیر شرورد دا خلع خلولوں پاک
زن فرزندوں پاک ہے ناں کو اس دا ساک
عدم وجود جہان دا اس نوں اکو جیڈ
اس دے اگے ہیج ہے جے کا قدروں کیڈ
اوہ مقبول بحق ہے غیر سبھے ناحق
چایا جین نا ہق نوں ہن جگر دو شق
بُت جھوٹے تے بتاںدے پوجنہار ذلیل
سچا دین خلیل دا منن شرع خلیل
والی ہفت اقلیم نوں بھردا سی خراج
ہن ہوئے تن سال سی کیتو بند خراج
مینوں کر کے نامد گھل دتا سلطان
لے ہتھیں ول شاہ دے کراں خراج روان
جاں دیکھیں فرمان نوں حاضر ہوریں آ
منیں دین خلیل دا حالہ کریں ادا
بخشاں تیری جان تے اوویں راج کریں
والی ہفت اقلیم دے درے خراج بھریں
جے انکار لیاوسیں بھر وچ مغز اڈا
اکاک تیرے کوٹ دی اِٹ کراں جدا
تینوں زندہ پکڑ کے سُولی دیاں چڑھا
کافی ایہو سمجھ لے دور اندیشاں وانگ
بس اشار عراقیاں تے گدوں نوں انگ
جدوں مرتب ہو گیا ایہہ مکتوب تمام
لیجاوے کو خط نوں کہندا عرب امام
قارن عرض گزاردا میں کھڑساں مکتوب
شاہ عدیس خبیث نوں جا سمجھا واں خوب
قارن تائیں دیوندا خط امیر جوان
نالے اک سو آدمی کیتے جھب روان
اگے شاہ عدیس دے قارن جدوں گیا
بھی جو اک سو آدمی فوجاں نال لیا

قارن تائیں ویکھ کے تختوں لے عدیس
پکڑے وچ کنار دے شفقت کرے خبیس
جا بیتھا مل ساہ نوں ایہہ قارن مروار
تاج سروں لاہ ماریا کر فریاد چکار
کہیا ویکھ عدیس نے اے قارن دیو بند
ایہہ کیہی فریاد ہے شور پکا بلند
کن تینوں رنجانیاں کس تھیں پاؤ دُکھ
کس آفت نے ماریوکس رتبے دی بھکھ
کہے عرب امیر تھیں ہے فریاد رساں
چھُٹ جس دے میں پنجویں بچا مساں مساں
غافلہویا بادشاہ اکھیں میٹ انجام
عربی زورا پا گیا ہر ہر ملک تمام
کیتا شہنشاہ نوں وچ دنیا بدنام
صاحب عزت آدمی کیتے بے آرام
مفلس دی وچ جگدے ہوئی وڈیائی دام
گستم ملکوں کڈھیا ملی کرسی سام
زوروں شاہنشاہ دا ہون لگا داماد
پا بیتھا وچ ملک دے شور عناد فساد

صاحب قدر جہان دے جھاڑ بہائے سو
لُٹے جھُگے یلاں دے فوج غضب دی ڈھو
خادم کیتے پہلوان کر رن وچ ہتھ دو
چڑھ وگیا وچ جگدے جیوں نافے دی بو
اس تھیں وچ گھرانیاں مدھم ہوئی لو
بندی کیتے بادشاہ نک نکیل پرو
ہر دم ظلم کماوناں ہے عربی دی خو
وچ محلاں شاہاندے پیا النبا ہو
جان ہُن اودھر نہ رہیا مرد مقابل کو
تیرے میرے دوہاں دے مگر پیا ہتھ دھو
پچھا ہاریا قسمتے رہے نصیب کھلو
مگر پئی بدقسمی لے پُچھی دی لو
جانہن بھلکے تدھ تھیں تیغ وجاویگا
غالب ہے میدان دی خاک اُڈاوے گا
بجلی پئی اچانکے تیں میں دے سر آ
تیری مرضی کیا ہے توں بھی آکھ سُنا
جے کجھ دل وچ حوصلہ قدم دھریں میدان
جے ڈردے نس آونا چڑھیں نہ میری جان

کس کہا عدیس نے اے قارن دیو بند
سُنباں ہیٹھ لتاڑ ساں عربی دا فرزند
بھاویں حمزہ لکھ ہے جاں کڈھاں تلوار
اک نہ زندہ جاوسی لشکر تھیں اسوار
لیساں وچ میدان دے یل عربی دی جان
میری تیغ بہادری شہرت وچ جہان
بھلکے دیکھ مقابلہ تیغ میری دی جیت
لیکے لشکر قاہرہ ہو کے پواں سُچیت
ویکھ جو میری مردمی کس حکمت دا بھیت
ندیاں کنبن خوف تھیں سن سنسار پریت
خوف دندی بدخواہ وی پر پر جھاڑے ریت
میرے اکو حملیوں عرب آہے وچ کھیت
ہُن دس بھائی قارناں ایہہ کسدے اسوار
تیرے ہُن یا عرب دے یا کو چور چکار
کہیا خادم عرب دے آئے میرے نال
گھلے عرب امیر نے لین حقیت حال
کہیا شاہ عدیس نے ایہہ بھی آکھ سنا
نال ایہناں کیہ درتیئے ورتارا فرما

قارن کہندا قتل تھیں جان ایہناں دی چھڈ
تک سنے کن وڈھ کے دے درباروں کڈھ
سن استفتانوس نے کہیا ہو خفا
کسی شیخی تے مارناں کردوں ایڈ جفا
نرمی ویکھ امیر دی بخشی تیری جان
نالے اک سو آدمی کیتا نال روان
حق دائی لطف دی حکم چڑھاویں سخت
کون کوئی بے شرم ہے تیں جہیا بدبخت
جاں استفتانوس نے آکھی ایہہ کلام
قارن تے عدیس بھی ہوئے چُپ تمام
پھر استفتانوس نے کہیا دوجی وار
خلعت دہو ایہناں نوں ایہہ شاہاں دی کار
سُن حمزہ فرماوندا واہ استفتانوس
ایسے مرد نہ ہوونے رحمت تھیں مایوس
نالے قسم اللہ دی کہے امیر پکار
گستم قارن دوہاں نوں ماراں بے ہتھیار
ہتھیاروں ہے مرد دی نال اساں پیکار
ناں مرداں دے واسطے کجھ نہیں درکار

اوہ وجہی الکھیا رقعہ ہور ستاب
دتا عمر عیار نوں لے جا لیا جواب
عُمر اُمیّہ خط لے چھ ست چھالاں لا
اُپردے عدیس دے کردے آن ندا
جا کے کہو عدیس نوں دربانوں جھب جا
عمر عیار طرار نوں آندا سد بلا
کردے خبر دیس نوں جا اوویں دربان
عمر اُمیہ چاہوندا آوندا فرمان
شاہ پچھے اوہ کون ہے قارن کہندا رو
عُمر نہ ہوندا حمزیوں خوف نہیں سی کو
اس دے ہتھوں روندے بڑے بڑے سردار
آفت ہے دُکھ درد ہے ظالم ہے عیار
جھگڑا ہے یا جنگ ہے چوری دا ہتھیار
ٹھونہاں ہے یا سپ ہے لُونبڑ شیر شکار
چور اُچکا دھاڑدی مسخریاں دا بھنڈ
حمزہ دا دل جان ہے دودھ تتے وچ کھنڈ
دتا اذن عدیس نے گھلو اندر وار
کیویں کہ ہے ج آکھدے لونبڑ شیر شکار

اکھیں ویکھاں عمر نوں عمر ودھے دن چار
یا تے ماراں جان تھیں ایہہ ویری دا یار
پایا اذن عیار نے آیا اندر وار
جا استفتانوس نوں کہے سلام پکار
ویکھ دیس خسیس نوں بھریا جوش ہزار
کیوں بے ادبا عربیا دتو ادب وسار
کیتو میرے پہلواں تائیں آن سلام
کیوںمیری تعظیم نہ کیتی آن غلام
عمر کہے ہے مرد نوں اساں سلام قدیم
نامرداں دی کوئی بھی نہ کرئیے تعظیم
لگی اگ عدیس نوں ہویا بُھج کباب
کہندا مادر مسخرے تائیں پکڑ شتاب
چونہہ طرفاں تھیں پہلواں پئے سر تے دھا
تیغ لئی ہور عمر نے کیتے بہت فنا
جاں جاتا جو آوندے باز نہیں گمراہ
مارے شیشہ نفت دا کیتے کئی سوا
مرد بہادر شاہ دے بہت جلے وچ نار
رہندے دیوویو آکھدے نس ٹُرے مردار

پیر عمر نے سٹیا رقعہ طرف عدیس
کہیا جوان عدیس نے جاہ اے عمر رئیس
حمزہ نوں کہہ کراں گا بھلکے تیں تھیں جنگ
صلح نہیں میں چاہوندا ہے ایہہ مینوں شک
لیا جواب دیس دا ٹُریا عمر جوان
کیتا سارا آئے کے پاس امیر بیان
فجرے اُٹھ دیس نے لشکر نال لیا
طبل وجائے جنگ دے وچ میدان گیا
ایدھر والی عرب دا ہویا ویکھ تیار
ساری فوج امیر دی ہوئی آئی اسوار
رنگا رنگ امیر دی فوج جیویں گلزار
جالی جان مسدود دی زینت زیب سنگار
کرن صفاں آراستہ صاف کرن میدان
طبل وجائے جنگ دے کردے جوش جوان
رن اندر کفار تھیں آیا اک سوار
وچ میدانے آئیکے اُچی کرے پکار
میں استفتانوس ہاں دوست خاص عوام
واقف تے ناواقفاں تائیں دسّاں نام

گھل عرب دے والیا مرد جوان لڑے
نسے یا زخم تھیں وچ میدان جھڑے
شی رسیہہ تن ہندوی سرندیپی سردار
سن آواز امیر تھیں ہویا عرض گزار
جگ جگ تیرے طالع جگ وچ رہن جوان
رخصت دیو سوار ہو جاواں وچ میدان
اس یونانی مرد تھیں کراں لڑائی جا
کھنڈ ذرا جائیکے دو ہتھ دیاں رکھا
سونپ خدا نوں ٹوریا حمزہ نے لندھور
ہاتھی اتے چڑھ کھڑا کر کے خونی طور
گرز لئی وچ ہتھ دے نکل کھڑا میدان
یونانی نے پُچھیا ہیں توں کون جوان
نام تیرا کیہ کون ہیں سچ سنا مقبول
باجھ دسائے نام دے مت ہوویں مقتول
کہیا میں لندھور ہاں باپ میرا سعدا
وچ جزائر ہند دی میرا حکم روان
یاراں ہزار جزیریاں اُتے میرا راج
سرکش ہر ہر ملک دے میرا بھرن خراج

نام میرے دی دھم ہے سن لے وچ جہان
دھرت قدم تھیں ڈولدی اے ہے میری شان
سن استفتانوس نے گرز لئی ہتھ چا
پورے ست سو مناں دی رکھدا گُرز سدا
چا ماری لندھور نوں آن وجی وچ ڈھال
شعلے آتش نکلے ڈھالوں قوت نال
پھیر ماری لندھور نے اس نوں گُرز اٹھا
وچ لشکر یونان دے گرزوں گئی صدا
کہندے سد سکندری جے استفتانوس
تاں بھی تن تھیں جان نوں گزر گئی لے چُوس
تینوں وچ جہاں دے سُنیاں قوت مند
پر میں زوروں تدھ تھیں ہوواں گا دو چند
وار واری دوہاں نے خوب چلائے وار
رات گئی پے لڑدیاں کنے نہ کھادی ہار
مُڑ آئے دل لسکراں میدانوں مردان
پھر استفتانوس بھی صبح گیا میدان
پورشدادی ایدھروں یلعادی سردار
عمر معدی بن کرب نے پہن لئے ہتھیار

اُٹھ اجازت منگدا ہمزہ دے دربار
یونای دی جائیکے گرد اڈاواں وار
حمزہ نے فرمایا جاہ اے عمر جہان
مدد تیری جا ہوسیا خالق ربّ رحمان
کہندا مرد اوس لے حمزہ توہیں ہیں؟
یلعادی فرماوندا حمزہ ناہیں میں
میں سر لشکر عرب دا خاصا خدمت گار
عمر معدی بن کرب ہاں یلعادی سردار
یونانی نے آکھیا لڑیا کل لندھور
جس دا قد عظیم ہے ہویا مندا طور
تینوں طاقت لڑن دی کدوں اساڈے نال
جا کے پچھ لندھور نوں کیہ ہے اس دا حال
عمر کہے یونانیاں لافاں مول نہ مار
آپے نظری اوسی کرلے پہلا وار
یونانی نے گُرز تھیں وار چلایا کار
یلعادی نے ڈھال تے لیا سمھال سہار
گُرز وجی وچ ڈھال دے فوجیں شور پیا
وچ زمین دے عمر دا گھوڑا دھس گیا

گھوڑا آیا چھال تھیں دھرتوں باہر وار
وار چلایا عمر نے ذرا نہ آیا کار
گرزاں بعد دوپہرے دے سٹ لیوں تلوار
ایویں دونہاں لڑدیاں دتا روز گزار
دوویں مُڑ کے فوج ول آئے ویلے شام
پھیر یونانی فجر نوں آیا چھوڑ مقام
نعرہ مکار پکاریا رن وچ گھت کہا
ہوراں گھل نہ حمزیا خود میری ول آ
گرز وجی وچ ڈھال دے فوجیں شور پیا
وچ زمین دے عمر دا گھوڑا دھس گیا
گھوڑا آیا چھال تھیں دھرتوں باہر وار
وار چلایا عمر نے ذرا نہ آیا کار
گرزاں بعد دوپہر دے سٹ لیواں تلوار
ایویں دوہاں لڑدیاں دتا روز گزار
دوویں مُڑ کے فوج ول آئے ویلے شام
پھیر یونانی فجر نوں آیا چھوڑ مقام
نعرہ مار پکاریا رن وچ گھت کہا
ہوراں گھل نہ حمزیا خود میری ول آ

تیری بھی اج مردمی ویکھ لواں ازما
کیڈک صاحب زور ہیں آجا ہتھ وکھا
سن کے حمزہ آکھدا مقبل حلبی نوں
گھوڑا تے ہتھیار سبھ میرے لے آ توں
مقبل جھب لیاوندا گھوڑا تے ہتھیار
پہن امیر المومنین ہو بہندا اسوار
حمزہ اپر خنگ دے خنگ یلک توان
آیا جولاں ماردا آ وڑیا میدان
یونانی نے ویکھ کے کہیا حمزہ ول
کیہڑا ہیں تو آوندا جاہ حمزہ نوں گھل
ایہہ ہے جنگ بہادری کار نہیں آسان
کیوں ہوراں نوں گھلدا آپ بچاوے جان
کہے امیر المومنین سُن کے ایہہ کلام
حمزہ والی عرب دا ہے میرا ہی نام
سُن یونانی رہ گیا وچ حیرت خاموش
شور بڑا سو شیر تھیں قد سہے دا گوش
میں یونانی شیر ہاں شیراں دا سردار
کھا جاواں خرگوش نوں اک دم وچ سوار

گل رخسارا عربیا نرم تیرے ہتھیار
کر لے پہلا وار تے لاہ لے دلوں بخار
تینوں وچ میدان دے ثابت دیاں نگھار
مغز تیرے تھیں کبردا دیواں اثر اتار
تیری شکل لڈکڑی ہو آیوں اسوار
وار چلا پھر ویکھ لے مرداں دی پیکار
حمزہ کہندا کدے ناں اول وار کراں
ایہو رسم قدیم ہے جاں پیکار کراں
چا استفتانوس نے گُرزوں کیتا وار
حمزے کجھ نہ جانیا اُپر ڈھال سہار
پھر استفتانوس نے کہیا حمزہ نوں
ہُن شیرا فولاد یا وار چلا لے تُوں
حضرت عرب امیر نے فرمایا اے یار
پے در پے تِن وار توں ہُن کر لے یکبار
سعن یونانی ماریاں بھی دو گُرزاں ہور
حمزے نوں کجھ خبر نہ یونانی دا زور
چائی گُرز ہشام دی حضرت عرب امام
ماری لگی ڈھال تے ہویا شور تمام

تے استفتانوس دا اسپ ہویا ٹُٹ دو
وچ زمین جھڑ مرد بھی پیا اپھٹا ہو
ڈگدے سار جوان نے دھو لئی صمصام
چہیا خن امیر دے قدم کراں قتلام
حمزہ اُتر گھوڑیوں کھڑا پیادا آ
ہویا آپ مقابلے دتا اسپ ہٹا
ماری تیغ امیر نوں یونانی دلگیر
تیغ دھسی وچ ڈھال دے توری پھیر امیر
یونانی نے ماریا قبضہ غصے نال
کیتا رد امیر نے زمیں پیا فی الحال
عمر اُمیّہ دوڑ کے قبضہ لیا اُٹھا
لے پایا وجہ توبرے ٹُریا لشکر دا
یونانی نے آکھیا توں ظالم ہیں کون
لے ٹُریا میں ویھکدے قصہ اواگون
کہیا پچھ جہان تھیں میرا ایہو کم
جو کجھ گِرے میدان میں اس کے مالک ہم
گرا یہیں سو لیا ہم کملے بکو کیا
مت بوبو رے باورے گیا سو انت گیا

تُمری سوجھا نردھنی ہمری چتر سبحان
کب کنبیا تیں جیوڑا ہمرا سوجھ گیان
ناہیں مالک ملک دا ناہیں پنشن خوار
تے نہ اندردیس دے میرا انج وپار
میداناں دی کھاوندا کھٹی رات دنے
مدت دا میں کار ایہہ ورجیا ناں کنے
سانوں سکھاں سکھدیاں ایہہ دن گھلے رب
کجھ نہ کہہ یونانیاں لڑ حمزہ تھیں جھب
سن یونانی خفا ہو شِستے رکھے تیر
مار گواواں عربیاں تن من جاسی چیر
قبضہ میرا سُٹ دے ہور نہ کر تکرار
جے تیری اج موت ہے جو خواہش کر یار
منکر ہیں جے حق تھیں بیٹھوں گھت اندھیر
حق میرے تے جھگڑدوں میں توں کید دلیر
عمر اُمیّہ سامنے کرے جواب کھلو
ڈھال اگے رکھ کاغذی کھڑا مقابل ہو
ویکھ ٹُٹے ساماننوںہس ہس مرد کہے
رہے نہ مالک ڈھالدا نہ ایہہ ڈھال رہے

عمرکہے توں ہس کسے مفت نہ وقت گوا
شیر و شا یونانیاں تیر چلا وکھ
سن استفتانوس نے کیتا تیر رہا
عمر لگائی چھال تے جھڑیا تیر خطا
عمر پتھر چک ماریا مونہہ سر بھج گیا
یونانی ڈگ زمیں تے ہو بے ہوش پیا
ہوش پئی تے ماریا ہور عمر تیر
اوہو حالا ویکھیا کھڑا رہیا دلگیر
اے مردا یونانیاں کہنا عم رسولؐ
عمر بلائے عظیم ہے اس نوں چھیڑ نمول
شیش محل وچ بیٹھیاں اول سنگ نہ مار
اکو سنگ حریف دا خانہ کرے خوار
اگے دارے عمر دے کدے نہ آیا کو
تے توں کدی نہ آ وسیں مفت خوار نہ ہو
یونانی فرماوندا ایہہ سچی ہے گل
اس آفت نوں حمزیا موڑ پچھانہہ گل
قبضہ اس نوں بخشیا بے منت احسان
راصی ہو کے فوج ول آیا عمر جوان

پھر یونانی جوش کر پوندا طرف امیر
تیغوں ڈھال امیر دا گوشہ سٹے چیر
تھوڑا زخم امیر نوں لگا بے معلوم
چاہیا پکڑ حریف نوں مار کر معدوم
یونانی دی کمر تھیں حمزہ پکڑ دوال
کہندا نعرہ مار ساں رکھیں سُرت سمھال
یونانی نے آکھیا طفل نہیں میں مُول
جو میں تیرے نعریوں ہوواں حال ملُول
عمر اتانہہ سٹدا سر تھیں ٹوپ اتار
اپنا آپ سمھالدے عربی سمجھ اشار
حمزے نعرہ ماریا شور گیا اسمان
وچ پنجاہاں کوہاں دے تھر تھر کرے جہان
شیر بگھیلے جنگلوں نسے چھوڑ مقام
لشکر وچ عدیس دے پیا تزلزل عام
بھی استفتانوس دے سُست پئے اعضا
کمروں پکڑ امیر نے لیا جوان اُٹھا
سردے اُپر پھیر کے دھرت سٹے ٹپکا
عمر اُمیّہ دوڑیا بنھ لیایا جا

دوجا بھائی اوسدا نام صد ستفتوس
جاں اس ڈٹھا پکڑیا دیر استفتانوس
رن وچ گھوڑا پھیر کے آن چلایا وار
کمروں پھڑ کے لے گیا مکے دا سردار
پھیر زمین تے سٹیا ہو بے ہوش پیا
عمر اُمیہ بنھ کے لے کے دوڑ گیا
پھیر نہ آیا سامنے مرد کوئی میدان
آ لتھا وچ فوج دے عربی شیر جوان
دوہاں نوں سداوندا اپنے پاس جوان
کیویں تُساں نوں پکڑیا میں مردو میدان
کہندے سانوں پکڑیا مرداں دے مردان
اپر تیری مردمی جان اساں قربان
حمزہ کہندا اکھدا عالم تے دانا
مرد ہووے یا مرد دی خدمت دے وچ آ
آندا واحد رب تے دوہاں نے ایمان
خدمت وچ امیر دے ہوئے مسلمان
دوہاں تائیں پکڑ دا حمزہ وچ کنار
دوہاں نوں پہناوندا خلعت زینت دار

اُپر زرّیں کرسیاں پکڑ بہائے چا
عمر دوہاں دے کن وچ والا دیوے پا
بعد طعاموں آکھدا مکے دا سردار
اے مردو یونانیوں ہو سو برخوردار
دسو ہُن کیہ کرے گا شاہ عدیس دلیر
صلح کرے یار کرے گا جنگ اساں تھیں پھیر
کہندے ساڈے زور تے لڑدا سی اوہ شاہ
صلح کرے گا تساں تھیں ہن اوہ خواہ مخواہ
اودھر جاں میدان تھیں نس عدیس گیا
قارن تائیں آکھدا آ تدبیر کیا
میرے دوویں پہلواں حمزے پکڑ لئے
ہُن اوہ دوویں اوس دے قابو وچ پئے
سی ایہناں دے سریتے میرا جنگ تمام
ہُن میرے پر آوسی غالب عرب امام
قارون عرض گزاردا بد باطن بد ذات
ست کھوہے میدان وچ کڈھو راتو رات
پتلی چھت پوائیکے اُپر خاک پوا
اکو جیہی زمین تھیں جا گہر دیو رلا

فجرے میں چڑھ جاوساں کہاں حمزے نوں
آ خود حمزہ عربیاں میں تھیں لڑ لے توں
جاں حمزہ چڑھ آوسی پوسی کھوہے وچ
حکم کریں توں فوج نوں خاک سٹن وچ کھچ
بھر دیون اس کھوہ نوں وچ دین دبا
عربی زاد زمین دے ہیٹھاں ہوگ فنا
جان جدوں سرداری دیون مُفت گوا
باقی لشکر اوس دا مُڑے پچھاڑی دا
قارن دی تدبیر نوں کرے عدیس پسند
توہیں بھائی قارناں کامل دانشمند
کھوہے ست کڈھاوندا راتو راتیں شاہ
فجرے پھیر وجاوندا جنگی طبل تباہ
سُن کے شور نقاریاں ہو حمزہ اسوار
دیکھے آ میدان وچ قارن ہے مردار
جاں سوگند امیر نوں یاد آئی یک بار
بدن مبارک اُپر لاہ سٹے ہتھیار
ڈھال لئی ہتھ کورڑا گیا سوار امیر
ست کھوہاں تھیں پارسی اگے کھڑا شریر

پہلے جس دن کھوہ دے گھوڑا پاس لیا
اگے مول نہ ہلیا رکھ پچھاں لیا
حمزہ پیش چلاوندا گھوڑا ٹُرے نمُول
مار بتھیرا کورڑے ریہا عمّ رسولؐ
تازیانہ اک ماریا حمزہ غصے ہو
کیہ اج ہویا گھوڑیا کیوں اڑ رہیوں کھلو
کاری لگا کرورڑا اسپ لگائی چھال
چھے کھوہے ٹپ لے گیا کامل قوت نال
اگلے قدم دو اسپ دے گئے ستاں تھیں پار
پچھلے قدم دورہ گئے کھوہ ستویں وچکار
اُتر حمزہ گھوڑیوں کھوہے وچ پیا
کوئی تکبّر بولیا اگے آ گیا
پر کجھ ضرب امیر نوں مول نہ آئی کار
ڈھال سریتے رکھ کے جاندا ہوشیار
خنجر نال زمین نوں پٹ لیا اک ول
کیتا حکم عدیس نے کافر پوندے چل
پا مٹی کفار نے دتا کھوہ دبا
جاتا والی عرب دا ہویا ہوگ فنا

پر حمزہ نوں ایس تھیں ضرر نہ ہویا سی
اک دل نقیب لگاوندا حضرت عمّ نبیؐ
جس دم ڈٹھا عربیاں ہویا ایہہ احوال
سارے اُپر گھوڑیاں چڑھے بیٹھے فی الحال
نعرے کر کے جا پئے جیوں بھیڈاں وچ شیر
لئی عدیس خبیث دی فوج چو طرفوں گھیر
جاں مرداں کر تیزیاں دھو لئی تلوار
تاب نہ آندی کافراں نس گئے کھا ہار
فوج وڑی وچ قلعے دے سن قارن سلطان
بنھ درے وچ خندقے کیتا آب روان
جاں عربی دھا پئے سی اُپر فوج کفار
سنھ لگا وچ کھوہ دے وڑیا عمر عیّار
ڈٹھا اندر کھوہ دے حمزہ ناہیں مول
کدھر غائب ہو گیا رہیا عمر ملول
تیز نظر کر اک دھرے ویکھے حیرت گیں
پُٹ دا جاندا ویکھیا خنجر نال زمیں
وچ اندھیرے عمر بھی لبھ نشانی ٹھیک
پیر دبائے پہونچیا حمزہ دے نزدیک

سو آ کڈھ امیر نے لو کر ڈٹھا پھیر
عُمر اُمیّہ ویکھیا پچھے کھڑا دلیر
کہیا ہس امیر نے واہ چورا تیں چال
بازی دینوں نہ رہو توں وچ ایسے حال
عمر پچھے کیہ کر رہے کیا لاواں سنھ
تاں وچ قلعے عدیس نوں نکل لیساں بنھ
ایتھوں شاہ عدیس دا آہا قلعہ قریب
ایہہ تدبیر امیر نے کیتی تداں عجیب
عمر اُمیّہ آکھدا ایہہ اساڈا کام
ول چنگیر اسنھ دا مینوں یاد تمام
پٹن لگا زمین نوں عمر عیار چالاک
حمزہ گیا ہٹاوندا دھک پچھاڑی خاک
تاں پہنچے وچ قلعے دے کھوج بناون نوں
جاندے ہیٹھ زمین دے تخت عدیس نوں
پٹ زمیں جاں آوندے اُپر طرف جوان
آئے ہیٹھاں تخت دے سی جتھے سلطان
اگے قارن فخر کر کہندا سی مردار
سلطاناں ایہہ عقل تھیں ویکھ اساڈی کار

کہیا عربی زاد نوں مار گوائیا میں
حکمت نال زمین دے وچ دبایا میں
کیویں کہ دشمن ماریا بن مارے ہتھیار
سندے ہیٹھاں تخت دے حمزہ عمر عیار
قارن فخر چتار دا کر کر بڑی پکار
تدنوں دوویں ماردے ہیٹھوں تخت اُلار
پئے بہار دھاکے دوویں وچ دربار
حیرانی وچ کافراں جان چلی وچ نار
ہوشاں گیاں گم ہو بدنوں گئے توان
دل باہوں سکھ دلے تھیں اڈ ہو گئے روان
بعضے نسے ویکھ کے بعضے رہے میدان
پہلے قلعیوں دوڑیا قارن سر گردان
لافاں فخر چتاریاں چا دھریاں وچ طاق
ہُن دل تھیں یونان نوں تن کہہ گیا طلاق
پانساہن پوریاں عقل سنے مکار
نال دیاں دا کر گیا چوڑ جھُگا سو وار
حمزے نعرہ ماریا جاہ نہیں بد بخت
بدلے تیرے کیتیاں دیاں سزائیں سخت

عمر عیار دیس نوں دھرتی مارے چا
کردا قید پلید نوں زنجیراں وچ پا
باہر واروں عربیا کر غلبہ یک بار
درہ حصاروں توڑیا مارے لوک ہزار
نعرہ جدوں امیر دا سن دی عرب سپاہ
وچ خوشیاں ول اُچھلے دشمن پئے تباہ
حمزہ اُپر خنگ دے آ ہویا اسوار
جدھر قارن گیا سی مگر گیا ہشیار
عمر اُمیہ بھی گیا حمزہ دے ہمراہ
دوویں دوڑے جاوندے ویکھن اندرراہ
پالی دنگر چار دا دوہاں نظر پیا
جاں اس ڈٹھا ایہناں نوں ڈردا دوڑ گیا
حمزہ کہندا پا لیا توں کیوں ڈردا ہیں
تیرے مارن واسطے آیا ناہیں میں
پالی کہندا جان دے میں ناتا نے نوں
نسّے موری اگ دی ویکھ ٹنانے نوں
گیا اک دوڑیا مرد کوئی نامرد
جیھ تتی دل سُلگدا گرم جگر دم سرد

دو سو چابک ماریا مینوں اس نے چا
پاس میرے سی روٹیاں کھوہ گیا لے دھا
حمزہ کہندا پا لیا آجا میرے نال
اوہ قارن بد بخت سی جس دا مندا حال
بدلہ تیرا اوس تھیں چلیں دواواں گا
اس ظالم مردار نوں مار گواواں گا
آہا قارن دوڑیا دس کوہ چلا گیا
جاتا ہُن کد آوسی حمزہ مگر پیا
راہ اندر اک حوض سی اوتھے لتھا جا
اٹکگیا کجھ گھڑی بھر دل دا خوف گیا
دھون لگا لاہ کے جامہ بدن تمام
تد نوں آیا سامنے حضرت عرب امام
کہیا ویکھ امیر نے اے ظالم ملعون
ہُن توں لیڑے اپے دھو اپنے وچ خون
ہُن قارن لاچار ہو عرض کرے مردار
حضرت ساعت کڑا ہو پہن لواں ہتھیار
فرمایا اے دشمناں نہ دیواں آرام
دوزخ دنے ہتھیار جا پہن بدن بدنام

لے تلوار امیر تے حملہ کرے حرام
لاہ ہتھیار امیر بھی رہیا اوس مقام
قارن جدوں امیر نوں مارے تیغ اوٹھا
حمزہ نے ہتھ آوندا پھڑیا وچ ہوا
کھوہ لئی تلوار تے ٹکڑے کیتے دو
اس دنیا نوں چھوڑ کے گیا مسافرہو
جان جہانوں کُوکدی گئی مراداں توڑ
آساں اندر دلے دے گیا تڑفدیاں چھوڑ
اوڑک اپنی بدی دا بدلہ پا گیا
جس کیتا تس پایا نہیں خطا گیا
منعم وقت چلانیاں تنہا ہو گیا
کائی راز جہان تے شور مچا گیا
ہوراں زہر کھلاوندا آپے کھا گیا
ہوراں کھوہ وچ پاوندا خود نوںپا گیا
دن کوئی وچ غفلتاں جشن اُڈا گیا
جاندی وار نہ تھانوں دا پتہ بتا گیا
جے وچ ایس جہان دے دغا کما گیا
وچ حضور انصاف دے قابو آگیا

وچ ترازو عمل نوں تول ٹکا گیا
چنگا پورا تولیا آپ تولا گیا
آکڑیا سر خاک تے جھاڑو جھاڑ گیا
غالب ویکھ امیر نوں دھواں نوا گیا
اس دنیا دے حال تے رو فرما گیا
جو آیا پڑ بنھ کے پشت لوا لیا
ندی فناہ وچ بیڑیاں پور رڑھا گیا
تے ناں کشتی دغے دی بنے لا گیا
دنیا دے دربار تھیں دخل اُٹھا گیا
دانا پانی خوشی دا ڈھیر لٹا گیا
چا قضیہ ظلم دی ڈھیر ڈھا گیا
غم خوشیاں دے حال دا وقت نبھا گیا
شہر اندر بے ہودگی ٹھاٹھ چڑھا گیا
کہن غلام رسول نوں ہو سودا گیا
اے دل کیتے عمل دے پھل ملدے ول ویکھ
رمزروں مقصد کڈھ لے جے تیرے وچ لیکھ
جو بیجیں سود ڈھناں رسم ہمیشہ دی
کنڈا بیج نہ وڈھ چنبہ کنے کدی

قارن دے ہتھیار تے نالے گھوڑا مال
پالی تائیں دیوندا حمزہ فرخ فال
بدلا تیریاں روٹیاں نالے تیری مار
ہن ایہہ وڈے قیمتی قارن دے ہتھیار
لے پالی خوش ہووندا دل نوں پیا آرام
لے اس دیاں روتیاں ثابت اجے تمام
نالے مال جو قار نے آندا خرچ سبیل
اوہ بھی پالی لیوندا مویا جدوں ذلیل
قارن تائیں مار کے مُڑیا عرب امیر
لشکر دے ول چلیا خوش ہو عالمگیر
راہ وچ پالی پچھدا عمر اُمیّہ نوں
ایہہ کیہڑا سردار ہے دس حقیقت توں
کہیا والی عرب دا حمزہ جس دا نام
ملکاں دے وچ سیندا جس دا نام تمام
سن کے نام امیر دا ہوپالی دلشاد
بعد دعا ہتھ بنھ کے عرض کرے فریاد
سنیا مہر نگار تے عاشق عرب امیر
وچ کمنداں زلف دے صادق دلوں اسیر

شخص مقدم ایس تھاں ھر اس دے اک دھی
میں بھی عاشق اوس دی صفت کہاں ہُن کیہ
زلف اس دی اُن لیلاں گھٹ وساندی رت
وال سیاہ سب بھاونے دل لیگئی اچھت
جیوں دم کالی بھیڈ دی محبوبہ دی گت
بھیڈی پچھے گیاں رہے اڑت کھڑت
تر اکھیں ہر نوٹیاں نرم دسیندے ننگ
بھواں کماناں ونگیاں جیوں مہڈے دے سنگ
متھا صاف صفائیوں دھیریا سینہ گرگ
نین پر اس دے عشق دا صدمہ پیا بزرگ
دُدّھوں چِٹے دند تے نرم مکھن رخسار
بدن ملائیوں چکیناں روغن دھرے نتار
وانگ ہوا نے بکری سینے وچ اُبھار
پر کجھ اوس اُبھاری دی مینوں خبر نہ سار
سیک نہ دتا اِٹ دا دل میرے وسواس
بھیڈ پچھنڈا ماریا مار ابھاری لاس
کمر چیتے دی ہان دی یا کجھ ودھ مھین
دو دُنبے دیاں چکیاں دو سیمین سرین

پھرے دونگے ماردی مست پٹھور وانگ
دل درداں وچ روڑھدی حسن ندی دی کانگ
ایہہ زیبائی اوسدی مینوں پئی پسند
پائے اس دے عشق نے جاں میرے وچ بند
رات دنے دُکھ دیوندا فرق صنم دا غم
جگر برہوں نے بھُنیاں کار نہ سمجھے کم
میں پر نازک چشم دا نازک چل گیا
جگر پر وتن چیر کے دل نوں سل گیا
لٹ لیا جی جان تے پئی غضب دی سٹ
تے مینوں کر چھڈیا برہوں چوڑ چپٹ
مینوں اس دا ویکھناں دردوں مثل دعا
تے اوہ مینوں ویکھ کے لیندی نین چھپا
وچ محلے اوس دے جانوراں کدی کدی
چھوڑن نین فراق تھیں خونوں ندی ندی
بھیت میرا ایہہ پردیوں باہر وار پیا
رولا میرے عشق دا ہال پکار پیا
گھر دے اس دے ویکھدے درد میرے دا داغ
مارے مارے چھِتراں پولا کرن دماغ

دیکھ گلی وچ ماریا مینوں کتنی وار
میرا گنج اکھیڑیا دے چھِتراں دی مار
نام خدا دے رحم کر میرا من سول
لے دے مینوں یار نی چل کے میرے نال
توں جانے غم ہجر دا کیڈک سخت بلا
کم کریں جے اساں دا تیرا کرے خدا
آیا رحم امیر نوں جاں سنیا احوال
کہے مقدم پاس توں مینوں لے چل نال
دختر اس دی لے دیاں چل تینوں فی الحال
سن پانی خوش ہووندا لے ٹُر آیا نال
ویکھ مقدم ہووندا حمزہ تھیں قربان
خدمت کرے امیر دی حاصر دلوں بجان
حمزہ کہے مقدماں پالی نوں دے دھی
اس نے حکم قبولیا بدعا عقد صحیح
پالی تائیں دیوندا حمزہ ہور انعام
بعد تمام اس کار دے آیا وچ مقام
حاصر تدوں عدیس نوں آندا پیش امیر
بدھا ہویا سنگلیں گل وچ طوق اسیر

حمزہ نے فرمایا من لے اِک خدا
مذہب من خلیل دا تینوں کراں رہا
کہے عدیس جوناں کہاں بھاویں قتل کرا
بُت پوجاں بُت منساں مناں نہ خدا
حمزہ کہندا بار بار منے ناں عدیس
تاں استفتانوس نے کیتا قتل خبیس
مال لیا یوناناں دس شتراں تے لد دا
فجرے کوچ مقام دا حُکم دتا فرما
کوچ نقارہ مار کے چڑھیا عرب امام
سُن استفتانوس تے بھائی بند تمام
طرف ولایت روم دی ڈھوئی فوج امیر
کٹ منازل پہنچیا نیڑے عالم گیر
کیتا نیڑے شہر دے فوجاں آن مقام
سنیاں قیصر روم نے آیا عرب امام
کیتا حکم امیر نے خط لکھ دیو گھل
لکھیا خط عباس نے قیصر رومی ول
٭٭٭


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels