Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> دیس دیس دیاں کہانیاں >> سعادت حسن منٹو >> سعادت حسن منٹو : کالی شلوار

سعادت حسن منٹو : کالی شلوار

سعادت حسن منٹو
June 30th, 2009
4.5 / 5 (3 Votes)

دلی آؤن توں پہلاں اوہ انبالے چھاؤنی وچ ہوندی سی جتھے کئی گورے اوہدے گاہک سن۔ ایہناں گوریاں نال ملن گلن پاروں اوہ انگریزی دے دس پندراں فقرے سکھ گئی سی۔ ایہناں نوں اوہ عام بول چال وچ نہیں ورتدی سی۔ پر جدوں اوہ دلی آئی، اوہدا دھندہ نہ چلیا تے اک دن اوہنے اپنی گوانڈھن طمنچہ جان نوں آکھیا : '' دِس لیف ۔۔۔۔۔۔۔۔ ویری بیڈ، مطلب ایہہ جیونی بڑی بھیڑی اے جدوں کھان نوں ای کجھ نہیں لبھدا۔''

انبالے چھاؤنی وچ اوہدا دھندہ بڑا سوہنا چلدا سی۔ چھاؤنی دے گورے شراب پی کے اوہدے کول آ جاندے تے تن چار گھنٹے وچ ای اٹھ دس گورے بھگتا کے اوہ ویہہ تیہہ روپیئے وٹ لیندی سی۔ ایہہ گورے دیسیاں نالوں بہت چنگے سن۔ ایہدے وچ کوئی شک نہیں پئی بولی اوہ بولدے سن جیہڑی سلطانہ دے پلے نہیں پیندی سی، پر ایہہ بولی نہ جاننا وی سلطانہ دے وارے وچ سی۔ جے اوہ اوہنوں کجھ پیسے گھٹاؤن لئی آکھدے تے اگوں سر مار دیندی سی: ''صاب! تیری گل میرے پلے نہیں پیندی۔'' تے جے اوہ اوہدے نال لوڑوں ودھ چھیڑ خانی کردے تے اوہ اپنی بولی وچ گاہلاں کڈھن لگ پیندی۔ اوہ منہ اڈ کے اوہدے ول ویکھدے تے اوہ آکھدی: ''صاب! توں اک دم الو دا پٹھا ایں، حرام دا جنیا ایں۔۔۔۔۔۔۔۔ سمجھیا!'' ایہہ آکھدیاں اوہ گل وچ کڑتن نہ آؤن دیندی سگوں بڑے پیار نال گل کردی ۔۔۔۔۔۔ گورے ہس پیندے تے ہسدے ہوئے اوہ سلطانہ نوں سچی اُلو دے پٹھے جاپدے سن۔

پر جدوں دی اوہ ایتھے دلی آئی سی، اک وی گورے نیں اوہدے پیر نہیں پایا سی۔ تن مہینے اوہنوں ہندوستان دے ایس شہر وچ وسدیاں ہو چلے سی جتھے اوہنے سنیا سی پئی وڈے لاٹ صاب رہندے نیں، جیہڑے گرمیاں وچ شملے چلے جاندے نیں۔ چھ بندے اوہدے کول آئے سن، اُکا چھ، مطلب ایہہ پئی مہینے وچ دو اتے ایہناں گاہکاں کولوں، رب جھوٹھ نہ بلوائے، ساڈھے اٹھاراں روپیئے وٹے سن۔ تن روپیئے توں ودھ کوئی منندا ای نہیں سی۔ سلطانہ نے ایہناں وچوں پنج بندیاں نوں اپنا بھاء دس روپیئے دسیا سی، پر حیرانی والی گل اے اوہناں ساریاں وچوں ہر اک نے ایہو آکھیا : ''اسیں تے تن روپیئے توں ودھ اک آنہ نہیں دینا۔'' خورے کیہ گل سی پئی اوہناں وچوں ہر اک نے اوہدا مُل تن روپیئے ای لایا سی۔ ایس لئی جدوں چھیواں آیا تے اوہنے آکھیا: ''ویکھ میں تن روپیئے اک واری دے لواں گی۔ ایہدے اک دھیلا وی گھٹ نہیں اے ہونا۔ اگے تیری مرضی رہنا اے تے رہ نہیں تے جا۔'' چھیویں بندے نیں ایہہ گل سن کے دوجی گل ای نہ کیتی تے اوہدے کول رہ پیا۔ دوجے کمرے وچ بوہا بند کر کے جدوں اوہ اپنا کوٹ لاہون لگا تے سلطانہ نے آکھیا ـ ''کڈھ اک روپیہ دودھ لئی!'' اک روپیہ تے نہ دتا اوہنے پر نویں بادشاہ دی چمکدی ہوئی اٹھیانی جیب چوں کڈھ کے اوہدی تلی تے دھر دتی تے سلطانہ نے وی چپ چپیتے ای پھڑ لئی پئی جو لبھا سو بھلا۔

ساڈھے اٹھاراں روپیئے تن مہینیاں دے ۔۔۔۔۔۔ ویہہ روپیئے مہینہ تے اوس کوٹھے دا کرایہ سی جیہدا مالک اوہنوں فلیٹ آکھدا سی۔ ایس فلیٹ وچ اک ٹٹی ایہو جہی سی جیہدے وچ سنگلی کھچن نال سارا گند پانی دے نال اکو واری ہیٹھاں غائب ہو جاندا سی تے رولا بڑا پیندا سی۔ شروع شروع وچ تے ایس رولے نال اوہ ڈر وی گئی سی۔ پہلے دن جدوں اوہ حاجت نوں ایس ٹٹی وچ گئی تے اوہدے لک پیڑ بہت سی۔ ویہلی ہو کے جدوں اٹھن لگی تے اوہنے لمکدی ہوئی سنگلی دا آسرا لیا۔ سنگلی ویکھ کے اوہنے ایہو سوچیا پئی کیوں جو ایہہ مکان اچیچے لوکاں لئی بنائے گئے نیں ایس لئی ایہہ سنگلی لمکائی گئی ہے پئی اٹھدیاں کوئی تکلیف نہ ہووے تے آسرے نال بندہ اٹھ کھلووے۔ پر جیویں ای اوہنے ایس سنگلی نوں ہتھ پایا تے کھٹ کھٹ وی واج آئی تے فیر اکو واری پانی اینے زور دی نکلیا پئی اوہنے تے ڈردی نے چیکاں مارنیاں شروع کر دتیاں۔

خدا بخش دوجے کمرے وچ اپنا فوٹو کھچن دا سامان سدھا پدھرا کر رہیا سی تے اک صاف بوتل وچ ہائیڈرو کونین پا رہیا سی کہ سلطانہ دی چیک اوہدے کنیں پئی۔ دوڑ کے باہر نکلیا تے سلطانہ نوں پچھیا: ''کیہ ہویا ۔۔۔۔۔۔ ایہہ چیک توں ماری سی؟''

سلطانہ دا دل دھک دھک کر رہیا سی۔ آکھن لگی '' ایہہ کھسماں نوں کھانی ٹٹی اے یاں کیہ اے؟ وچکار ریل گڈی وانگوں سنگلی کاہدے لئی لمکائی ہوئی اے؟ میرے لک پیڑ سی، میں سوچیا چلو ایہدا آسرا لے لواں۔ پر ایہنوں ہتھ ای لایا سی تے اوہ دھماکہ ہویا پئی تینوں کیہ دساں!''

ایس گل تے خدا بخش نوں بڑا ہاسہ آیا سی تے اوہنے سلطانہ نوں ایس ٹٹی بارے سارا کجھ دسیا پئی ایہہ نواں فیشن اے جیہدے وچ سنگلی ہلاؤن نال سارا گند ہیٹھاں زمین وچ وڑ جاندا اے۔

خدا بخش تے سلطانہ دا میل کیویں ہویا ایہہ وی اک لمی کہانی اے۔ خدا بخش راولپنڈی دا سی۔ انٹر پاس کرن مگروں اوہنے لاری چلاؤنا سکھی تے چار ورھے اوہ راولپنڈی تے کشمیر وچکار لاری چلاؤندا رہیا۔ ایس توں مگروں کشمیر وچ اوہدی یاری اک زنانی نال پے گئی۔ اوہنوں ادھال کے اوہ لے آیا۔ لہور وچ اوہنوں کوئی کم نہ لبھا ایس لئی اوہنے زنانی دھندے تے لا دتی۔ دو تن ورھے ایہہ کم چلدا رہیا تے اوہ زنانی کسے ہور نال اُدھل گئی۔ خدا بخش نوں پتہ لگا پئی اوہ انبالے وچ ہے۔ اوہدی کھوج وچ اوہ انبالے آیا تے ایتھے سلطانہ لبھ گئی۔ سلطانہ نوں اوہ چنگا لگا، دوہاں دا میل ہو گیا۔

خدا بخش دے آؤن نال اکو واری سلطانہ دا دھندا چمک گیا، زنانی کچے عقیدے دی سی، ایس لئی اوہنے سمجھیا پئی خدا بخش بڑا بھاگاں والا ہے جیہدے آؤن نال اوہدی ترقی ہو گئی ہے۔ ایس لئی اوہدے ایس عقیدے نے خدا بخش دی قدر اوہدے اگے ہور دھا دتی۔

خدا بخش سرڑی بندہ سی۔ سارا دن ہتھ تے ہتھ دھری بیٹھنا اوہنوں چنگا نہیں سی لگدا۔ اوہنے اک فوٹوگرافر نال یاری گنڈھ لئی جیہڑا ریلوے سٹیشن دے باہر منٹ کیمرے نال فوٹواں کھچدا سی۔ اوہدے کولوں اوہنے فوٹو کھچنا سکھیا، فیر سلطانہ کولوں 60 روپیئے لے کے کیمرہ وی لے لیا۔ ہولی ہولی اک پردہ بنوایا، دو کرسیاں لے لئیاں تے فوٹو دھون دا سارا سامان لے کے اوہنے وکھرا کم شروع کر لیا۔

کم واہوا رِڑھ پیا، کجھ چر مگروں ای اوہنے اپنا اڈا انبالہ چھاؤنی وچ بنا لیا۔ ایتھے اوہ گوریاں دے فوٹو کھچدا۔ اک مہینے دے وچ وچ اوہدی چھاؤنی دے کئی گوریاں نال جان پچھان ہو گئی۔ اوہ سلطانہ نوں وی اوتھے ای لے گیا۔ ایتھے چھاؤنی وچ خدا بخش راہیں کئی گورے سلطانہ دے پکے گاہک بن گئے۔

سلطانہ نے کناں لئی بُندے لئے۔ ساڈھے پنج تولے دیاں کنگنیاں وی بنوائیاں۔ دس پندراں ودھیا ودھیا ساڑھیاں وی جوڑ لئیاں۔ گھر وچ فرنیچر وغیرہ وی آ گیا۔ مُکدی گل ایہہ پئی انبالے چھاؤنی وچ اوہ چنگا کھاندی پیندی سی۔ پر اکو واری رب جانے خدا بخش دے دماغ وچ کیہ آیا پئی اوہنے دلی جان دا متھ لیا۔ سلطانہ نانہہ کیویں کردی، اوہ تے خدا بخش نوں اپنے لئی بڑا بھاگاں والا سمجھدی سی۔ اوہنے چائیں چائیں دلی جانا قبول لیا۔ سگوں اوہنے ایہہ وی سوچیا پئی ایڈے وڈھے شہر وچ جتھے لاٹ صاب رہندے ہون، اوہدا دھندہ ہور وی چنگا چلے گا۔ سکھیاں نے اوہدے کول دلی دے سوہلے وی بڑے گائے سن۔ فیر اوتھے حضرت نظام الدین اولیاؒ دی خانقاہ وی سے جیہدے نال اوہنوں بڑی عقیدت سی۔ ایس لئی کاہلی کاہلی گھر دا بھارا سامان ویچ وٹ کے اوہ خدا بخش دے نال دلی آ گئی۔ ایتھے آ کے خدا بخش نے 20 روپیئے مہینے تے اک فلیٹ لے لیا جیہدے وچ دوویں رہن لگ پئے۔

اکو طرحاں دے نویں مکاناں دی اک لمی لائن سڑک دے نال نال بنی ہوئی اے۔ میونسپل کمیٹی نے شہر دا ایہہ حصہ اچیچا کسبیاں لئی رکھ چھڈیا سی تاں جے اوہ شہر وچ تھاں تھاں اپنے اڈے نہ بناؤن۔ ہیٹھاں دکاناں سن تے اُتے دو منزلے فلیٹ وسوں لئی۔ سارے گھر کیوں جے اکو ای طرحاں دے بنے ہوئے سن ایس، ایس لئی شروع شروع وچ سلطانہ نوں اپنا فلیٹ لبھن لئی اوکھا وی ہونا پیا سی۔ پر جدوں ہیٹھاں لانڈری والے نے اپنا بورڈ گھر دے متھے تے ٹنگ دتا تے اوہنوں اک پکی نشانی لبھ گئی '' ایتھے میلے لیڑے دھوتے جاندے ہین۔'' ایہہ بورڈ پڑھدیاں ای اوہ اپنا فلیٹ لبھ لیا کردی سی۔ ایسے طرحاں اوہنے ہور وی کئی نشانیاں پکیاں کر لئیاں سن، مثال دے طور جتھے اُگھڑواں کر کے ''کولیاں دی ہٹی'' لکھیا سی اوتھے اوہدی سکھی ہیرا بائی رہندی سی جیہڑی کدی کدائیں ریڈیو گھر گاؤن جایا کردی سی، جتھے ''شریفاں لئی کھان دا ودھیا پربندھ ہے'' لکھیا سی، اوتھے اوہدی دوجی سکھی مختار رہندی سی۔ نواڑ دے کارخانے دے اُتے انوری رہندی سی جیہڑی ایسے کارخانے دے سیٹھ کول ملازم سی۔ کیوں جے سیٹھ صاب نوں راتیں اپنے کارخانے دا دھیان رکھنا ہوندا سی ایس لئی اوہ انوری کول ای رہ لیندے سن۔

ہٹی کھلدے نال ای تے گاہک نہیں ڈھکنا شروع ہو جاندے، جدوں اک مہینہ ویہلی رہی تے سلطانہ نے ایہو سوچ کے دل نوں تسلی دتی رکھی، پر جدوں دو مہینے لنگھ گئے تے کوئی بندہ اوہدے کوٹھے تے نہ وڑیا تے اوہنوں فکر پے گئی۔ اوہنے خدا بخش نوں پچھیا: '' کیہ گل اے خدا بخش! پورے دو مہینے ہو گئے سانوں ایتھے آیاں۔ کسے نے ایدھر نوں منہ ای نہیں کیتا ۔۔۔۔۔ منیا پئی اج کل بازار بہت مندا ہے، پر اینا وی مندا نہیں پئی مہینے وچ کوئی شکل ای ویکھن نوں نہ لبھے۔'' خدا بخش نوں وی ایہہ گل بڑے چر توں کھٹک رہی سی پر اوہ چپ سی، جدوں سلطانہ نے گل توری تے اوہنے آکھیا : ''میں کئی دناں توں ایس بارے سوچ رہیاں۔ اک گل سمجھ آؤندی اے پئی جنگ لگن پاروں لوک دوجے دھندیاں وچ پھس کے ایدھر منہ کرنا بھل گئے نیں ۔۔۔۔۔۔۔ یاں فیر ایہہ ہو سکدا اے پئی ۔۔۔۔۔۔'' اوہ ایس توں اگے کجھ آکھن ای لگا سی کہ کسے دے پوڑیاں چڑھن دی واج آئی۔ خدا بخش تے سلطانہ دوہاں دا دھیان واج ول ہویا۔ کجھ چر مگروں بوہا کھڑکیا۔ خدا بخش نے نس کے کھولیا۔ اک بندہ اندر وڑیا۔ ایہہ پہلا گاہک سی جیہدے نال تن روپیئے وچ سودا ہویا۔ اس توں مگروں پنج ہور آئے۔ مطلب مہینے وچ چھ، جیہناں کولوں سلطانہ نے اُکا ساڈھے اٹھاراں روپیئے وٹے۔

20 روپیئے تے ہر مہینے فلیٹ دا کرایہ چلا جاندا سی۔ پانی دا ٹیکس تے بجلی دا بل وکھرا۔ ایس توں اڈ فیر گھر دے دوجے خرچے، کھانا پینا، کپڑے لتے، دوا دارو۔ تے آمدن کجھ وی نہیں۔ ساڈھے اٹھاراں روپیئے مہینے دے آئے تے ایہنوں آمدن تے نہیں آکھ سکدے۔ سلطانہ پریشان ہو گئی۔ ساڈھے پنج تولے دیاں اٹھ کنگنیاں جیہڑیاں اوہنے انبالہ وچ بنوائیاں سن، ہولی ہولی وِک گئیاں۔ اخیرلی کنگنی دی جدوں واری آئی تے اوہنے خدا بخش نوں آکھیا: ''توں میری من، تے چل انبالے نوں پرت چلیئے ۔۔۔۔ ایتھے کیہ رکھیا ۔۔۔۔۔ چلو ہووے گا، پر سانوں تے ایہہ شہر راس نہیں آیا۔ تیرا کم وی اوتھے واہوا چلدا سی، چل اوتھے ای چلدے آں۔ جیہڑا گھاٹا پیا اوہنوں اپنے سر دا صدقہ سمجھ۔ ایس کنگنی نوں ویچ آ۔ میں سامان بنھ لینی آں۔ اج رات دی گڈی ایتھوں نکل چلاں گے۔''

خدا بخش نے کنگنی سلطانہ دے ہتھوں لئی تے آکھیا: ''نہیں، سوہنیئے! انبالے نہیں جانا۔ ایتھے دلی وچ رہ کے ای کماواں گے۔ ایہہ تیریاں چوڑیاں ساریاں ایتھے ای پرت کے آؤن گیاں۔ رب تے بھروسہ رکھ۔ اوہ راہ کڈھن والا اے۔ ایتھے وی کوئی نہ کوئی راہ نکل ای آوے گی۔''

سلطانہ چپ کر گئی۔ انج اخیرلی کنگنی وی ہتھوں گئی، ڈھڈھ وی تے آخر کسے حیلے بھرنا سی۔ جدوں پنج مہینے لنگھ گئے تے آمدن خرچے دے مقابلے چار گنا توں وی گھٹ رہی تے سلطانہ دی پریشانی ہور ودھ گئی۔ خدا بخش وی ہن سارا سارا دن گھروں باہر رہن لگا سی۔ سلطانہ نوں ایہہ وی دکھ سی۔ ایہدے وچ کوئی شک نہیں پئی گوانڈھ وچ اوہدیاں دو تن ملن والیاں سن جیہناں نال اوہ ویلا لنگھا سکدی سی، پر روز اوہناں دے کول جا کے گھنٹیاں بدھی بیٹھنا اوہنوں چنگا نہیں سی لگدا۔ ایس لئی اوہنے ہولی ہولی ایہناں سہیلیاں نال ملنا وی چھڈ دتا۔ سارا دن اوہ اپنے سُنجے مکان وچ بیٹھی رہندی۔ کدی چھالیا کٹ دی رہندی، کدی اپنے پرانے تے پاٹے ہوئے کپڑے سیندی رہندی تے کدی باہر سبات تے آ کے جنگلے دے نال لگ کے کھلو جاندی تے ساہمنے ریلوے شیڈ وچ بلا وجہ ای کھلوتے تے چلدے انجناں نوں تکدی رہندی۔

سڑک دے دوجے پاسے مال گودام سی جیہڑا اک نکر توں دوجی تائیں کھلریا ہویا سی۔ سجے ہتھ لوہے دی چھت ہیٹھاں وڈیاں وڈیاں گنڈھاں پئیاں رہندیاں سن تے ہر طرحاں دے مال دے ڈھیر لگے رہندے، کھبے ہتھ اک کھلا میدان سی جیہدے وچ ان گنت ریل دیاں پٹڑیاں وچھیاں ہوئیاں سن۔ دُھپ وچ لوہے دیاں ایہہ پٹڑیاں چمکدیاں تے سلطانہ اپنے ہتھاں ول ویکھدی جیہناں تے نیلیاں نیلیاں رگاں ایہناں پٹڑیاں وانگ ای اُبھریاں رہندیاں سن۔ ایس لمے تے کھلے میدان وچ ہر ویلے انجن تے گڈیاں چلدیاں رہندیاں سن۔ کدی ایدھر تے کدی اودھر۔ ایہناں انجناں تے گڈیاں دی چھک چھک، پھک پھک سدا گونجدی رہندی سی۔ سویرے جدوں اوہ اٹھ کے سبات وچ آؤندی تے عجیب ای نظارہ ہوندا۔

دھند جہی وچ انجناں دے منہ وچوں گاڑھا دھواں نکلدا تے اسمان ول موٹے تے بھارے بندیاں وانگوں اُڈدا جاپدا۔ بھاپ دے وڈے وڈے بدل وی رولا پاؤندے پٹڑیاں توں اٹھدے تے اکھ جھمکن وچ ای ہوا وچ گھل مل جاندے۔ فیر کدی کدی جدوں اوہ گڈی دے کسے ڈبے نوں جیہنوں انجن نے دھکا دے کے چھڈ دتا ہووے، اکلا پٹڑیاں تے چلدا ویکھدی تے اوہنوں اپنا خیال آ جاندا، اوہ سوچدی پئی اوہنوں وی کسے نے حیاتی دی پٹڑی تے دھکا دے کے چھڈ دتا ہے تے اوہ اپنے آپ ای تُری جا رہی ہے، دوجے لوک کانٹے بدل رہے ہین تے اوہ تُردی جا رہی ہے ۔۔۔۔۔۔۔ خورے کتھے۔ فیر اک دن ایہو جہیا آوے گا جدوں اس دھکے دا زور ہولی ہولی مک جاوے گا تے اوہ کدھرے رُک جاوے گی۔ کسے ایسی تھاں جیہڑی اوہدے لئی اوپری ہووے گی۔ انج تے اوہ بنا مطلب دے، گھنٹیاں بدھی ریل دیاں ایہناں ونگیاں ٹیڈھیاں پٹڑیاں تے رُکدے تُردے انجناں نوں ویکھدی رہندی، پر رنگ برنگے وچار دماغ وچ آؤندے رہندے۔

انبالے چھاؤنی وچ جدوں اوہ رہندی سی تے اوہدا گھر سٹیشن دے نیڑے ای سی۔ پر اوتھے کدی اوہنے ایہناں شیواں نوں ایہناں نظراں نال نہیں ویکھیا سی۔ ہن تے کدی اوہدے دماغ وچ ایہہ خیال وی آؤندا سی پئی ایہہ ساہمنے جیہڑا ریل دیاں پٹڑیاں دا جال وچھیا اے تے تھاں تھاں توں بھاپ تے دھواں اٹھدا اے، اک بہت وڈا چکلا اے۔ کنیاں ساریاں گڈیاں نیں جیہناں نوں کجھ موٹے موٹے انجن ایدھر اودھر دھکدے رہندے نیں۔ سلطانہ نوں تے کدی کدی ایہہ انجن سیٹھ جاپدے سن جیہڑے کدی کدی انبالہ وچ اوہدے کول آؤندے سن۔ فیر کدی کدی جدوں اوہ کسے انجن نوں ہولی ہولی گڈیاں کولوں لنگھدا ویکھدی تے اوہنوں انج جاپدا جیویں کوئی بندہ چکلے دے کسے بازار وچ اُتانہہ کوٹھیاں ول ویکھدا جا رہیا ہووے۔ سلطانہ نوں لگدا سی پئی ایہو جہیاں گلاں سوچنا دماغ دی خرابی کارن ہے۔ ایس لئی جدوں انج دے خیال آؤن لگے تے اوہنے سبات تے جانا چھڈ دتا۔ خدا بخش نوں اوہنے کئی وار آکھیا: '' ویکھ، میرے تے ترس کھا۔ ایتھے گھر رہیا کر۔ میں سارا دن بیماراں وانگوں پئی رہنی آں۔'' پر اوہنے ہر واری سلطانہ نوں ایہوآکھ کے تسلی دے دتی : '' جان من! میں باہر کجھ کماؤن دی فکر کر رہیاں۔ رب نے چاہیا تے کجھ دناں وچ بیڑا پار ہو جاوے گا۔'' پورے پنج مہینے ہو گئے سن پر حالے تیکر سلطانہ دا بیڑا پار ہویا سی تے نہ خدا بخش دا۔ محرم دا مہینہ سر تے سی پر سلطانہ کول کالے کپڑے بناؤن لئی کجھ وی نہیں سی۔ مختار نے لیڈی ہیملٹن دی نویں فیشن دی قمیض سوائیں سی جیہدیاں باہواں کالی جارجٹ دیاں سن۔ اوہدے نال رلاؤن لئی اوہدے کول کالی ساٹن دی شلوار سی جیہڑی کجل وانگ چمکدی سی۔ انوری نے ریشمی جارجٹ دی بڑی سوہنی ساڑھی لئی سی۔ اوہنے سلطانہ نوں دسیا سی پئی اوہ ایہدے تھلے چٹی بوسکی دا پیٹی کوٹ پاوے گی کیوں جو ایہہ نواں فیشن ہے۔ ایس ساڑھی دے نال پاؤن لئی انوری کالی مخمل دی جتی لیائی سی جیہڑی بڑی سوہنی سی۔ سلطانہ نے جدوں ایہہ شیواں ویکھیاں تے اوہنوں ایہہ سوچ کے بڑا ہرکھ ہویا پئی اوہدے کولوں تے محرم مناؤن لئی ایہو جہے کپڑے وی نہیں سردے۔

انوری تے مختار کول ایہہ لیڑے ویکھ کے جدوں اوہ گھر پرتی تے اوہدا دل بڑا دکھی سی۔ انج لگدا سی جیویں اک پھوڑا جہیا اوہدے اندر نکل آیا ہے۔ گھر بالکل ویہلا سی۔ خدا بخش روز وانگوں باہر سی۔ بڑا چر اوہ سرہانا سر ہیٹھاں رکھی دری تے لمی پئی رہی، جدوں اوہدی دھون اُچی ہون پاروں آکڑ جہی گئی تے اوہ اٹھ کے باہر سبات وچ چلی گئی تاں جے دکھی کرن والے وچاراں نوں دماغ وچوں کڈھ سکے۔

ساہمنے پٹڑیاں تے گڈیاں دے ڈبے کھڑے سن، پر انجن کوئی نہیں سی۔ شام دا ویلا سی۔۔۔۔۔۔ چھڑکاء ہو چکیا سی ایس لئی دھوڑ مٹی بہہ گئی سی۔ بازار وچ ایہو جہے بندیاں ترنا پھرنا شروع کر دتا سی جیہڑے تاکا جھاکی کر کے چپ چاپ گھراں نوں کھسک جاندے نیں۔ ایہو جہے ای اک بندے نے دھون اُچی کر کے سلطانہ ول ویکھیا۔ سلطانہ مسکا پئی تے اوہنوں بھل گئی کیوں جے ہن ساہمنے پٹڑیاں تے اک انجن آ گیا سی۔ سلطانہ نے گوہ نال اوہدے ول ویکھنا شروع کر دتا تے ہولی ہولی ایہہ وچار اوہدے دماغ وچ آیا پئی انجن نے وی کالے کپڑے پائے ہوئے ہین۔ ایہہ عجیب جہیا وچار دل چوں کڈھن لئی اوہنے سڑک ول دھیان ماریا تے اوہنوں اوہو ای بندہ گڈے دے کول کھلوتا نظر آیا جیہنے حرصی نظراں نال اوہنوں ویکھیا سی۔ سلطانہ نے ہتھ نال سینت ماری۔ اوس بندے نے ایدھر اودھر ویکھ کے ہولی جہی سینت نال پچھیا ''کدھر دی؟'' سلطانہ نے اوہنوں راہ دسیا۔ اوہ بندہ کجھ چر کھلوتا رہیا، پر فیر بڑی کاہلی نال اُتے آ گیا۔

سلطانہ نے اوہنوں دری تے بٹھایا جدوں اوہ بیٹھ گیا تے اوہنے گل بات ودھاؤن لئی پچھیا: ''اُتے آؤندیاں ڈردا کیوں سی؟'' اوہ بندہ ایہہ سن کے مسکایا: '' تینوں کیویں پتہ لگا ۔۔۔۔۔ ڈرن والی کیہڑی گل سی'' ایہدے تے سلطانہ نے پرتاوہ دتا: ''میں ایس لئی آکھیا سی کیوں جو توں واہوا چر اوتھے ای کھلوتا رہیا سی تے فیر کجھ سوچ کے ایدھر آیاں'' اوہ ایہہ سن کے فیر مسکایا: ''تینوں بھلیکھا لگا اے۔ میں تیرے فلیٹ ول ویکھ رہیا سی۔ اوتھے کوئی زنانی کھڑی اک بندے نوں ٹھُٹھ وکھا رہی سی۔ مینوں ایہہ نظارہ چنگا لگا۔ فیر سبات وچ ہرا بلب جگیا تے میں کجھ چر لئی ٹھہر گیا۔ ہرا چانن مینوں چنگا لگدا اے۔ اکھاں نوں بھاؤندا اے۔'' ایہہ آکھ کے اوہنے کمرے نوں گوہ نال ویکھنا شروع کر دتا۔ فیر اوہ اٹھ کھلوتا۔ سلطانہ نے پچھیا: ''جا رہے او تسیں؟''
اوس بندے نے پرتاوہ دتا: ''نہیں، میں تیرا مکان ویکھنا اے۔۔۔۔۔۔ چل، مینوں سارے کمرے وکھا!''
سلطانہ نے اوہنوں تنوں کمرے اک اک کر کے وکھا دتے۔ اوس بندے نے چپ چپیتے ایہناں کمریاں نوں ویکھیا۔ جدوں اوہ دوویں فیر اوسے کمرے وچ آ گئے جتھے پہلاں بیٹھے سن تے اوہنے آکھیا: ''میرا ناں شنکر اے!''

سلطانہ نے پہلی واری بڑے گوہ نال شنکر نوں ویکھیا، اوہ درمیانے قد دا عام شکل صورت دا بندہ سی پر اوہدیاں اکھاں بڑیاں صاف تے چمکدیاں سن۔ کدی کدی اوہناں وچ بڑی عجیب قسم دی چمک پیدا ہوندی سی۔ پنڈہ گٹھیا ہویا تے کسرتی سی۔ پڑپڑیاں توں وال چٹے ہو رہے سن۔ خاکی رنگ دی گرم پتلون پائی ہوئی سی۔ چٹی قمیض سی جیہدا کالر دھون توں اُتانہہ نوں اٹھیا ہویا سی۔

شنکر انج دری تے بیٹھا سی پئی ویکھ کے لگدا سی کہ شنکر دی تھاں سلطانہ گاہک اے۔ ایس احساس نے سلطانہ نوں کجھ پریشان کر دتا۔ اوہنے شنکر نوں آکھیا : ''فرماؤ''

شنکر بیٹھا سی ایہہ سن کے لما پئے گیا۔: ''کیہ فرماواں توں ای کجھ بول، سدیا تے توں اے مینوں!'' جدوں سلطانہ کجھ نہ بولی تے اوہ اٹھ کے بیٹھ گیا: '' سمجھ گیا۔ لے ہن توں میتھوں سن، جو کجھ توں سمجھی ایں اوہ غلط اے۔ میں اوہناں لوکاں وچوں نہیں جیہڑے کجھ دے کے جاندے نیں۔ ڈاکٹراں وانگ میری وی فیس اے، مینوں سدیا جاوے تے فیس تے دینی پیندی اے۔''

سلطانہ ایہہ سن کے چکرا گئی پر فیر وی اوہدا ہاسہ نکل گیا '' توں کم کیہ کرداں؟''
شنکر نے پرتاوہ دتا: ''ایہو ای جو تسیں کردے او۔''
''کیہ!
میں ۔۔۔۔۔۔ میں ۔۔۔۔۔۔۔۔ میں کجھ نہیں کردی۔''
''میں وی کجھ نہیں کردا۔''
سلطانہ نے وٹ کھا کے آکھیا: ''ایہہ تے کوئی گل نہ ہوئی ۔۔۔۔۔۔ کجھ نہ کجھ تے ضرور کردا ای ہوویں گا۔''
شنکر نے بڑے آرام نال پرتاوہ دتا: ''توں وی کجھ نہ کجھ ضرور کردی ہوویں گی۔''
''جھک ماردی آں!''
''تے میں وی جھک مارداں۔''
'' تے آ فیر جھک ماریئے!''
''حاضر آں، پر جھک مارن دا پیسہ میں کدے نہیں دتا۔''
''ہوش دی دوا کر ۔۔۔۔۔ ایہہ لنگر خانہ نہیں اے۔''
'' تے میں وی والنٹیئر نہیں!''
ایتھے سلطانہ رک گئی۔ اوہنے پچھیا ''ایہہ والنٹیئر کون ہوندے نیں؟''
شنکر نے پرتاوہ دتا : ''اُلو دے پٹھے!''
''میں اُلو دی پٹھی نہیں۔''
''پر اوہ بندہ خدا بخش جیہڑا تیرے نال رہندہ اے، ضرور اُلو دا پٹھا اے۔''
''کیوں؟''
''ایس لئی پئی اوہ کئی دناں توں اک ایہو جہے رب دے مارے فقیر کول اپنے بھاگ سنوارن جا رہیا اے جیہدے اپنے بھاگ جنگال لگے جندرے وانگوں بند نیں۔''
ایہہ آکھ کے شنکر ہسیا۔
ایہدے تے سلطانہ نے آکھیا: ''توں ہندو ایں۔ ایس لئی ساڈے بزرگاں دا مخول بناؤنا ایں۔''
شنکر مسکایا: ''ایہو جہیاں تھاواں تے ہندو مسلم سوال نہیں پیدا ہوندے۔ بڑے بڑے پنڈت تے مولوی وی ایتھے آؤن تے شریف بن جان۔''
''خورے کیہ پٹھیاں سدھیاں کری جانائیں ۔۔۔۔۔ دس، رہویں گا؟''
''اوس شرط تے جیہڑی پہلاں دسی اے۔''
سلطانہ اٹھ کھلوتی: ''تے چل پھُٹ فیر ایتھوں۔''
شنکر آرام نال اٹھیا۔ پتلون دیاں جیباں وچ دوویں ہتھ تُنے تے جاندیاں آکھیا: '' میں کدی کدائیں ایس بازاروں لنگھداں۔ جدوں وی تینوں میری لوڑ پوے، سد لویں ۔۔۔۔۔۔ بڑے کم دا بندہ آں۔''
شنکر چلا گیا تے سلطانہ کالے لیڑے بھل کے بڑا چر اوہدے بارے سوچدی رہی۔ ایس بندے دیاں گلاں نے اوہدا دکھ ہولا کر دتا سی۔ جے اوہ انبالے آیا ہوندا جتھے اوہ رجی پُجی سی تے اوہنے کسے ہور رنگ وچ ای ایس بندے نوں ویکھیا ہوندا۔ تے ایہہ وی ہو سکدا سی پئی اوہ اوہنوں دھکے مار کے باہر کڈھ دیندی۔ پر ایتھے کیوں جے اوہ بڑی اودری ہوئی رہندی سی، ایس لئی شنکر دیاں گلاں اوہناں چنگیاں لگیاں سن۔

شامیں جدوں خدا بخش آیا تے سلطانہ نے اوہنوں پچھیا: ''توں اج سارا دن کتھے رہیاں؟''
خدا بخش تھکا ٹٹا ہویا سی، آکھن لگا: ''پرانے قلعے دے کولوں آیاں۔ اوتھے اک بابا کجھ دنوں توں ٹھہریا ہویا ہے۔ اوہدے کول ای روز جاناں پئی ساڈے دن پھر جان۔۔۔۔۔۔''
''اوہناں کجھ تینوں آکھیا وی؟''
''نہیں حالے اوہناں مہر نہیں کیتی ۔۔۔۔۔ پر سلطانہ، میں جو اوہناں دی سیوا کر رہیاں اوہ اکارت کدے نہیں جاوے گی۔ رب نے فضل کیتا تے ضرور وارے نیارے ہو جان گے۔''

سلطانہ دے دماغ وچ محرم مناؤن دا خیال وڑیا ہویا سی۔ رونی واج وچ خدا بخش نوں آکھن لگی: ''سارا سارا دن باہر رہناں ۔۔۔۔ میں ایتھے پنجرے وچ تڑی رہنی آں۔ کدھر جان جوگی نہ آؤن جوگی۔ محرم سر تے اے۔ توں کجھ اوہدے بارے وی سوچیا پئی مینوں کالے کپڑے چاہیدے نیں۔ گھر وچ کھوٹا آنہ وی نہیں اے۔ کنگنیاں سن، اوہ اک اک کر کے وِک گئیاں۔ ہن توں ای دس کیہ ہووے گا ۔۔۔۔۔۔۔ انج بابیاں پچھے کدوں تیکر دھکے کھاندا پھریں گا۔ مینوں تے انج جاپد اے پئی ایتھے دلی وچ رب نے وی ساتھوں منہ موڑ لیا اے۔ میری من تے اپنا کم شروع کر لے ۔ کجھ بُتا تے سرے گا۔''

خدا بخش دری تے لما پے گیا تے آکھن لگا: ''پر ایہہ کم شروع کرن لئی وی تے تھوڑے بہت پیسے چاہیدے نیں۔۔۔۔۔ رب دا ناں ای ہن ایہہ دکھی گلاں نہ کر۔ میرے کولوں ہن ایہہ نہیں جریاں جاندیاں۔ میں سچی مچی انبالہ چھڈ کے بڑا مندا کیتا۔پر جو کردا اے رب ای کردا اے تے ساڈے بھلے لئی کردا اے۔ کیہ پتہ کجھ ہور اوکھتاں جھلن مگروں اسیں۔۔۔۔۔''

سلطانہ نے گل ٹوک کے آکھیا: '' رب دا ناں ای کجھ کر! چوری کر بھاویں ڈاکہ مار، پر مینوں ایک شلوار دا کپڑا لیا دے۔ میرے کول بوسکی دی قمیض پئی اے میں اوہ رنگا لواں گی۔ چٹی نینون دی نویں چُنی وی میرے کول ہے اوہوئی جیہڑی دیوالی تے توں لیا کے دتی سی۔ اوہ وی قمیض دے نال ای رنگا لواں گی۔ صرف شلوار دی کسر رہ گئی اے، اوہ توں کسے نہ کسے طرحاں لیا دے ۔۔۔۔۔۔۔ ویکھ ، تینوں میری سونہہ، جیویں وی ہے لیا دے ۔۔۔۔۔۔۔ میری بھتی کھاویں، جے نہ لیا کے دیویں تے!''
خدا بخش اٹھ کے بیٹھ گیا: ''ہن توں دھکہ کری جا رہی ایں ۔۔۔۔۔ میں کتھوں لیاواں گا ۔۔۔۔۔ افیم کھان نوں تے میرے کول دھیلہ نہیں اے۔''
''کجھ وی کر، پر مینوں ساڈھے چار گز کالی ساٹن لیا دے!''
''دعا کر پئی اج رات ای رب دو تن بندے گھل دیوے۔''
''پر توں کجھ نہیں کریں گا ۔۔۔۔۔۔ توں چاہویں تے اینے پیسے کر سکدا ایں۔ جنگ توں پہلاں ایہو ساٹن باراں چوداں آنے گز مل جاندی سی، ہن سوا روپیہ گز نوں ملدی اے، ساڈھے چار گزاں تے کنا اک خرچہ ہو جاوے گا؟''
''ہن توں کہنی آں تے میں کوئی حیلہ کراں گا۔'' ایہہ آکھ کے خدا بخش اٹھیا۔ ''لے ہن ایہناں گلاں نوں چھڈ۔ میں ہوٹل توں کھان نوں لے آواں۔''

ہوٹلوں کھانا آیا۔ دوہاں نے رل کے زہر مار کیتا تے سوں گئے۔ سویرے خدا بخش قلعے والے فقیر کول چلا گیا تے سلطانہ اکلی رہ گئی۔ کجھ چر لمی پئی رہی، کجھ چر سُتی رہی۔ ایدھر اودھر کمریاں وچ ٹہلدی رہی۔ دوپہر دے کھانے مگروں اوہنے اپنی چٹی نینون دی چُنی تے چٹی بوسکی دی قمیض کڈھی تے ہیٹھاں لانڈری والے نوں رنگن لئی دے آئی۔ کپڑے دھون توں اڈ اوتھے للاری دا کم وی ہوندا سی۔ ایہہ کم مکا کے اوہنے فلماں دیاں کتاباں پڑھیاں جیہناں وچ اوہدے ویکھے ہوئے فلماں دیاں کہانیاں تے گیت چھپے سن۔ کتاباں پڑھدی پڑھدی اوہ سوں گئی۔ اُٹھی تے چار وج گئے ہوئے سن، کیوں جو دُھپ ویہڑے چوں موری تیکر اپڑ گئی سی۔ نہا دھو کے ویہلی ہوئی تے چادر لے کے سبات تے آ کھلوتی۔ اک گھنٹہ سلطانہ اوتھے کھلوتی رہی۔ ہن شام پے گئی سی۔ بتیاں جگن لگ پئیاں سن۔ ہیٹھاں سڑک تے وی رونق ہون لگی سی۔ ٹھنڈ کجھ ودھ گئی سی ۔۔۔۔ پر سلطانہ نوں ایہہ بھیڑی نہ لگی۔ اوہ سڑک تے آؤندے جاندے تانگے تے موٹراں نوں ویکھ رہی سی۔ اچن چیتی اوہدی نگاہ شنکر تے پئی۔ مکاں دے ہیٹھاں اپڑ کے اوہنے دھون اُچی کیتی تے سلطانہ ول ویکھ کے مسکایا۔ سلطانہ نے بے دھیانے ای ہتھ نال سینت مار کے اُتے سد لیا۔

جدوں شنکر اُتے آ گیا تے سلطانہ بڑی پریشان ہوئی پئی اوہنوں کہوے کیہ؟ اصل وچ اوہنے بنا سوچے ای اوہنوں سینت مار دتی سی۔ شنکر بڑے سکون وچ سی جیویں اوہدا اپنا ای گھر ہووے۔ ایس لئی اوہ بڑے آرام نال پہلے دن وانگوں سرہانہ سر ہیٹھاں رکھ کے لما پئے گیا۔ جدوں واہوا چر سلطانہ نے اوہدے نال کوئی گل نہ کیتی تے آکھن لگا: ''توں مینوں سو واری سد سکدی ایں تے سو واری ای کہہ سکدی ایں کہ چلا جا۔۔۔۔۔۔۔ ایہو جہیاں گلاں تے میں ناراض نہیں ہوندا۔''

سلطانہ بھنبھل بھوسے وچ پے گئی۔ آکھن لگی: ''نہیں، بیٹھ جا! تینوں جان لئی کیہنے آکھیا اے۔''
شنکر مسکایا : ''تے تینوں میریاں شرطاں منظور نیں''
''کیہڑیاں شرطاں'' سلطانہ نے ہس کے آکھیا۔ ''نکاح پڑھا رہیاں میرے نال؟''
''نکاح تے ویاہ کیہڑا؟ ۔۔۔۔۔۔ نہ تے ساری حیاتی توں کسے نال کرنا تے نہ میں۔ ایہہ رسماں ساڈے لئی نہیں ہوندیاں ۔۔۔۔ چھڈ ایہناں گلاں نوں۔ کوئی کم دی گل کر!''
''دس کیہ گل کراں؟''
''توں زنانی ایں ۔۔۔۔۔۔ کوئی ایہو جہی گل چھوہ جیہدے نال دو گھڑی دل لگ جاوے۔ ایس دنیا وچ اُکا دکانداری ای دکانداری نہیں ، کجھ ہور وی اے۔''
سلطانہ نے ذہنی طور تے ہن شنکر نوں قبول کر لیا سی۔ آکھن لگی: ''صاف دس توں کیہ چاہونا ایں۔''
''جو دوجے چاہوندے نیں۔'' شنکر اٹھ کے بیٹھ گیا۔
'' تیرے وچ تے دوجیاں وچ فیر کیہ فرق ہویا!''
''تیرے وچ تے میرے وچ کوئی فرق نہیں۔ اوہناں وچ تے میرے وچ زمین اسمان دا فرق اے۔ ایہو جہیاں بہت گلاں ہوندیاں نیں جیہڑیاں پچھنیاں نہیں چاہیدیاں، آپ سمجھنا چاہیدیاں نیں۔''
سلطانہ نے کجھ چر شنکر دی ایس گل نوں سمجھن لئی گوہ کیتا۔ فیر آکھیا: ''میں سمجھ گئی۔''
''تے فیر ہن کیہ ارادہ اے؟''
''توں جتیا، میں ہاری، پر میں دس دیواں پئی اج تیکر کسے نے ایہو جہی قبول نہیں کیتی ہونی۔''
''غلط آکھدی ایں توں ۔۔۔۔۔۔ ایسے محلے وچ تینوں ایہو جہیاں بھولیاں زنانیاں وی لبھ جان گیاں جیہڑیاں کدے نہ منن گیاں پئی زنانی انج ہینا ہونا پسند کر سکدی اے، جیہڑا توں بنا کجھ سوچیاں قبولدی رہی آں۔ پر اوہناں دے نہ منن مگروں وی تسیں ہزاراں دی گنتی وچ او ۔۔۔۔۔ سلطانہ ناں ایں نا تیرا؟''
''سلطانہ ای اے''
شنکر اُٹھ کھلوتا تے ہسدیاں آکھیا: ''میرا ناں شنکر اے ۔۔۔۔۔ ایہہ ناں وی عجیب ای ہوندے نیں۔ چل اندر چلیئے!''

شنکر تے سلطانہ دری والے کمرے وچ پرتے تے دوویں ہس رہے سن۔ خورے کس گل تے۔ جدوں شنکر جان لگا تے سلطانہ نے آکھیا: ''شنکر! میری اک گل منیں گا؟''
''شنکر نے پرتاوہ دتا : ''پہلاں گل دس!''
سلطانہ کچی جہی ہو گئی: ''توں آکھیں گا مُل منگ رہی آں۔ پر۔۔۔۔۔۔۔۔۔''
''دس دس ۔۔۔۔۔۔ رُک کیوں گئی آں۔''
سلطانہ نے ہمت کردیاں آکھیا: ''گل ایہہ اے پئی محرم سر تے اے تے میرے کول اینے پیسے نہیں نیں پئی میں کالی شلوار بنوا لواں ۔۔۔۔۔۔ ایتھے دے سارے دکھڑے تے تینوں سنا ای دتے نیں۔ قمیض تے چُنی میرے کول ہے سی جیہڑے اج میں رنگنا دے دتے۔ ''
ایہہ سن کے شنکر نے آکھیا: '' توں چاہوندی ایں پئی میں تینوں کجھ روپیئے دے دیواں جیہدے نال توں کالی شلوار بنوا سکیں۔''
سلطانہ ابڑواہے بولی : ''نہیں، میرا مطلب ایہہ اے پئی جے ہو سکے تے توں مینوں اک کالی شلوار لیا دے۔''
شنکر مسکایا: ''میری جیب وچ تے رب سببی کجھ ہوندا اے۔ چل، کوشش کرداں۔ محرم دی پہلی نوں تینوں شلوار لبھ جاوے گی۔ لے بس، خوش ہو گئی۔'' سلطانہ دے بُندیاں ول ویکھ کے فیر اوہدے کولوں پچھیا: '' ایہہ بُندے توں مینوں دے سکدی ایں؟''
سلطانہ نے ہسدیاں آکھیا : ''توں ایہناں دا کیہ کریں گا؟ چاندی دے ہلکے جہے بُندے نیں۔ ودھ توں ودھ پنجاں روپئیاں دے ہون گے۔''
ایہدے تے شنکر نے آکھیا:ـ ''میں تیتھوں بُندے منگے نیں مُل نہیں پچھیا۔ دس ، دینی ایں؟''
''لے لا!'' ایہہ آکھ کے سلطانہ نے بُندے لاہ کے شنکر نوں پھڑا دتے۔ مگروں اوہنوں ہرکھ تے ہویا پر شنکر تے چلا گیا سی۔

سلطانہ نوں بھورا وی پک نہیں سی پئی شنکر اپنا وعدہ نبھاوے گا۔ پر اٹھ دناں مگروں محرم دی پہلی تاریخ نوں سویرے نو وجے بوہا کھڑکیا۔ سلطانہ نے کھولیا تے شنکر کھلوتا سی۔ اخبار وچ لپیٹی ہوئی شئے اوہنے سلطانہ نوں پھڑائی تے آکھیا: ''ساٹن دی کالی شلوار اے ۔۔۔۔۔ ویکھ لویں، خورے لمی ہووے ۔۔۔۔۔۔۔چلداں۔''

شنکر شلوار دے کے چلا گیا تے اوہنے کوئی گل سلطانہ نال نہ کیتی۔ اوہدی پتلون نوں وٹ پئے ہوئے سن، وال کھلرے سن۔ انج جاپدا سی جیویں ہنے ای سُتا اُٹھا اے تے سدھا ایدھر ای آ گیا۔

سلطانہ نے کاغذ کھولیا۔ ساٹن دی کالی شلوار سی۔ اوہو جہی جیویں دی اوہ مختار کول ویکھ کے آئی سی۔ سلطانہ بڑی خوش ہوئی۔ بُندیاں اتے ایس سودے دا جیہڑا ہرکھ اوہنوں ہویا سی۔ ایس شلوار اتے شنکر دے وعدہ پورا کرن نے مکا دتا۔

دوپہریں اوہ ہیٹھوں لانڈری توں اپنی رنگی قمیض تے چُنی لے آئی۔ تنوں کالے کپڑے جدوں اوہنے پا لئے تے اینے چر نوں باہر بوہا کھڑکیا۔ سلطانہ نے کھولیا تے مختار اندر لنگھ آئی۔ اوہنے سلطانہ دے کپڑیاں ول ویکھیا تے آکھن لگی: ''قمیض تے چُنی تے رنگائے جاپدے نیں۔ پر ایہہ شلوار نویں اے۔۔۔۔۔۔ کدوں بنوائی؟''

سلطانہ نے پرتاوہ دتا: ''اج ای درزی لیایا اے۔'' ایہہ آکھدیاں اوہدی نظر مختار دے کناں تے پئی۔ ''ایہہ بُندے توں کتھوں لیاندے؟''
مختار آکھن لگی: ''اج ای منگوائے نیں۔''
فیر کجھ چر دوہاں نوں چپ رہنا پیا۔


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels