Punjabi Wichaar
کلاسک
وچار پڑھن لئی فونٹ ڈاؤن لوڈ کرو Preview Chanel
    



مُڈھلا ورقہ >> شاہ مُکھی وچار >> کلاسک >> بابا فرید >> کہے فرید >> کہے فرید: دنیا گُجھی بھاہ

کہے فرید: دنیا گُجھی بھاہ

August 24th, 2009
5 / 5 (1 Votes)

کُجھ نہ بُجھّے، کُجھ نہ سُجھّے ، دُنیا گجھّی بھاہ
سائیں میرے چنگا کِیتا نیئں تاں ، منبھی دجّھاں ہا

اوکھے لفظاں دے معنی
کُجھ : کچھ، بُجھّے: جانے، بُجھیا جاوے۔ سُجھّے: سجھائی دے۔؛ گُجھّی : لُکیا ہویا، خفیہ۔ بھاہ: اگ۔ سائیں: مالک، خدا۔ نیئں تاں: نہیں تو۔
منبھی: میں وی۔ دجھاں ہا: سڑ جاندا

سدھا مطلب
کجھ سمجھ سوچ وچ نہیں آوندا ہے کیوں جو دنیا گُجھی بھاہ (اگ) ہے
میرے سائیں نے میرے تے بھلا کیتا نہیں تے میں وی سڑ جاندا

کھلارواں مطلب
دنیا اک اجیہی گجھی بھاہ ہے جو اوس دے ساڑ پاروں حیاتی بارے نہ کجھ گویڑ لگدا ہے تے نہ ہی کجھ سمجھ وچ ہی آؤندا ہے۔ فرید ہوراں دنیا نوں بھاہ کہیا ہے اگ نہیں، کیوں جے اگ دا تصور گھروکی جیون نال ہے، پکن پکاون نال ہے۔ اوہناں نے اک ہور بیت وچ اگ دا لفظ انج ورتیا ہے:

میں جانیا دُکھ مُجھی کو دُکھ سبھائے جگ
اُچّے چڑھ کے دیکھیا تاں گھر گھر ایہا اَگ

ایتھے اگ اک دسن والی شے ہے جیہڑی ہر گھر وچ اکو جیہے دکھاں دا وکھالا ہے۔ پر بھاہ اک ڈونگھا تے کھلارواں تصور ہے جیہڑا چُلہے دیاں حداں وچ ہی نہیں ہر وست تے ہر پوٹے پوٹے نوں ساڑ رہیا ہے۔ لفظ بھاہ توں ہی بھانبڑ بندا ہے اگ توں نہیں۔ فرید ہوراں بھاہ دی اک ہور بیت وچ انج ورتوں کیتی ہے:

فریدا، من میدان کر، ٹوئے ٹِبے لاہ
اَگے مُول نہ آوَسی دوزخ سندی بھاہ

ایتھے وی ویکھو بھاہ اک پورے طبق نوں ساڑ رہی ہے بھاویں اوہ طبق دوزخ ہی کیوں نہ ہووے۔ سو بھاہ اک اجیہا سڑن ہے جیہڑا چاروں پاسے پوٹے پوٹے اندر سمایا اوس نوں ساڑ رہیا ہے۔ دنیا بھاہ ہے پر ہے گجھی، ان ڈٹھی، اکھاں توں لکی ہوئی۔ فرید ہوراں دا لکی ہوئی، خفیہ، یا ان ڈٹھی دی تھاں گجھی دے لفظ دی ورتوں (جیویں گجھی رمز، گجھی پیڑ وغیرہ) وی دنیا دی بھاہ دے ڈونگھ تے کھلار وچ وادھا کردی ہے۔ پر ایہہ بھاہ کیہ ہے جیس نال مت ماری جاندی ہے، نہ کجھ سجھدا تے نہ کجھ بجھدا ہے۔

بیت منہ وکھالی ہی انج کرواندا ہے جو حیاتی بارے کوئی بُجھ ہی نہیں رہیا۔ بُجھنا بجھارت دا ہوندا ہے، جیس دا مطلب ہوندا ہے کسے لکی ہوئی گھنڈی نوں کھولنا۔ گویڑ لا کے شیواں دے لکے معنے دسنا۔ سو ایتھے دنیا بارے کوئی گویڑ نہیں لگ رہیا۔ فیر اگلی منزل ہے سجھنا۔ ایس دا مطلب ہے اپنی سوجھ نال شیواں دا مطلب صاف کر لینا۔ پر فرید کہندے ہین جو نہ ہوشیاری تے نہ ہی عقل دنیا نوں سمجھ سک رہی ہے ، تے انج لگدا ہے جیویں دنیا اک گجھی بھاہ ہے۔

پر دنیا دا گجھ ہے کیہ جیہڑا نہ بُجھیا جاندا ہے تے نہ ہی سمجھ وچ آؤندا ہے۔ کیوں جو دنیا دے عالم تے حاکم تے ایہہ سمجھدے ہین جو اوہناں نوں ہر گل دا پتہ ہے، اوہناں کول زندگی سمجھن تے گذارن دی وچار دھارا ہے۔ پنڈت، گیانی، ملاں قاضی، راجے تے بادشاہ سب نے راہ متھے ہوئے ہین تے اوہناں راہاں تے ٹرنا ہی اوہناں لئی دنیا ہے۔ پر اصل وچ ایہو سمجھ بُجھ ہی تے ہے جیس نے بندے دی مت ماری ہوئی ہے۔ ایہو ہنیرا ہے جیس وچ دنیا دی اصل سمجھ وچ نہیں آؤندی۔

دنیا دی گجھی بھاہ دا مطلب ایہہ وی ہے جو دنیا وچ اک ڈھنگ نال جیون کرنا صرف باہروں دتیاں ہدایتاں تے حکم نامیاں پاروں ہی نہیں ہے سگوں ہر بندے دے اندر ملاں قاضی پنڈت تے بادشاہ بیٹھ گئے ہین۔ بندہ اندروں کیلیا گیا ہے، اک جادو دے اثر وچ آ گیا ہے جیس پاروں اوہناں نوں دنیا دا اصل مطلب سمجھ ہی نہیں آؤندا۔ وجودی فلسفیاں ایسے لئی ایس گل نوں مڈھ بنایا جو بندہ جو کردا ہے اوہ اوس دا ذمے وار ہے ، اوہ ایہہ نہیں کہہ سکدا جو سماج یا سماج دے ٹھیکیداراں اوس کولوں ایہہ کروایا۔ ایہو صوفی وچار دھارا دا مڈھ ہے۔

ویکھن نوں بندہ بنا سوچے سمجھے جیس ویہن وچ ویہہ رہیا ہے اوہ وستاں جُڑن تے آپ وی وست بن جان دی دنیا ہے۔ مطلب ہر بندہ وستاں جوڑن تے اک دوجے نال مقابلے نوں ہی دنیا دا اصل منندا ہے۔ ایہہ عام کہیا جاندا ہے جو انسان جماندرو (فطری طور تے ) لالچی تے خود غرض ہے حالاں سماجی خود غرضی سماج نے اپنے طبقاتی ورتارے وچ پیدا کیتی ہے۔ پر اوس دی ورتوں اینی ودھ تے اینے لمے چر لئی ہوئی ہے جو ہن اوہ فطری یعنی جماندرو لگن لگ پئی ہے۔ دوجیاں نوں ویکھ کے سڑنا تے دوجیاں کولوں وستاں کھوہنا تے وستاں جوڑ کے ساڑنا ربی ورتارا سمجھیا جان لگ پیا ہے۔ ایسے لئی ایہہ سب کجھ ہن گجھی بھاہ وانگ ہے جیس دے اندرلے ساڑ تے دھوئیں پاروں دنیا دی سمجھ آونا بند ہو گئی ہے۔

بیت دے دوجے مصرعے وچ کہیا گیا ہے جو ایہہ سائیں دی دین سی جو میں سڑن توں بچ گیا۔ پر سائیں تے ہے ہی اوہ جیہڑا دنیا دے ورتارے دے ویہن دی نفی ہے۔ سائیں دی راہ تے ہے ہی خود غرضی نوں جماندرو منن توں انکار کرکے دنیا نوں نویں اکھ نال ویکھنا جیس وچ سڑنا تے ساڑنا ورتارا نہیں ہے، بندے دا وست بنیاں بنا بندے نال جُڑنا ہے!


Share |


 

Depacco.com


 

 

Your Name:
Your E-mail:
Subject:
Comments:


Support Wichaar

Subscribe to our mailing list
نجم حسین سیّد
پروفیسر سعید بُھٹا
ناول
کہانیاں
زبان

 

Site Best Viewd at 1024x768 Pixels